Thoma Deliana

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Thoma Deliana
Data i miejsce urodzenia 20 lutego 1924
Elbasan
Data i miejsce śmierci 14 września 2014
Elbasan
Albania Minister edukacji i kultury
Okres od 17 marca 1966
do 2 maja 1976
Przynależność polityczna Albańska Partia Pracy
Poprzednik Manush Myftiu
Następca Tefta Cami

Thoma Deliana (ur. 20 lutego 1924 w Elbasanie[1], zm. 14 września 2014 w Elbasanie[2]) – albański polityk i pedagog, w latach 1966-1976 minister edukacji i kultury w rządzie Mehmeta Shehu[1].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Uczył się w szkole pedagogicznej w Elbasanie (Shkolla Normale), pod kierunkiem Aleksandra Xhuvaniego. W 1943 przerwał naukę i wstąpił do Komunistycznej Partii Albanii (KPA)[1], we wrześniu pełnił funkcję sekretarza organizacji młodzieżowej w Elbasanie, działał także w strukturach partii w tym mieście. W listopadzie 1944 skierowany do 7 dywizji Armii Narodowo-Wyzwoleńczej, w której odpowiadał za szkolenie młodzieży, a stamtąd trafił do 8 dywizji stacjonującej w Korczy[1]. W maju 1945 został członkiem Komitetu Okręgowego KPA w Elbasanie.

We wrześniu 1947 rozpoczął pracę w Państwowej Komisji Planowania jako szef wydziału. W latach 1948-1953 pracował w sekcji kadr Komitetu Centralnego KPA. W 1955 wysłany do Moskwy, gdzie przez trzy lata uczył się w Wyższej Szkole Partyjnej[1]. Po powrocie do kraju został sekretarzem komitetu okręgowego partii w Elbasanie.

W latach 1952-1976 członek Komitetu Centralnego partii, od 1954 deputowany do Zgromadzenia Ludowego. W 1961 objął stanowisko wiceministra edukacji, a w 1965 stanął na czele resortu. W tym czasie nadzorował zmianę ideologiczne w albańskich podręcznikach po zerwaniu Albanii z ZSRR. W latach 1966-1976 kierował połączonym resortem edukacji i kultury. Odpowiadał za budowę nowego studia filmowego, w którym w latach 70. zrealizowano kilkadziesiąt filmów fabularnych[3].

Poddany krytyce w czasie IV Plenum Komitetu Centralnego partii (29-31 marca 1976) i oskarżony o oportunizm oraz współpracę z Fadilem Paçramim. Wtedy też skierował list do Envera Hodży, w której wyrażał samokrytykę[4]. Usunięty ze stanowisko państwowych i poddany represjom. W latach 1976-1977 pełnił funkcję dyrektora szkoły podstawowej we wsi Sinanaj k.Tepeleny. Od 1977 pracował początkowo jako robotnik, a następnie jako pasterz w kołchozie Dhëmbian k. Tepeleny[1]. W 1985 przeszedł na emeryturę i powrócił do Elbasanu.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f Kastriot Dervishi: Kryeministrat dhe ministrat e shtetit shqiptar në 100 vjet : anëtarët e Këshillit të Ministrave në vitet 1912-2012, jetëshkrimet e tyre dhe veprimtaria e ekzekutivit shqiptar. Tirana: Shtepia Botuese 55, 2012, s. 108.
  2. Ndërron jetë ish- ministri i Arsimit Thoma Deliana. = 2017-10-14, sot.com.al (alb.).
  3. Si më ngarkoi Thoma Deliana për ndërtimin e studios të filmave artistikë. = 2018-07-10, telegraf.al, 3 kwietnia 2018 (alb.).
  4. Letra me autokriten e Thoma Delianes drejtuar Enverit ne vitin 1976. = 2017-10-14, panorama.com.al (alb.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Kastriot Dervishi: Kryeministrat dhe ministrat e shtetit shqiptar në 100 vjet : anëtarët e Këshillit të Ministrave në vitet 1912-2012, jetëshkrimet e tyre dhe veprimtaria e ekzekutivit shqiptar. Tirana: Shtepia Botuese 55, 2012, s. 108.