Tlenek berylu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Tlenek berylu
      Be2+       O2−
      Be2+       O2−
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny BeO
Masa molowa 25,01 g/mol
Wygląd białe kryształy[1]
Identyfikacja
Numer CAS 1304-56-9
PubChem 14775[2]
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Tlenek berylu, BeO – nieorganiczny związek chemiczny berylu z grupy tlenków. Został odkryty w 1797 roku przez Louisa Nicolasa Vauquelina podczas badań nad odmianami minerału berylu[6]. Występuje w nim w ilości około 11%[7]. Krystalizuje w układzie heksagonalnym (wurcytu)[8].

Otrzymywanie[edytuj | edytuj kod]

W praktyce przemysłowej starsze metody otrzymywania tlenku berylu obejmują prażenie koncentratów rud berylowych lub ich stapianie z alkaliami, a następnie przeprowadzenie w rozpuszczalny w wodzie siarczan berylu (BeSO4). Po oczyszczeniu wodorotlenek (Be(OH)2) strącany był za pomocą NH4OH, a następnie w wyniku procesu kalcynacji przekształcany w tlenek berylu. W przypadku minerałów krzemianowych obecnie stosuje się nieco odmienny sposób postępowania – w wyniku działania fluorowodoru powstaje kompleks Na2[BeF4], który ługuje się wodą, strąca Be(OH)2 i kalcynuje[9][10]. Tlenek berylu kalcynowany w temperaturze 1000 °C lub wyższej (nazywany „wysokoprażonym”) jest mało reaktywny (poprzez zmniejszenie ilości wody w sieci krystalicznej w wyniku oddziaływania wysokiej temperatury[11]), natomiast kalcynowany w zakresie temperatury 500–800 °C („niskoprażony” tlenek berylu) lepiej rozpuszcza się w kwasach mineralnych[9].

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Tlenek berylu służy do wyrobu ceramicznych rur cechujących się wysoką odpornością na działanie odczynników chemicznych, a także tygli, w których można wytapiać aktywne chemicznie metale, takie jak chrom, cyrkon i uran. Stosowany jest również w procesach produkcji tranzystorów, zestawów półprzewodników i innych części mikroelektronicznych oraz w produkcji elementów do urządzeń mikrofalowych[9]. Jest również wykorzystywany w chemii gazów szlachetnych do otrzymywania związków kompleksowych, np. z argonem ArBeO.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f Haynes 2014 ↓, s. 4-51.
  2. Tlenek berylu (CID: 14775) (ang.) w bazie PubChem, United States National Library of Medicine.
  3. a b Tlenek berylu (ang.) w wykazie klasyfikacji i oznakowania Europejskiej Agencji Chemikaliów. [dostęp 2015-08-28].
  4. Beryllium Oxide - Material Safety Data Sheet. Anachemia. [dostęp 2015-11-04].
  5. Tlenek berylu (nr 202770) (ang.) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck KGaA) na obszar Stanów Zjednoczonych (ze względu na zmianę sposobu wywołania karty charakterystyki, aby pobrać kartę dla obszaru USA, na stronie produktu należy zmienić lokalizację na "United States" i ponownie pobrać kartę). [dostęp 2015-08-28].
  6. Petzow i in. 2003 ↓, s. 1.
  7. Petzow i in. 2003 ↓, s. 7.
  8. Bielański 2010 ↓, s. 827.
  9. a b c Maria Madej. Beryl i jego związki – występowanie, zastosowanie i ocena narażenia. „Bezpieczeństwo Pracy – Nauka i Praktyka”. 5, s. 26–28, 1999. [dostęp 2015-08-05]. 
  10. Lee 1997 ↓, s. 160.
  11. Petzow i in. 2003 ↓, s. 17.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]