Tomasz Obertyński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Tomasz Obertyński
Ilustracja
pułkownik dyplomowany piechoty pułkownik dyplomowany piechoty
Data i miejsce urodzenia 8 czerwca 1896
Poczapińce, powiat kamieniecki, gubernia podolska, Imperium Rosyjskie
Data i miejsce śmierci 1940
Charków, USRR, ZSRR
Przebieg służby
Lata służby 1914–1940
Siły zbrojne Coat of Arms of Russian Empire.svg Armia Imperium Rosyjskiego
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Jednostki I Korpus Polski w Rosji 4 Dywizja Strzelców Polskich (WP na Wschodzie)
2 pp Leg
IV Brygada Piechoty Legionów
83 Pułk Strzelców Poleskich
51 Pułk Piechoty
Armia „Prusy”
Front Północny
Stanowiska zastępca dowódcy pułku
dowódca pułku piechoty
szef sztabu armii
szef sztabu frontu
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
kampania wrześniowa
Odznaczenia
Odznaka honorowa za Rany i Kontuzje - trzykrotnie ranny
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Niepodległości Krzyż Walecznych (1920-1941, czterokrotnie) Złoty Krzyż Zasługi Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości
Odznaka Pamiątkowa Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych

Tomasz Obertyński (ur. 8 czerwca 1896 w Poczapińcach, w powiecie kamienieckim guberni podolskiej, zm. wiosną 1940 w Charkowie) – pułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Syn Aleksandra i Heleny z Zamojskich. Urodził się w rodzinie ziemiańskiej. Absolwent szkoły realnej i gimnazjum z maturą w Płoskirowie. Należał do tajnego harcerstwa. Od listopada 1914 w armii rosyjskiej. Przeniesiony do I Korpusu Polskiego, walczył z Niemcami i bolszewikami. Po rozbrojeniu Korpusu znalazł się w Kijowie, wstąpił do POW. Od sierpnia 1918 jako podporucznik w 4 Dywizji gen. Żeligowskiego. Od grudnia 1918 w niewoli ukraińskiej, z której zbiegł i przedostał się do Polski. Wstąpił do WP, otrzymał przydział do 2 pułku piechoty Legionów, był adiutantem pułku. W 1920, w czasie wojny z bolszewikami był adiutantem IV Brygady Piechoty Legionów.

Z dniem 20 sierpnia 1922 został przeniesiony z dowództwa 30 Dywizji Piechoty do 83 pułku piechoty w Kobryniu na stanowisko pełniącego obowiązki dowódcy I batalionu[1]. Z dniem 1 listopada 1924 został powołany do Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie, w charakterze słuchacza Kursu Normalnego. Z dniem 11 października 1926, po ukończeniu studiów i uzyskaniu dyplomu naukowego oficera Sztabu Generalnego, został przydzielony do składu osobowego inspektora armii, generała dywizji Wacława Fary z siedzibą w Wilnie[2]. 11 czerwca 1927 został przeniesiony do Dowództwa Obszaru Warownego „Wilno” na stanowisko szefa sztabu[3]. 23 grudnia 1929 został przeniesiony do składu osobowego inspektora armii w Wilnie na stanowisko oficera sztabu[4]. 9 grudnia 1932 został przeniesiony ze składu osobowego inspektora armii, generała dywizji Stefana Dąb-Biernackiego do Sztabu Głównego w Warszawie[5]. 26 stycznia 1934 ogłoszono jego przeniesienie do 85 pułku piechoty w Nowej Wilejce na stanowisko zastępcy dowódcy pułku[6]. W listopadzie 1935 objął dowództwo 51 pułku piechoty Strzelców Kresowych w Brzeżanach. W styczniu 1938 został przeniesiony do garnizonu Wilno i wyznaczony na stanowisko I oficera sztabu Inspektora Armii, generała dywizji Stefana Dąb-Biernackiego.

W czasie kampanii wrześniowej 1939 był szefem sztabu Armii „Prusy”, a następnie Frontu Północnego. Po agresji ZSRR na Polskę dostał się do niewoli sowieckiej. Przebywał w obozie w Starobielsku. Wiosną 1940 został zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD w Charkowie i pogrzebany w Piatichatkach. Od 17 czerwca 2000 spoczywa na Cmentarzu Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie.

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Żonaty z Marią Swolkień, córka Hanna (ur. 1923)[7].

Awanse pośmiertne i upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

Postanowieniem nr 112-48-07 Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego z dnia 5 października 2007 został awansowany pośmiertnie do stopnia generała brygady[8]. Awans został ogłoszony w dniu 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.

Awanse[edytuj | edytuj kod]

  • porucznik – 4 czerwca 1920 roku z dniem 1 grudnia 1919[9]
  • kapitan – 3 maja 1922 zweryfikowany ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 i 363. lokatą w korpusie oficerów piechoty
  • major – 1 grudnia 1924 ze starszeństwem z dniem 15 sierpnia 1924 roku i 125. lokatą w korpusie oficerów piechoty
  • podpułkownik – ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1931 w korpusie oficerów piechoty
  • pułkownik – 19 marca 1938

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 30 z 2 września 1922 roku, s. 656.
  2. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 42 z 11 października 1926 roku, s. 341.
  3. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 16 z 11 czerwca 1927 roku, s. 167.
  4. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 20 z 23 grudnia 1929 roku, s. 381.
  5. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 9 grudnia 1932 roku, s. 413.
  6. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 2 z 26 stycznia 1934 roku, s. 7.
  7. a b c d e Polak (red.) 1993 ↓, s. 152.
  8. M.P. z 2007 r. nr 85, poz. 885.
  9. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 23 z 23 czerwca 1920 roku, s. 506.
  10. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 10 z 30 kwietnia 1922 roku, s. 319.
  11. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 26 stycznia 1922 roku, s. 72.
  12. na podstawie https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Tomasz_Oberty%C5%84ski_mjr_piech_WSWoj_1926.jpg

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]