Trójmorze

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Trójmorze
ilustracja
Mapa
Państwa Trójmorza
Członkowie  Austria
 Bułgaria
 Chorwacja
 Czechy
 Estonia
 Litwa
 Łotwa
 Polska
 Rumunia
 Słowacja
 Słowenia
 Węgry
Utworzenie 2015
Strona internetowa

Trójmorze – międzynarodowa inicjatywa gospodarczo-polityczna skupiająca 12 państw Unii Europejskiej położonych w pobliżu mórz Bałtyckiego, Czarnego i Adriatyckiego. W skład grupy wchodzą: Austria, Bułgaria, Chorwacja, Czechy, Estonia, Litwa, Łotwa, Polska, Rumunia, Słowacja, Słowenia i Węgry[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Idea Trójmorza, mimo że czasem jest łączona z ideą Międzymorza, różni się od koncepcji forsowanej przez polską dyplomację w okresie międzywojennym. Współpraca gospodarcza i inne relacje między państwami bloku socjalistycznego, silnie związanymi przez lata ze Związkiem Radzieckim, były dość słabe[2]. Po dołączeniu państw byłego bloku radzieckiego do Unii Europejskiej pojawiły się szanse na rozszerzenie współpracy gospodarczo-politycznej tych państw.

W 2015 roku w celu poszerzenia współpracy postanowiono – z inicjatywy prezydentów Polski i Chorwacji, Andrzeja Dudy i Kolindy Grabar-Kitarović – powołać grupę Trójmorza[1].

Pierwszy szczyt grupy inicjatywnej odbył się w Dubrowniku 25 i 26 sierpnia 2016 roku. Przyjęto tam deklarację, w której wskazano cele współpracy w dziedzinie energetyki, transportu (m.in. Via Carpatia), komunikacji cyfrowej oraz gospodarki i wyrażono przekonanie, że Europa Środkowa i Wschodnia staną się bardziej bezpieczne i bardziej konkurencyjne oraz przyczynią się tym samym do wzmocnienia Unii Europejskiej jako całości[3].

Kolejne spotkanie odbyło się w Warszawie w dniach 6 i 7 lipca 2017 roku. W szczycie brał udział również prezydent Stanów Zjednoczonych Donald Trump[4].

Na Szczycie Trójmorza zapowiedziano m.in. powołanie Funduszu Trójmorza (podpisano w tej sprawie list intencyjny) oraz Sieci Izb Handlowych Trójmorza[5]. Zaprezentowano także katalog wspólnych inwestycji w dziedzinach transportu, energetyki i cyfryzacji, które są wspólnym priorytetem państw Inicjatywy.

W 2019 roku Bank Gospodarstwa Krajowego i rumuński EximBank podpisały w Luksemburgu akt założycielski Funduszu Inwestycyjnego Inicjatywy Trójmorza. Fundusz ma koncentrować się na projektach tworzących infrastrukturę transportową, energetyczną i cyfrową w regionie Trójmorza[6]. Powołanie Funduszu zostało zainicjowane przez stronę polską, a jego powstanie zapowiedział w 2018 roku Prezydent Andrzej Duda.


Cele[edytuj | edytuj kod]

Celem grupy Trójmorza jest głównie współpraca na płaszczyznach: energetycznej, logistyczno-transportowej i informatyczno-telekomunikacyjnej w Europie Środkowej[2].

Kraje członkowskie[edytuj | edytuj kod]

Kraje członkowskie
Lp. Kraj Ludność ( 2016 ) [7] Dodatkowe informacje
1  Austria 8 700 741
2  Bułgaria 7 153 784
3  Chorwacja 4 190 669 - Państwo założycielskie

- gospodarz Szczytu w 2016 roku

- CEEplus

4  Czechy 10 553 843 - CEEplus
5  Estonia 1 315 944 - gospodarz Szczytu w 2020 roku
6  Litwa 2 888 558
7  Łotwa 1 968 957
8  Polska 37 967 585 - Państwo założycielskie

- Państwo założycielskie funduszu trójmorza

- gospodarz Szczytu w 2017 roku

- CEEplus

9  Rumunia 19 759 968 - Państwo założycielskie funduszu trójmorza

- gospodarz Szczytu w 2018 roku

- CEEplus

10  Słowacja 5 426 252 - CEEplus
11  Słowenia 2 064 188 - gospodarz Szczytu w 2019 roku

- CEEplus

12  Węgry 9 830 485 - CEEplus
Łącznie : 109 756 901


Obserwatorzy
Lp. Państwo
1  Niemcy
2  Stany Zjednoczone

Fundusz Trójmorza[edytuj | edytuj kod]

Instytucje założycielskie złożyły zobowiązania do wpłat w łącznej kwocie przekraczającej 500 mln euro. Fundusz jest otwarty dla innych państw Trójmorza, które mogą do niego dołączyć po uzyskaniu stosownych zezwoleń. Rada nadzorcza funduszu składa się z przedstawicieli banków rozwoju z Polski, Rumunii i Republiki Czeskiej[8].

W 2019 roku Bank Gospodarstwa Krajowego i EximBank podpisały akt założycielski Funduszu Inwestycyjnego Inicjatywy Trójmorza.

Fundusz ma koncentrować się na projektach tworzących infrastrukturę transportową, energetyczną i cyfrową w regionie Trójmorza.

Zapraszani do funduszu będą również prywatni inwestorzy spośród funduszy emerytalnych, prywatnych funduszy inwestycyjnych i innych podmiotów. Celem funduszu jest zebranie od 3 do 5 mld euro[9].

Fundusz będzie się angażować, na zasadach komercyjnych, w projekty infrastrukturalne o całkowitej wartości do 100 mld euro, przy czym potrzeby regionu Trójmorza oszacowano na ponad 570 mld euro. Fundusz ma aktywizować inne źródła finansowania, takie jak środki poszczególnych krajów regionu czy fundusze unijne[10].

CEEplus[edytuj | edytuj kod]

We wrześniu 2019 roku. Prezesi giełd z Grupy Wyszehradzkiej (Polski, Czech, Słowacji i Węgier), Chorwacji, Rumunii i Słowenii podpisali list intencyjny dotyczący rozpoczęcia publikacji nowego indeksu giełd z regionu Trójmorza - CEEplus. Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie (GPW) będzie odpowiadać za kalkulację i publikację indeksu, Informacje o indeksie będą podawane raz dziennie na podstawie kursów zamknięcia, a następnie przeliczanie po kursie NBP w walutach lokalnych, euro oraz dolarze amerykańskim. CEEplus będzie indeksem cenowym, który będzie jednocześnie instrumentem bazowym dla funduszu pasywnego TFI PZU, o nazwie inPZU CEEplus.

W portfelu indeksu znajdzie się ponad 100 najbardziej płynnych spółek notowanych na rynkach regulowanych giełd z regionu Europy Środkowo-Wschodniej: Bratysławie, Bukareszcie, Budapeszcie, Lublanie, Pradze, Warszawie, Zagrzebiu. Kwalifikacja spółek do indeksu będzie bazować na kryterium płynności[11].

Lista szczytów Trójmorza[edytuj | edytuj kod]


Data Miejsce Gospodarz Uwagi
1 25–26 sierpnia 2016 Chorwacja Dubrownik Kolinda Grabar-Kitarović
2 6–7 lipca 2017 Polska Warszawa Andrzej Duda Gościem specjalnym szczytu był Donald Trump[12]
3 17-18 września 2018 Rumunia Bukareszt Klaus Iohannis Powołanie Funduszu Trójmorza[13]
4 4-5 czerwca 2019 Słowenia Lublana Borut Pahor
5 czerwiec 2020 Tallin Kersti Kaljulaid

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Wielki plan małych państw. Jak Trójmorze wzmocni lub podzieli Unię. tvn24.pl. [dostęp 2017-07-06].
  2. a b Michał Kobosko: Koncepcja Trójmorza ma sens. rp.pl. [dostęp 2017-07-06].
  3. l, ''Szczyt Trójmorza z udziałem prezydenta USA'', www.prezydent.pl [dostęp 2017-07-06].
  4. Szczyt Inicjatywy Trójmorza. prezydent.pl. [dostęp 2017-07-06].
  5. Oficjalna strona Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej / Aktualności / Wizyty zagraniczne / Szczyt Inicjatywy Trójmorza w Bukareszcie [PL/ENG], www.prezydent.pl [dostęp 2019-08-19].
  6. Startuje Fundusz Trójmorza, www.rp.pl [dostęp 2019-06-20] (pol.).
  7. Eurostat - Tables, Graphs and Maps Interface (TGM) table, ec.europa.eu [dostęp 2019-06-20].
  8. Paweł Mucha: prezydent w USA będzie również przedstawicielem Trójmorza, potencjał Trójmorza będzie rósł, PolskieRadio.pl [dostęp 2019-06-20].
  9. REDAKCJA, Fundusz Trójmorza staje się faktem, BiznesAlert.pl, 6 czerwca 2019 [dostęp 2019-06-20] (pol.).
  10. Inicjatywa Trójmorza "złapała wiatr w żagle", TVN24.pl [dostęp 2019-06-20].
  11. Powstanie indeks Trójmorza. GPW i 6 giełd regionu szykują CEEplus, forsal.pl [dostęp 2019-09-04].
  12. Szczyt Trójmorza z udziałem prezydenta USA. prezydent.pl, 2017-07-06. [dostęp 2017-07-06].
  13. Trójmorze będzie wspólnie budować, „pb.pl” [dostęp 2018-09-18] (pol.).