Trześniów (województwo podkarpackie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zobacz też: Trześniów w innych znaczeniach tego słowa.
Artykuł 49°38′45″N 21°56′22″E
- błąd 39 m
WD 49°40'N, 21°55'E, 49°38'44.23"N, 21°56'16.12"E
- błąd 19425 m
Odległość 5 m
Trześniów
wieś
Ilustracja
Państwo  Polska
Województwo  podkarpackie
Powiat brzozowski
Gmina Haczów
Liczba ludności (2011) 1246[1]
Strefa numeracyjna 13
Kod pocztowy 36-212[2]
Tablice rejestracyjne RBR
SIMC 0351515[3]
Położenie na mapie gminy Haczów
Mapa lokalizacyjna gminy Haczów
Trześniów
Trześniów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Trześniów
Trześniów
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Trześniów
Trześniów
Położenie na mapie powiatu brzozowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu brzozowskiego
Trześniów
Trześniów
Ziemia49°38′45″N 21°56′22″E/49,645833 21,939444
Kościół parafialny w Trześniowie

Trześniówwieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie brzozowskim, w gminie Haczów[4][3], w dolinie Wisłoka, przy DW887.

Miejscowość siedzibą parafii rzymskokatolickiej św. Stanisława Biskupa, należącej do dekanatu Jaćmierz w archidiecezji przemyskiej.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie krośnieńskim.

Części wsi[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Trześniów[4][3]
SIMC Nazwa Rodzaj
0351538 Łęg osada
0351521 Trześniówka część wsi
Cmentarz w Trześniowie

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wieś została założona pod koniec XIV wieku. W II poł. XVI wieku właściciele dóbr, w których skład wchodziła wieś Trześniów – Błońscy, zamienili kościół katolicki w Jasionowie na zbór kalwiński. W 1592 wybudowano drugi kościół dla katolików. W 1644 wyrokiem trybunału lubelskiego protestanci zmuszeni byli oddać kościół katolikom.

Do 1772 wieś należała do rodziny Grabińskich-Tarłów, następnie do hr. Ignacego Cetnera, oraz do rodziny Sikorskich. Na mocy testamentu Józefa Kalasantego Sikorskiego z 3 sierpnia 1848 i Marianny z Kołłątajów Sikorskiej z 21 marca 1853 ich majątki ziemskie w Trześniowe i Bukowie zostały zapisane na „Zakład Ciemnych i Głuchoniemych” we Lwowie[5] i sieroty z klasztoru Sacré-Cœur.

W 1869 Trześniów i okolice opisał m.in. Wincenty Pol; „Na obszarze Wisłoki uderza nas fakt inny; całą tę okolicę, którą obszar Wisłoki, Ropy, Jasły, Jasełki i średniego Wisłoka zajmuje, osiedli tak zwani Głuchoniemcy od dołów Sanockich począwszy, to jest od okolicy Komborni, Haczowa, Trześniowa aż po Grybowski dział: Gorlice, Szymbark i Ropę od wschodu na zachód, ku północy aż po ziemię Pilźniańską która jest już ziemią województwa Sandomierskiego. Cała okolica Głuchoniemców jest nowo-siedlinami Sasów; jakoż strój przechowali ten sam co węgierscy i siedmiogrodzcy Sasi. Niektóre okolice są osiadłe przez Szwedów, ale cały ten lud mówi dzisiaj na Głuchoniemcach najczystszą mową polską dijalektu małopolskiego, i lubo z postaci odmienny i aż dotąd Głuchoniemcami zwany, nie zachował ani w mowie ani w obyczajach śladów pierwotnego swego pochodzenia, tylko że rolnictwo stoi tu na wyższym stopniu, a tkactwo jest powołaniem i głównie domowem zajęciem tego rodu”[6].

W 1880 wieś liczyła 1268 mieszkańców, w tym 1232 Polaków.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • Zespół dworski – Wybudowany w I poł. XIX w. przez Rafała Kołłątaja – brata Hugona. W jego skład wchodzą: drewniany dwór drewniany, pokryty gontem, konstrukcji zrębowej z trzema gankami, ściany obite gontem w tzw. rybią łuskę. i spichlerz z I poł. XIX w., murowana oficyna z II poł. XIX w., rządcówka, owczarnia oraz park krajobrazowy (m.in. platan). Po II wojnie światowej obiekty dworskie były użytkowane przez Państwowe Gospodarstwo Rolne. Modrzewiowy dwór o konstrukcji zrębowej wzniesiono w I poł. XIX wieku. Posadowiono go na kamiennym podmurowaniu. Dach pokryty jest gontem. Ściany zewnętrzne oszalowane są ozdobnie w rybią łuskę. Na południe i wschód od dworu znajdował się park krajobrazowy, w którego wschodniej części ulokowane były dwa stawy. W 1996 dwór został częściowo zniszczony przez pożar. W 1997 został wstępnie zabezpieczony. Obecnie, zrekonstruowany i odrestaurowany, znajduje się w rękach prywatnych właścicieli i jest zamieszkany. Zespół dworski znajduje się na szlaku architektury drewnianej województwa podkarpackiego.
  • Kościół pw. św. Stanisława Biskupa – murowany, neoromańskiki kościół projektu Jana Sasa-Zubrzyckiego.
  • Cmentarz – znajduje się na nim monumentalny grobowiec rodziny Grodzickich.
  • Kolekcja strażackich hełmów paradnych.

Znane osoby pochodzące ze wsi[edytuj | edytuj kod]

  • Bronisław Prugar-Ketling (ur. w Trześniowie) – polski oficer, gen. dyw., dowódca 11 Karpackiej Dyw. Piechoty
  • dr Józef Dukiet, syn Michała i Salomei z Laskowskich, żonaty z Marią, córką Stanisława Bilińskiego, administratora dóbr Beska. W Rymanowie dr Dukiet prowadził praktykę lekarską, opiekując się również rodziną Potockich. Zmarł w 1921 w Trześniowie i tu też znajduje się jego grób.
  • ks. Franciszek Wojnar (ur. w Trześniowie) – duchowny, katecheta, c.k. profesor gimnazjalny.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wieś Trześniów w liczbach, [w:] Polska w liczbach [online], polskawliczbach.pl [dostęp 2020-07-03] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 1300 [dostęp 2020-12-23] [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  3. a b c GUS. Wyszukiwarka TERYT
  4. a b Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  5. Karol Wild: Skorowidz wszystkich miejscowości położonych w królestwie Galicyi i Lodomeryi jakoteż w wielkim księstwie Krakowskiem i księstwie Bukowińskiem, pod względem politycznej i sądowej organizacyi kraju wraz z dokładnem oznaczeniem parafii, poczt i właścicieli tabularnych, ułożony porządkiem abecadłowym. Lwów: 1855, s. 225.
  6. Wincenty Pol. Historyczny obszar Polski; rzecz o dijalektach mowy polskiej. Kraków 1869.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]