Tymczasowa Komisja Rządząca

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Flaga Litwy Środkowej

Tymczasowa Komisja Rządząca - organ władzy wykonawczej na Litwie Środkowej.

Po pozorowanym buncie generała Lucjana Żeligowskiego i zajęciu obszaru Litwy Środkowej w dniu 12 października 1920 roku została powołana Tymczasowa Komisja Rządząca, która była organem wykonawczym nowo powstałego państwa.

W skład TKR weszli sygnatariusze odezwy "Do ludności Litwy Środkowej" z 9 października 1920, którzy podpisali ją obok generała[1]: Witold Abramowicz, Leon Bobicki, Mieczysław Engiel, Jerzy Iwanowski, Wacław Iwanowski, Teofil Szopa, Aleksander Zasztowt[2] (Engiel i Szopa jako przedstawiciele Straży Kresowej[3]).

W strukturze Tymczasowej Komisji Rządzącej 12 października 1920 Naczelny dowódca Wojsk Litwy Środkowej gen. Lucjan Żeligowski powołał członków TKR na stanowisko dyrektorów departamentów[4]. Komisja składała się z 11 departamentów i prezesa, który jednocześnie był dyrektorem Departamentu Spraw Wewnętrznych (Witold Abramowicz, a później Stefan Mokrzecki i Aleksander Meysztowicz). Do kompetencji prezesa TKR należało reprezentowanie TKR na zewnątrz, zwoływanie i przewodniczenie posiedzeniom oraz kierowanie biurem prezydialnym i wydziałem ustawodawczo-prawnym. Zastępcą prezesa był wiceprezes, który zastępował prezesa we wszystkich czynnościach związanych z funkcjonowaniem TKR. Dyrektorem Departamentu Pracy i Opieki Społecznej był Mieczysław Engiel.

Przy TKR powstały dwa urzędy pomocnicze:

  • Gabinet Prezesa TKR z dyrektorem gabinetu na czele (zajmował się sprawami etatowych urzędników)
  • Biuro Prezydialne (wykonywało specjalne polecenia prezesa TKR)

Do kompetencji TKR należało:

  • cała władza ustawodawcza
  • nadzór nad administracją kraju
  • sporządzanie preliminarzy wydatków i dochodów
  • mianowanie i odwoływanie urzędników 3 i 4 klasy
  • wydawanie rozporządzeń i dekretów wykonawczych

Obrady TKR odbywały się 2 razy w tygodniu z możliwością zwołanie posiedzeń nadzwyczajnych.

Tymczasowa Komisja Rządząca formalnie istniała do dnia 6 kwietnia 1922 roku, gdy polski Sejm Ustawodawczy przyjął ustawę o włączeniu Litwy Środkowej do Polski[5].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Do ludności Litwy Środkowej. „Dziennik Urzędowy Tymczasowej Komisji Rządzącej”, s. 1-2, Nr 1 z 17 listopada 1920. Tymczasowa Komisja Rządząca. 
  2. Odezwa rządu Litwy środkowej. „Kurjer Warszawski”, s. 1-2, Nr 296 z 25 października 1920. 
  3. Joanna Gierowska-Kałłaur. Straż Kresowa wobec kwestii białoruskiej. Deklaracje i praktyka. „Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej”. XLIV, s. 32, 2009. ISSN 1230-5057. 
  4. Dekret no 2 Naczelnego dowódcy Wojsk Litwy Środkowej. „Dziennik Urzędowy Tymczasowej Komisji Rządzącej”, s. 2, Nr 1 z 17 listopada 1920. Tymczasowa Komisja Rządząca. 
  5. Uchwała Sejmu Ustawodawczego z 24 marca 1922 r. o objęciu władzy państwowej w Ziemi Wileńskiej przez Rząd Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. 1922 nr 20 poz. 162) Ustawa z 6 kwietnia 1922 r. o objęciu władzy państwowej nad Ziemią Wileńską (Dz.U. 1922 nr 26 poz. 213)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]