Uładzimir Uschopczyk

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Uładzimir Uschopczyk
(Władimir Uschopczik)

Уладзімір Усхопчык
(Владимир Усхопчик)
generał-porucznik generał-porucznik
Data i miejsce urodzenia 7 stycznia 1946
obwód rówieński
Przebieg służby
Lata służby 1967–2004
Siły zbrojne Red star.svg Armia Radziecka
Armed Forces of Belarus emblem.png Siły Zbrojne Białorusi
Stanowiska dowódca dywizji zmechanizowanej, dowódca garnizonu wileńskiego, dowódca korpusu, wiceminister obrony Białorusi
Główne wojny i bitwy wojna w Afganistanie

Uładzimir Mikitawicz Uschopczyk (biał. Уладзімір Мікітавіч Усхопчык; ros. Владимир Никитович Усхопчик, Władimir Nikitowicz Uschopczik, ur. 7 stycznia 1946 w obwodzie rówieńskim, Ukraińska SRR) – radziecki wojskowy, generał Armii Radzieckiej, po rozpadzie ZSRR służący w armii białoruskiej. Dowódca garnizonu wileńskiego w czasie tzw. wydarzeń styczniowych w 1991.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W 1967 ukończył studia w Wyższej Ogólnowojskowej Szkole Dowódczej w Kijowie. W 1980 został absolwentem Akademii Wojskowej im. Michaiła Frunzego w Moskwie.

Po ukończeniu szkoły oficerskiej służył w Grupie Wojsk Radzieckich w Niemczech na stanowiskach dowódcy plutonu, dowódcy kompanii i szefa sztabu-zastępcy dowódcy batalionu zmechanizowanego. Od 1974 pełnił służbę w Dalekowschodnim Okręgu Wojskowym jako kolejno: szef sztabu-zastępca dowódcy batalionu zmechanizowanego, dowódca batalionu zmechanizowanego oraz szef sztabu-zastępca dowódcy pułku zmechanizowanego.

W 1980 został skierowany do Nadbałtyckiego Okręgu Wojskowego na stanowisko dowódcy pułku zmechanizowanego. W latach 1984–1986 był szefem sztabu i zastępcą dowódcy dywizji. Kolejne dwa lata spędził jako doradca wojskowy sił zbrojnych Demokratycznej Republiki Afganistanu. W styczniu 1989 objął dowództwo dywizji zmechanizowanej w Nadbałtyckim Okręgu Wojskowym.

Pełnił funkcję dowódcy garnizonu wileńskiego. Czas jego służby przypadł na eskalację dążeń niepodległościowych Litwinów, które doprowadziły w ostateczności do wystąpienia litewskiej republiki z ZSRR. 13 stycznia 1991 dowodził operacją wojskową w Wilnie, w czasie której przeprowadzona została m.in. pacyfikacja manifestacji pod wieżą telewizyjną (w wyniku czego śmierć poniosło 14 cywilów). Pod wpływem nacisków opinii międzynarodowej, władze państwowe ZSRR zdecydowały o przerwaniu szturmu[potrzebny przypis], zaś Litwa osiągnęła w kolejnych miesiącach pełną i niekwestionowaną niepodległość. Sam Uschopczyk nigdy oficjalnie nie odmówił swojego poparcia dla przeprowadzonej akcji[1].

W lipcu 1991 został przeniesiony do Brześcia w Białoruskiej SRR na stanowisko dowódcy dywizji. Po rozpadzie Związku Radzieckiego, podjął służbę w armii białoruskiej, uzyskując stanowisko dowódcy korpusu. 22 maja 2000 został wiceministrem obrony Białorusi. 19 lutego 2004 przeszedł na emeryturę.

Litewska prokuratura postawiła Uschopczykowi zarzuty współudziału w zabójstwach oraz próby dokonania przewrotu wojskowego[potrzebny przypis]. Białoruś jednak konsekwentnie odmawiała ekstradycji Uschopczyka. W 2009, podczas wizyty na Litwie, białoruski prezydent Alaksandr Łukaszenka zasugerował możliwość zmiany tego stanu rzeczy, jednak pod koniec roku prokuratura generalna w Mińsku definitywnie odmówiła ekstradycji, tłumacząc, że generał w styczniu 1991 działał zgodnie z konstytucją ZSRR i bronił integralności terytorialnej tego państwa[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]