Ulica Frascati w Warszawie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ulica Frascati w Warszawie
Śródmieście Południowe
Ilustracja
Ulica Frascati przy Marii Konopnickiej
(widok w kierunku zachodnim)
Państwo  Polska
Miejscowość Warszawa
Przebieg
Ikona ulica początek T.svg ul. Wiejska
Ikona ulica z prawej.svg ul. Senacka
Ikona ulica z lewej.svg ul. Marii Konopnickiej
Ikona ulica z prawej.svg ul. Francesca Nulla
Ikona ulica koniec T.svg ul. Bolesława Prusa
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Ulica Frascati w Warszawie
Ulica Frascati w Warszawie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Ulica Frascati w Warszawie
Ulica Frascati w Warszawie
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Ulica Frascati w Warszawie
Ulica Frascati w Warszawie
Ziemia52°13′38,8″N 21°01′37,1″E/52,227444 21,026972

Ulica Frascati – jedna z ulic warszawskiego śródmieścia, biegnąca od ul. Wiejskiej do ul. Bolesława Prusa. Znajduje się ona na obszarze miasta tradycyjnie nazywanym Frascati.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Obecna ulica Frascati powstała około 1779, gdy były podkomorzy nadworny koronny Kazimierz Poniatowski założył przy Al. Na Skarpie ogród "Na Górze" nazwany potem Frascati. Nowa ulica miała być drogą dojazdową do drewnianego budynku mieszkalnego, niegdysiejszej austerii, a będącego częścią zabudowy wspomnianego ogrodu. Po północnej stronie ul. Książęcej również dla Poniatowskiego powstał inny ogród – "Na Książęcem" (obecnie Park na Książęcem).

Autorem projektu założenia ogrodu "Na Górze" był Szymon Bogumił Zug; on także zaprojektował przebudowany potem pałacyk znajdujący się dziś przy al. Na Skarpie - Biały Pałacyk na Frascati. Ogród zmienił właściciela już w 1800; jego nowy posiadacz, Dominik Hieronim Radziwiłł wydzierżawił ogród francuskiemu restauratorowi Szymonowi Chovotowi, który urządził tu ogród rozrywki zwany Frascati.

Od 1815 Aleja Frascati weszła w skład rezydencji Nikołaja Nowosilcowa; powstały wtedy zachowane do dziś przy ul. Wiejskiej kordegardy. W latach 1873-87 dla ówczesnego właściciela posiadłości, Aleksandra Branickiego (syna Franciszka Ksawerego) pod nr. 22 powstał pałac projektowany przez Leandra Marconiego, przypisany też numeracji Al. Na Skarpie. Pałac otoczył Ogród Zimowy; w okresie 1871-98 zaprojektował go na nowo ogrodnik Józef Striche, sadząc w nim około 200 odmian drzew.

Na miejscu istniejącej dawniej loży masońskiej Braniccy utworzyli Muzeum Zoologiczne; w ich posiadaniu Frascati pozostawało około 60 lat.

W okresie po 1925 pałacowy ogród został rozparcelowany; na jego terenie wzniesiono w 1934 według projektu Zdzisława Mączeńskiego gmach Izby Przemysłowo-Handlowej oraz kilka willi mieszkalnych, projektowanych przez wybitnych architektów, takich jak Jerzy Gelbard i Roman Sigalin, Bohdan Lachert i Józef Szanajca; Józef Handzelewicz zaprojektował pod nr. 12 własną willę. Pod nr. 4 katowicki architekt Karol Schayer wzniósł willę Chmielewskich - wybitne dzieło architektury inspirowane pięcioma zasadami Le Corbusiera. W latach trzydziestych XX wieku wytyczono nowe przecznice Frascati: ulice Francesca Nulla i Marii Konopnickiej; szybko też zabudowano je luksusowymi, nowoczesnymi kamienicami. W 1934 przyjęto oficjalnie nazwę Aleja Frascati, ulicę uregulowano i wybrukowano, zaś dawny pałac Branickich stał się siedzibą poselstwa Rumunii; w późniejszym okresie - ambasady Francji. Przy północnej części ulicy utworzono trójboczny zieleniec, na którym w lutym 1939 odsłonięto pomnik Francesca Nulla dłuta Gianniego Remuzzi, dar Bergamo, rodzinnego miasta bohatera[1]. Pozostały fragment Frascati ozdobiły zadrzewione klomby. Ustawiono też nowoczesne, betonowe latarnie.

Zabudowa ulicy spłonęła w 1944. Po wojnie odbudowano ją z wprowadzeniem licznych zmian. Szczególnie przekształcono Apartment House, dawną willę Chmielewskich pod nr. 4, niszcząc tym samym najciekawszy architektonicznie obiekt przy ulicy. Wypalone ruiny pałacu Branickich rozebrano około 1946.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wiesław Głębocki: Warszawskie pomniki. Warszawa: Wydawnictwo PTTK "Kraj", s. 35. ISBN 83-7005-211-8.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]