Ulica Jana Kilińskiego w Łodzi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
ulica Jana Kilińskiego
Stare Miasto, Helenów, Centrum, Fabryczna, Księży Młyn, Górniak, Chojny
Ilustracja
skrzyżowanie z ul. Przybyszewskiego
Państwo  Polska
Miejscowość Łódź
Długość 6,0 km
Przebieg
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 0 m ul. Północna,
ul. Franciszkańska
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 240 m ul. Pomorska
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 460 m ul. Rewolucji 1905 r.
Ikona ulica z prawej.svg 580 m ul. Włókiennicza
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 690 m ul. Stefana Jaracza
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 930 m ul. Gabriela Narutowicza
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 1130 m ul. Romualda Traugutta,
al. Rodziny Poznańskich
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 1510 m ul. Juliana Tuwima
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 1870 m ul. Nawrot
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 2200 m al. marsz. Józefa Piłsudskiego
Ikona ulica z prawej.svg 2360 m ul. Orla
Ikona ulica z prawej.svg 2500 m ul. Stanisława Wigury
Ikona ulica z lewej.svg 2730 m ul. Fabryczna
Ikona ulica z prawej.svg 2770 m ul. Edwarda Abramowskiego
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 2980 m ul. Tylna
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 3210 m ul. ks. bp. Wincentego Tymienieckiego
Ikona przejazd kolejowy niestrzezony.svg 3220 m przejazd przez nieczynną bocznicę
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 3470 m ul. Milionowa
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 3630 m ul. Senatorska
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 3920 m ul. Stanisława Przybyszewskiego
Ikona ulica z prawej.svg 4130 m ul. Zarzewska
Ikona ulica z lewej.svg 4260 m ul. Poznańska
Ikona ulica z lewej.svg 4360 m ul. Płocka
Ikona ulica z lewej.svg 4450 m ul. Siedlecka
Ikona ulica z lewej.svg 4550 m ul. prof. Witolda Doroszewskiego
Ikona ulica z lewej.svg 4620 m ul. Krzywa
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 4710 m ul. gen. Jarosława Dąbrowskiego
Ikona ulica z prawej.svg 5100 m ul. Juliusza Słowackiego
Ikona ulica z prawej.svg 5250 m ul. Maurycego Mochnackiego
Ikona ulica z lewej.svg ul. Walerego Przyborowskiego
Ikona ulica z prawej.svg 5320 m ul. Piotra Wysockiego
Ikona ulica rondo.svg 5430 m rondo Insurekcji Kościuszkowskiej
Ikona ulica z lewej.svg 5530 m ul. Adama Naruszewicza
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 5650 m ul. Antoniego Odyńca
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 5720 m ul. Mazurska
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 5800 m ul. Jacka Malczewskiego
Ikona ulica z lewej.svg 5900 m ul. Karpia
Ikona ulica koniec T.svg 5980 m ul. Śląska
Położenie na mapie Łodzi
Mapa konturowa Łodzi, w centrum znajduje się punkt z opisem „ulica Jana Kilińskiego”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, w centrum znajduje się punkt z opisem „ulica Jana Kilińskiego”
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa konturowa województwa łódzkiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „ulica Jana Kilińskiego”
Ziemia51°46′10,3″N 19°27′52,1″E/51,769520 19,464461
Obiekty przy ul. Kilińskiego
Róg ulic Przybyszewskiego i Kilińskiego
Widok na budynek techniczny byłej zajezdni Dąbrowskiego

Ulica Jana Kilińskiego w Łodzi – ulica o długości około 6 kilometrów, biegnąca południkowo od skrzyżowania ul. Północnej z ul. Franciszkańską (Stare Miasto) do ul. Śląskiej (Chojny).

Historia ulicy[edytuj | edytuj kod]

Regulację ulicy przeprowadzono w latach 1824–1828 podczas tworzenia osady przemysłowej, przeznaczonej pod osiedlenie tkaczy lnu i bawełny, którą nazwano Łódka[1].

Ulica początkowo nosiła nazwę Widzewska[1]. Około roku 1920 patronem ulicy stał się płk. Jan Kiliński[2]. Ulica Jana Kilińskiego zyskała na prestiżu w drugiej połowie XIX stulecia. Przy niej kończył bieg pociąg z Koluszek (od 1865), który przywoził bawełnę, a wywoził tkaniny na teren imperium Rosyjskiego. W pobliżu stanęła cerkiew św. Aleksandra Newskiego. Przy ul. Tuwima wzniesiono gmach Poczty Głównej (1903), a przy ul. Narutowicza ekskluzywny wówczas hotel Polonia. Naprzeciw dworca kolejowego powstał w okresie międzywojennym Dom Pomnik Józefa Piłsudskiego (dziś Łódzki Dom Kultury).

W czasie II wojny światowej zmieniono nazwę ulicy na Buschlinie[2][3]. Po wyzwoleniu Łodzi powrócono do nazwy ulicy sprzed okupacji niemieckiej.

Tramwaje[edytuj | edytuj kod]

Wytyczono dwie linie tramwajowe, łączące Dworzec Kolei Fabryczno-Łódzkiej z cmentarzem przy ulicy Ogrodowej i z placem Kościelnym. Funkcję pierwszej zajezdni pełniła „remiza” usytuowana przy ulicy Tramwajowej. Przez długi czas była to jedyna zajezdnia dla tramwajów miejskich w Łodzi. W 1928 roku wybudowano drugą zajezdnię przy zbiegu ulic Dąbrowskiej (obecnie Dąbrowskiego) i Kilińskiego. Jej otwarcie nastąpiło 20 czerwca 1928 roku. Obie zajezdnie nie pełnią już swoich funkcji[4][5].

Obiekty (w tym zabytki)[edytuj | edytuj kod]

Przy ul. Kilińskiego znajdują się m.in.:

  • ul. Kilińskiego 2 – kamienica rezydencjonalna Roberta Biedermanna, 1878, nr rej. A/96 z 20.01.1971; obecnie siedziba spółki „Atlas
  • Park im. Jana Kilińskiego
  • Skwer im. Władysława Strzemińskiego
  • Kościół Matki Boskiej Fatimskiej
  • Zbór Kościoła Zielonoświątkowego „Immanuel”
  • Park im. Stanisława Moniuszki
  • Sobór prawosławny pw. św. Aleksandra Newskiego, ul. Kilińskiego 54, 1880–1884, nr rej. A/117 z 20.01.1971
  • Park im. Henryka Sienkiewicza, Sienkiewicza-Kilińskiego, 1894–1897, nr rej. A/302 z 6.12.1984
  • budynki Muzeum Przyrodniczego Uniwersytetu Łódzkiego, ul. Kilińskiego 101, nr rej. A/34 29.03.2007:
    • budynek Dyrekcji Plantacji Miejskich, obecnie główny muzeum, koniec XIX w., 1924
    • dom mieszkalny, obecnie pomocniczy muzeum, po 1860
  • Hotel Polonia Palast, Kilińskiego/Narutowicza 38, 1910–1912, nr rej. A/352 z 31.03.1994
  • ul. Kilińskiego 82/Tuwima 21 – kamienica, 1938, 1942, nr rej. A/39 z 17.07.2007
  • ul. Kilińskiego 152 – dawna siedziba policji kryminalnej; obecnie budynek Prokuratury Okręgowej
  • ul. Kilińskiego 222 – Fabryka Adama Ossera, 1903, nr rej. A/70 z 19.12.2008
  • ul. Kilińskiego 245 – Zajezdnia tramwajowa, 1928-1929, nr rej. A/88 z 29.01.2010
    • budynek administracyjno-biurowy
    • hala główna postojowa

Dawne synagogi[edytuj | edytuj kod]

Komunikacja miejska[edytuj | edytuj kod]

Autobusy dzienne[edytuj | edytuj kod]

  • 53A, 53B, 53C, 53D, 53E (na odcinku Narutowicza – al. Rodziny Poznańskich, w kierunku dworca Łódź Fabryczna)
  • 57 (na odcinku al. Rodziny Poznańskich – Narutowicza, w kierunku osiedla Piastów-Kurak)
  • 75A, 75B (na odcinku Broniewskiego – Śląska, w kierunku dworca Łódź Widzew)
  • 77 (na odcinkach Wigury – Fabryczna, w kierunku dworca Łódź Fabryczna, i Fabryczna – Abramowskiego, w kierunku Starego Rokicia)
  • 86A, 86B (na odcinku al. Rodziny Poznańskich – Narutowicza, w kierunku Retkini)

Autobusy nocne[edytuj | edytuj kod]

  • N3A, N3B (na odcinku Wigury – Broniewskiego)

Tramwaje[edytuj | edytuj kod]

  • 1 (na całym odcinku)
  • 4 (na odcinku Pomorska – al. Rodziny Poznańskich)
  • 5 (na odcinku Północna – Stanisława Przybyszewskiego)
  • 9 (na odcinku Narutowicza – al. Rodziny Poznańskich)
  • 12 (na odcinku Narutowicza – al. Rodziny Poznańskich)
  • 13 (na odcinku Narutowicza – al. Rodziny Poznańskich)

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Anna Rynkowska, Ulica Piotrkowska, wyd. I, Łódź: Wydawnictwo Łódzkie, 1970, s. 7, ISBN 978-83-939822-4-0.
  2. a b Kilińskiego Jana. W: Baza: Ulice Łodzi [on-line]. wimbp.lodz.pl. [dostęp 2013-09-23].
  3. Łódzkie ulice (Internet Archive). [dostęp 2012-03-24].
  4. Kronika Miasta Łodzi”; Najbardziej „łódzka” ulica; Widzewska-Kilińskiego, Dariusz Kędzierski, s. 241, 4/2007, ISSN 1231-5354.
  5. Ostatni dzień starej zajezdni. Będzie galeria handlowa.