Ulica Jana Styki i Wojciecha Kossaka we Wrocławiu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
ulica Jana Styki i Wojciecha Kossaka
Stare Miasto
Państwo  Polska
Miejscowość Wrocław
Długość 126 m
Przebieg
Ikona ulica skrzyżowanie.svg ul. J. Purkyniego
ul. A. Frycza-Modrzewskiego
Ikona ulica z prawej deptak.svg ul. św. Jana Kapistrana
Ikona koniec ulicy początek deptaku.svg Park Juliusza Słowackiego
Położenie na mapie Wrocławia
Mapa lokalizacyjna Wrocławia
ulica Jana Styki i Wojciecha Kossaka
ulica Jana Styki i Wojciecha Kossaka
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
ulica Jana Styki i Wojciecha Kossaka
ulica Jana Styki i Wojciecha Kossaka
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
ulica Jana Styki i Wojciecha Kossaka
ulica Jana Styki i Wojciecha Kossaka
51°06′36,822″N 17°02′35,504″E/51,110228 17,043196
Rotunda (widok od strony ulicy), parking
Muzeum Architektury, park, po prawej koniec ulicy

Ulica Jana Styki i Wojciecha Kossakaulica położona we Wrocławiu na Starym Mieście, w jego części nazywanej Nowym Miastem[1][2][3]. Łączy ulicę Jana Ewangelisty Purkyniego i Andrzeja Frycza-Modrzewskiego z ulicą św. Jana Kapistrana i dalej stanowi ulicę ślepą[1][4][5]. Ulica ma 126 m długości[1]. Po wschodniej stronie ulicy znajduje się rotunda w której eksponowana jest Panorama Racławicka[6][7]. Ulica kończy się przy Parku Juliusza Słowackiego i zabytkowym kompleksie w który mieści się Muzeum Architektury[6][8][9].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Znaczącą budowlą położoną przy tej ulicy jest, powstała dzięki ufundowaniu w 1453 r., klasztor i kościół Bernardynów[8][10][11][12]. Kompleks ten został mocno zniszczony w wyniku działań wojennych prowadzonych podczas oblężenia Wrocławia w 1945 r. W 1948 roku ruiny zostały zabezpieczone[9][10][11][12], a w latach 1956–1972[8] (lub w latach 1957–1962[10]) całość odbudowano[8][10]. Prace prowadzono pod kierunkiem dr. inż. arch. Edmunda Małachowicza. Ówcześnie w kompleksie tym mieściło się Muzeum Architektury i Odbudowy a także Urząd Konserwatora Zabytków, oraz siedziba Przedsiębiorstwa Pracownie Konserwacji Zabytów[10]. Współcześnie kompleks ten przeznaczony jest dla potrzeb Muzeum Architektury[8][9].

Po zachodniej stronie ulicy rozpościera się kompleks zabudowy z rotundą, w której eksponowana jest Panorama Racławicka. Jego budowa rozpoczęła się 10.11.1966 r. Autorami projektu byli Ewa Dziekońska i Marek Dziekoński[13]. Autorami zaś samej panoramy byli Jan Styka i Wojciech Kossak, dziś upamiętnieni również w nazwie przylegającej do kompleksu ulicy. Otwarcie ekspozycji z panoramą miało miejsce 1985 r.[7][14]

Nazwy[edytuj | edytuj kod]

Współczesna nazwa ulicy – Jana Styki i Wojciecha Kossaka – została nadana uchwałą podjętą przez Radę Miejską Wrocławia z dnia 10.06.2010 r. nr LI/1497/10[1]. Nazwa ta upamiętnia Wojciecha Kossaka i Jana Stykę, autorów Panoramy Racławickiej eksponowanej w rotundzie położonej po wschodniej stronie ulicy[7].

Układ drogowy[edytuj | edytuj kod]

Do ulicy przypisana jest droga wewnętrzna o długości 126 m[1] położona na działkach o łącznej powierzchni 2108 m2[1][15]. Ulica biegnie od ulicy Jana Ewangelisty Purkyniego i Andrzeja Frycza-Modrzewskiego do deptaka św. Jana Kapistrana i dalej stanowi ulicę ślepą, przechodzącą w deptak prowadzący przez Park Juliusza Słowackiego do Promenady Staromiejskiej i Alei Juliusza Słowackiego[1][4].

Ulice powiązane z ulicą Jana Styki i Wojciecha Kossaka:

Zabudowa i zagospodarowanie[edytuj | edytuj kod]

Po stronie wschodniej w kwartale pomiędzy ulicą Bernardyńską, Jana Ewangelisty Purkyniego, św. Jana Kapistrana oraz ulicy Jana Styki i Wojciecha Kossaka rozciąga się nienazwany plac o powierzchni 5249 m2[20]. Był on w pewnych okresach czasu użytkowany częściowo na parking, a obecnie stanowi Zieleniec przy Purkyniego[18]. Część tego terenu przeznaczona jest na utworzenie ciągu pieszo-rowerowego[21], a część pod zabudowę dla potrzeb kultury i usług towarzyszących[22]. Na południe od ulic św. Jana Kapistrana przy końcowym odcinku ulicy położona jest zabudowa dawnego klasztoru i kościoła stanowiących zespół pobernardyński obecnie użytkowana na potrzeby Muzeum Architektury[8][9].

Na południe od krańca ulicy oraz częściowo po jej wschodniej stronie położony jest Park Juliusza Słowackiego[18]. Dalej przy ulicy Jana Ewangelisty Purkyniego położony jest Zespół budynków "Panoramy Racławickiej", który wraz z otoczeniem wpisano w 1991 r. do rejestru zabytków. Wpis ten został rozszerzony w 1998 r.[6].

Ulica położona jest w obszarze znajdującym się na wysokości bezwzględnej pomiędzy 117,5 a 118,5 m n.p.m.[23]. Jest on objęty rejonem statystycznym nr 933180, w którym gęstość zaludnienia wynosiła 60 osób/km2 przy 19 osobach zameldowanych (według stanu na dzień 31.12.2018 r.)[24].

Ochrona i zabytki[edytuj | edytuj kod]

Obszar, na którym położona jest ulica Jana Styki i Wojciecha Kossaka, podlega ochronie w ramach zespołu urbanistycznego Starego Miasta z XIII–XIX wieku, wpisanego do rejestru zabytków pod nr. rej.: 196 z 15.02.1962 oraz A/1580/212 z 12.05.1967 r.[25][26]. Inną formą ochrony tych obszarów jest ustanowienie historycznego centrum miasta, w nieco szerszym obszarowo zakresie niż wyżej wskazany zespół urbanistyczny, jako pomnik historii[27][28]. Samo miasto włączyło ten obszar jako cenny i wymagający ochrony do Parku Kulturowego "Stare Miasto", który zakłada ochronę krajobrazu kulturowego oraz uporządkowanie, zachowanie i właściwe kształtowanie krajobrazu kulturowego oraz historycznego charakteru najstarszej części miasta[29].

Przy ulicy i w najbliższym sąsiedztwie znajdują się następujące zabytki:

obiekt, położenie powstanie, nr rej.[a] fotografia
strona wschodnia
Zespół budynków "Panoramy Racławickiej" wraz z otoczeniem
ulica Jana Ewangelisty Purkyniego 11[6][30][31]
10.02.1966 r. (rozpoczęcie budowy) – 1969 r.
A/2281/464/Wm z dnia 25.11.1991 r.; 16.07.1998 r. (rozszerzenie)[6][30][31]
Rotunda Panoramy Raclawickiej.jpg
strona wschodnia i południowa
Park im. Juliusza Słowackiego
aleja Juliusza Słowackiego[6][32]
lata 20. XIX wieku, lata 1878-1884, po 1945 r.
gez, mpzp[6][32]
Wrocław, park - panoramio.jpg
strona zachodnia
Kościół klasztorny pod wezwaniem św. Bernardyna ze Sieny, obecnie Muzeum Architektury
ul. Bernardyńska 5[6][33][34]
lata 1463-1502, lata 1609-1619, 1628 r. pożar, odbudowa do 1634 r., lata 1702-1704 przebudowa, lata 1899-1901 renowacja, zniszczony w 1945 r., lata 1956-1965 odbudowa
A/1298/16[6][33][34] z dnia 28.11.1947 r.[34] i z dnia 23.10.1961 r.[6][33][34]
Dawny Klasztor Benardynów ul. Bernardyńska fot BMaliszewska.jpg
Klasztor Zakonu Bernardynów (Franciszkanów Obserwantów), obecnie Muzeum Architektury
ul. Bernardyńska 5[6][34][35]
około 1500 r., 1628 r. pożar, odbudowa do 1634 r., 1782 r., 1827 r. rozbudowa, 1907 r. renowacja lata 1871-1872 rozbudowa, 1945 r. zniszczony, lata 1956-1974 odbudowa
A/1299/17[6][34][35] z dnia 8.11.1958 r.[34] i z dnia 23.10.1961 r.[6][34][35]
Wroclaw ulBernardynska WojOddzSlOchrZab.jpg

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h ZDiUM ulice 2019 ↓, poz. 5320 (Styki Jana i Kossaka Wojciecha).
  2. SIP 2019 ↓, Osiedla Wrocławia.
  3. Harasimowicz 2006 ↓, s. 592-593 (Nowe Miasto).
  4. a b SIP 2019 ↓, Mapa podstawowa.
  5. Harasimowicz 2006 ↓, s. 318 (Janickiego Klemensa).
  6. a b c d e f g h i j k l m SIP 2019 ↓, Gminna Ewidencja Zabytków.
  7. a b c Harasimowicz 2006 ↓, s. 648 (Panorama Racławicka).
  8. a b c d e f Harasimowicz 2006 ↓, s. 67 (Bernardyńska).
  9. a b c d Harasimowicz 2006 ↓, s. 567 (Muzeum Architektury).
  10. a b c d e Antkowiak 1970 ↓, s. 17-18 (Bernardyńska).
  11. a b Harasimowicz 2006 ↓, s. 421-422 (Kościół św. Bernardyna ze Sieny).
  12. a b Harasimowicz 2006 ↓, s. 370-371 (Klasztor Franciszkanów Obserwantów, Bernardynów).
  13. Antkowiak 1970 ↓, s. 214-215 (Purkyniego).
  14. Harasimowicz 2006 ↓, s. 173 (Dziekoński Marek M.).
  15. SIP 2019 ↓, Mapa własności, dz. Stare Miasto, AR_28, 17/1, 18/9.
  16. ZDiUM ulice 2019 ↓, poz. 4448-4453 (Purkyniego Jana).
  17. ZDiUM ulice 2019 ↓, poz. 2248 (Modrzewskiego - Frycza Andrzeja).
  18. a b c SIP 2019 ↓, Mapa przyrodnicza.
  19. ZDiUM ulice 2019 ↓, poz. 4865-4866 (Słowackiego aleja).
  20. SIP 2019 ↓, Mapa własności, dz. Stare Miasto, AR_28, 16/2.
  21. Uchwała RMWr 2011 ↓, §29.
  22. Uchwała RMWr 2011 ↓, §23.
  23. SIP 2019 ↓, Mapa wysokościowa.
  24. SIP 2019 ↓, Demogrfia.
  25. NID 2018 ↓, s. 207.
  26. GEZ 2019 ↓, poz. 68.
  27. NID 2013 ↓.
  28. MP 1994 ↓.
  29. wroclaw.pl 2018 ↓.
  30. a b NID 2019 ↓, s. 213.
  31. a b GEZ 2019 ↓, poz. 7192.
  32. a b GEZ 2019 ↓, 8011.
  33. a b c GEZ 2019 ↓, 379.
  34. a b c d e f g h NID 2019 ↓, s. 209.
  35. a b c GEZ 2019 ↓, 380.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Zygmunt Antkowiak, Ulice i place Wrocławia, Wrocław-Warszawa-Kraków, seria: Biblioteka Wrocławska, tom 11, Wrocław: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich – Wydawnictwo, 1970, Zam nr A/185/70 (C-9) (pol.).
  2. Gminna Ewidencja Zabytków, Urząd Miejski Wrocławia, 18 kwietnia 2019 [dostęp 2019-06-03] (pol.).
  3. Jan Harasimowicz (red.), Encyklopedia Wrocławia, wyd. III poprawione i uzupełnione, Wrocław: Wydawnictwo Dolnośląskie, 2006, ISBN 83-7384-561-5, ​ISBN 978-83-7384-561-9 (pol.).
  4. Janicki Klemens – Encyklopedia PWN. encyklopedia.pwn.pl. [dostęp 2016-11-17]. [zarchiwizowane z tego adresu (17 listopada 2016)].
  5. M.P. z 1994 r. nr 50, poz. 425 Zarządzenie Prezydenta RP z 8 września 1994 roku, 1994 [dostęp 2016-11-30] (pol.).
  6. Niemiecko-polski słownik nazw ulic, Wratislavia.net, 2012 [dostęp 2019-05-31] (pol.).
  7. Park kulturowy we Wrocławiu, Oficjalny serwis Wrocławia, 2018 [dostęp 2019-06-03] (pol.).
  8. System Informacji Przestrzennej Wrocławia, Wrocław: Dział Systemu Informacji Przestrzennej Biura Rozwoju Wrocławia, 2019 [dostęp 2019-06-06] (pol.).
  9. Uchwała LXIII/1547/18 RADY MIEJSKIEJ WROCŁAWIA z dnia 11 października 2018 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie ulic: Bernardyńskiej, Klemensa Janickiego i Jana Ewangelisty Purkyniego we Wrocławiu, „uchwały RMWr.”, Biuletyn Informacji Publicznej Urzędu Miejskiego Wrocławia / Akty Prawne; Dziennik Urzędowy Województwa Dolnośląskiego z 2018 r. poz.5187. [Data ogłoszenia: 24 października 2018 r.]; Biuletyn Urzędowy RMW z 2018 r. poz.391., Wrocław , 11 października 2018 [dostęp 2019-08-19] (pol.).
  10. Uchwała VI/77/11 RADY MIEJSKIEJ WROCŁAWIA z dnia 10 lutego 2011 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie ulic Klemensa Janickiego i Bernardyńskiej we Wrocławiu, „uchwały RMWr.”, Biuletyn Informacji Publicznej Urzędu Miejskiego Wrocławia / Akty Prawne; TEKST JEDNOLITY z 2013 r. ogłoszony w Dzienniku Urzędowym Województwa Dolnośląskiego - Obwieszczenie Rady Miejskiej Wrocławia z 28 listopada 2013 r. (Dz.Urz.Woj.Doln. z 2014 r. poz.84); Biuletyn Urzędowy RMW z 21 lutego 2011 r. Nr 2, poz.84, Wrocław , 10 lutego 2011 [dostęp 2019-08-01] (pol.).
  11. Uchwała XIII/255/15 RADY MIEJSKIEJ WROCŁAWIA z dnia 9 lipca 2015 r. w sprawie nadania nazw skwerom na terenie Wrocławia, „uchwały RMWr.”, Biuletyn Informacji Publicznej Urzędu Miejskiego Wrocławia / Akty Prawne; Dziennik Urzędowy Województwa Dolnośląskiego z 2015 r. poz.3209. [Data ogłoszenia: 17 lipca 2015 r.]; Biuletyn Urzędowy RMW z 2015 r. poz. 230., Wrocław , 9 lipca 2015 [dostęp 2019-10-22] (pol.).
  12. UZASADNIENIE do projektu uchwały Rady Miejskiej Wrocławia w sprawie nadania nazw skwerom na terenie Wrocławia, „Biuletyn Informacji Publicznej”, Wrocław 2015 [dostęp 2019-10-22].
  13. Wrocław – zespół historycznego centrum, Narodowy Instytut Dziedzictwa, 18 kwietnia 2013 [dostęp 2016-11-30] (pol.).
  14. Wykaz dróg przebiegających przez miasto Wrocław, „ZDiUM/Infrastruktura/Ulice Wykaz dróg w zarządzie ZDiUM”, Ewa Iwanska, sporządziła ZDJOGA/NOXE/, Zarząd Dróg i Utrzymania Miasta, Wrocław , 20 września 2019 [dostęp 2019-09-21] (pol.).
  15. Wykaz zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków, Województwo dolnośląskie, Narodowy Instytut Dziedzictwa, 31 marca 2019 [dostęp 2019-08-23] (pol.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]