Ulica Marszałka Józefa Piłsudskiego w Sanoku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
ulica Marszałka Józefa Piłsudskiego
Śródmieście
Ilustracja
Widok ulicy od strony zachodniej u zbiegu z ulicą Adama Mickiewicza (2016)
Państwo  Polska
Miejscowość Sanok
Długość 100 m
Przebieg
Ikona - początek deptaku w postaci skrzyżowania T z deptakiem.svg 0 Ulica 3 Maja
Ikona deptak plac.svg 35 Plac św. Michała (po prawej)
Ikona ulica w lewo L z dochodzacym deptakiem.svg 50 Ulica Grzegorza z Sanoka
Ikona ulica z lewej.svg 90 Ulica Wałowa
Ikona ulica z prawej.svg 110 (wjazd do Hali Targowej)
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 130 Ulica Jana III Sobieskiego (w prawo) oraz Ulica Kazimierza Wielkiego (w lewo)
Ikona ulica koniec T.svg 190 Ulica Adama Mickiewicza
Położenie na mapie Sanoka
Mapa lokalizacyjna Sanoka
ulica Marszałka Józefa Piłsudskiego
ulica Marszałka Józefa Piłsudskiego
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
ulica Marszałka Józefa Piłsudskiego
ulica Marszałka Józefa Piłsudskiego
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
ulica Marszałka Józefa Piłsudskiego
ulica Marszałka Józefa Piłsudskiego
Położenie na mapie powiatu sanockiego
Mapa lokalizacyjna powiatu sanockiego
ulica Marszałka Józefa Piłsudskiego
ulica Marszałka Józefa Piłsudskiego
Ziemia49°33′39,4″N 22°12′15,9″E/49,560944 22,204417

Ulica Marszałka Józefa Piłsudskiego w Sanoku – ulica w dzielnicy Śródmieście miasta Sanoka[1].

Ulica biegnie od strony wschodniej u zbiegu z ulicą 3 Maja (początkowy odcinek stanowi deptak), a kończy się po stronie zachodniej u zbiegu z ulicą Adama Mickiewicza[2].

W toku dokonywanych zmian nazw ulic w Sanoku w 1913 podjęto starania o nazwanie ulicy Królowej Izabeli dla odcinka od łacińskiego kościoła parafialnego do poczty t.j. do ul. Jana III Sobieskiego[3]. W 1929 nazwę zmieniono na ulicę Józefa Piłsudskiego[4].

Podczas II wojny światowej w okresie okupacji niemieckiej ulica istniała pod niemieckojęzyczną nazwą Piłsudskistrasse[5][6]. W 1950, dla upamiętnienia w 20. rocznicy wydarzeń Marszu Głodnych w Sanoku z 6 marca 1930, ulica została przemianowana na 6 marca[7][8][9][10]. Obowiązywała w okresie PRL[11]. W grudniu 1989 w uchwale Miejskiej Rady Narodowej zapisano, aby ulicę przemianować na ulicę Józefa Piłsudskiego[12]. Później została przywrócona nazwa ulicy Marszałka Józefa Piłsudskiego.

Od 2011 do 2013 trwały prace rewitalizacyjne w centrum Sanoka, które objęły także ulicę[13][14][15].

Zabudowa ulicy[edytuj | edytuj kod]

Kamienice na początku ulicy, u zbiegu z ulicą 3 Maja, pochodzą z XIX wieku[16].

  • Kamienica pod numerem 1. Pod tym numerem przed 1939 M. Sarnowski prowadził handel materiałem bławatnym[17]. Budynek został wpisany do gminnego rejestru zabytków miasta Sanoka, opublikowanego w 2015[18].
  • Kamienica pod numerem 2. Na fasadzie budynku została umieszczona tablica pamiątkowa w 20. rocznicę Marszu Głodnych. Została odsłonięta 5 marca 1950 przez burmistrza Józefa Dąbrowskiego[19]. Inskrypcja na tablicy głosi: "Dla upamiętnienia solidarnej walki robotników Sanockiej Fabryki Wagonów i bezrobotnych pow. sanockiego o pracę i chleb, stoczonej w dniu 6 marca 1930 r. z reżimem sanacyjnego ucisku, ulica ta przemianowana. Sanok, 6 marca 1950 r."[20]. Budynek wpisany do gminnego rejestru zabytków miasta Sanoka, opublikowanego w 2015[18].
  • Pod numerem 7 ulicy 6 Marca zamieszkiwał Jan Świtalski[21].
  • Budynek handlowy pod numerem 8[22]. Od strony północnej przylega do niego Hala Targowa, budowana od 1992[23]. W przeszłości w tym miejscu istniały zabudowania, zlikwidowane pod koniec lat 50 XX wieku[24]. Działała w nich m.in. Spółdzielnia i Sklep Związku Inwalidów Wojennych w Sanoku[25] (Kram Towarów Mieszanych Związku Inwalidów Wojennych w Sanoku[26]. W późniejszych latach powstał inny budynek, w którym funkcjonował pawilon handlowy[27].
  • Podczas okupacji niemieckiej pod numerem 3 ulicy działał punkt handlu artykułów spożywczych i tytoniowych, który prowadziła Wanda Szabieńska[5][6].
  • Budynek pod numerem 10. Działają w nim: apteka[28], oddział Podkarpackiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Rzeszowie[29]. W tym miejscu w przeszłości istniał budynek, w którym funkcjonowała jajczarnia[30] (został zlikwidowany w okresie 1939-1945)[31]
  • Kościół Przemienienia Pańskiego, którego frontowa-północna część przylega do ulicy.
  • Dom mansjonarski, którego południowa część przylega do ulicy.
  • Do ulicy przylega nieruchomość, na której jest zlokalizowana przychodnia pod adresem ulicy Jana III Sobieskiego 1[32].

Przed 1939 przy ulicy funkcjonowały: osobne wędliniarnie Kazimierza oraz Piotra Słuszkiewiczów[33], zakład krawiecki Leona Ołpińskiego[34].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. O dzielnicy. sanoksrodmiescie.pl. [dostęp 2015-08-20].
  2. Andrzej Romaniak: Sanok. Fotografie archiwalne – Tom I. Sanok: Muzeum Historyczne w Sanoku, 2009, s. 212, 214, 216, 218. ISBN 978-83-60380-26-0.
  3. Ludwik Glatman. Nowe nazwy ulic Wielkiego Sanoka (dokończenie). „Tygodnik Ziemi Sanockiej”, s. 2, Nr 36 z 31 sierpnia 1913. 
  4. Marek Drwięga. Nr 8: Samorząd Gminy Miasta Sanoka 1867–1990. Samorząd miejski Sanoka w latach 1918–1939. „Zeszyty Archiwum Ziemi Sanockiej”, s. 63, Sanok: 2008. Fundacja „Archiwum Ziemi Sanockiej”. ISSN 1731-870X. 
  5. a b Amtliches Fernsprechbuch fűr das Generalgouvernement. Deutsche Post Osten, 1941, s. 59.
  6. a b Amtliches Fernsprechbuch fűr das Generalgouvernement. Deutsche Post Osten, 1942, s. 80.
  7. Dzień 6. III. 1930. roku w Sanoku przeszedł do historii walk klasy robotniczej w Polsce. „Głos Sanowagu”, s. 1, Nr 2 (7) z 28 lutego 1955. Sanocka Fabryka Wagonów. 
  8. Kalman Segal: Nad dziwną rzeką Sambation. Warszawa: Wydawnictwo Iskry, 1957, s. 76.
  9. Edward Zając. 36 rocznica „Marszu Głodnych”. „Rocznik Sanocki”. III, s. 313-315, 1971. 
  10. Waldemar Bałda: Sowa i bocian. Opowieść o Posadzie Olchowskiej – III dzielnicy Miasta Sanoka. Kraków: AB Media, 2012, s. 87-88. ISBN 978-83-935385-7-7.
  11. Andrzej Romaniak: Sanok. Fotografie archiwalne – Tom I. Sanok: Muzeum Historyczne w Sanoku, 2009, s. 186. ISBN 978-83-60380-26-0.
  12. Ulice zmieniają patronów. „Nowiny”, s. 5, Nr 2 z 2 stycznia 1990. 
  13. Agnieszka Frączek: Ruszyła rewitalizacja placu św. Michała w Sanoku. esanok.pl, 2012. [dostęp 2016-07-23].
  14. Dorota Mękarska: Sanocki Park Dziedzictwa Kulturowego. Ruszył projekt na prawie 10 mln zł. nowiny24.pl, 2012. [dostęp 2016-07-23].
  15. Agnieszka Frączek: Koniec inwestycji w centrum miasta. Nowe oblicze Sanoka. esanok.pl, 2013-07-19. [dostęp 2016-07-23].
  16. Agata Skowrońska-Wydrzyńska, Maciej Skowroński: Sanok. Zabytkowa architektura miasta. Sanok: San, 2004, s. 8. ISBN 83-919725-2-6.
  17. Wykaz firm handlowych, przemysłowych, rzemieślniczych i wolnych zawodów miasta Sanoka, Zagórza, Rymanowa, Mrzygłoda, Bukowska 1937/8. Informator Chrześcijański. Sanok: Krakowska Kongregacja Kupiecka. Oddział Sanok, 1938, s. 8, 34.
  18. a b Zarządzenie Burmistrza Miasta Sanoka nr 42/2015 z 9 marca 2015. bip.um.sanok.pl, 2015-03-09. s. 3. [dostęp 2016-10-20].
  19. Klasa robotnicza Sanoka oddaje hołd bohaterom poległym w walce z faszyzmem. „Nowiny Rzeszowskie”, s. 3, Nr 66 z 7 marca 1950. 
  20. Franciszek Oberc: Pomniki i tablice pamiątkowe Sanoka. Sanok: 1998, s. 51. ISBN 83-909787-1-7.
  21. „SP8MI” pracuje 30 lat. „Nowiny”, s. 6, Nr 99 z 28 kwietnia 1966. 
  22. Sklep nr 6 – Delikatesy, ul. Piłsudskiego 8. psssanok.pl. [dostęp 2016-07-23].
  23. Ogłoszenie. „Nowiny”, s. 2, Nr 60 z 25 marca 1992. 
  24. Andrzej Romaniak: Sanok. Fotografie archiwalne – Tom I. Sanok: Muzeum Historyczne w Sanoku, 2009, s. 186-193, 202-207. ISBN 978-83-60380-26-0.
  25. Wykaz firm handlowych, przemysłowych, rzemieślniczych i wolnych zawodów miasta Sanoka, Zagórza, Rymanowa, Mrzygłoda, Bukowska 1937/8. Informator Chrześcijański. Sanok: Krakowska Kongregacja Kupiecka. Oddział Sanok, 1938, s. 28.
  26. Andrzej Romaniak: Sanok. Fotografie archiwalne – Tom I. Sanok: Muzeum Historyczne w Sanoku, 2009, s. 186-187. ISBN 978-83-60380-26-0.
  27. Andrzej Romaniak: Sanok. Fotografie archiwalne – Tom I. Sanok: Muzeum Historyczne w Sanoku, 2009, s. 194-201. ISBN 978-83-60380-26-0.
  28. Sklep Apteka Mediq. apteka-mediq.okazjum.pl. [dostęp 2016-07-23].
  29. Podkarpacki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w Rzeszowie. Oddział w Sanoku. pzmiuw.pl. [dostęp 2016-07-23].
  30. Borys Łapiszczak: Okupacja niemiecka Sanoka 1939-1944. Sanok na dawnej pocztówce i fotografii. Galicja i Lodomeria, Kresy Wschodnie, I wojna światowa. Cz. XV. Sanok: Poligrafia, 2012, s. 14. ISBN 83-918650-9-6.
  31. Andrzej Romaniak: Sanok. Fotografie archiwalne – Tom I. Sanok: Muzeum Historyczne w Sanoku, 2009, s. 210. ISBN 978-83-60380-26-0.
  32. Zespół gabinetów lekarskich. zoz.sanok.pl. [dostęp 2016-07-23].
  33. Wykaz firm handlowych, przemysłowych, rzemieślniczych i wolnych zawodów miasta Sanoka, Zagórza, Rymanowa, Mrzygłoda, Bukowska 1937/8. Informator Chrześcijański. Sanok: Krakowska Kongregacja Kupiecka. Oddział Sanok, 1938, s. 10.
  34. Wykaz firm handlowych, przemysłowych, rzemieślniczych i wolnych zawodów miasta Sanoka, Zagórza, Rymanowa, Mrzygłoda, Bukowska 1937/8. Informator Chrześcijański. Sanok: Krakowska Kongregacja Kupiecka. Oddział Sanok, 1938, s. 15.