Ulica Mostowa w Toruniu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
POL Toruń COA.svg Toruń
ulica Mostowa
Stare Miasto
Długość: 230 m
Mapa
mapa
Przebieg
Ikona - początek deptaku w postaci skrzyżowania T z deptakiem.svg ul. Szeroka
Ikona deptak koniec T ulica.svg ul. Ciasna
Ikona ulica z lewej.svg ul. Podmurna
Ikona ulica koniec T.svg ul. Bulwar Filadelfijski
Położenie na mapie Torunia
Mapa lokalizacyjna Torunia
ulica Mostowa
ulica Mostowa
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
ulica Mostowa
ulica Mostowa
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
ulica Mostowa
ulica Mostowa
53,00966°N 18,60833°E/53,009660 18,608330

Ulica Mostowa Toruniu - ulica w zespole staromiejskim Torunia, w południowo-zachodniej części Starego Miasta.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Ulica ma długość ok. 230 m i przebieg południkowy, zaczyna się przy ul. Bulwar Filadelfijski, prowadzi przez Bramę Mostową, za którą odchodzi od niej ul. Podmurna, przecina ul. Ciasną i dochodzi do ul. Szerokiej. Do skrzyżowania z ul. Ciasną bowiązuje ruch jednokierunkowy, dalej ma charakter deptaka.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Przed zbudowaniem mostu w końcu XV w. ulica nosiła nazwę Promowej lub Przewoźnej (niem. Vergasse). Obecna nazwa ulicy - Mostowa (niem. Brückenstrasse) weszła w użycie w drugiej połowie XVI wieku i pochodzi od drewnianego mostu przez Wisłę, który znajdował się na jej przedłużeniu od 1500 r. do 2. połowy XIX w. W okresie od 1815 do ok. 1870 r. nosiła nazwę Louisenstraße ku czci królowej Luizy Pruskiej. W okresie 1939-45 zmieniono jej nazwę na Brückengasse.

Historia i charakter[edytuj | edytuj kod]

Ulica należy do najwcześniejszych ulic wytyczonych po lokacji Torunia, niedługo po 1236 r. Była to jedna z głównych ulic miasta w jego najwcześniejszej fazie rozwoju, prowadząca na nadbrzeże wiślane. W średniowieczu przy ulicy stały kamienice, od XVI do XVIII w. przebudowywane na spichlerze. W XVIII w. na rogu ulicy Mostowej i Ciasnej został zbudowany późnobarokowy pałac burmistrza Jakuba Fengera, przebudowany w XIX w. W XIX w. miało swoją siedzibę kilka banków (m.in. polski bank kredytowy Donimirski, Kalkstein, Łyskowski i sp.), a także hotel „Pod Orłem” (istnieje do dzisiaj). W XIX i na pocz. XX w. większość kamienic przebudowano na kamienice czynszowe, jednak zachowało się wiele starszych budynków pochodzących ze średniowiecza[1].

Ważniejsze obiekty[edytuj | edytuj kod]

Nr Obiekt Lata budowy Projekt Styl architektoniczny Ewidencja zabytków Uwagi Zdjęcie
1. tzw. Spichrz Szwedzki

Mostowa 1

1719, przebudowa: 1823 Jan Noggen renesans/barok T nr rejestru A/129 Pełnił rolę spichrza, koszarów wojskowych oraz po przebudowie przez władze prsukie w 1823 roku - wojskowego magazynu żywności.

Dwuskrzydłowy, czterokondygnacyjny, w 1823 roku spichrz połączono z Basztą Żuraw dobudowywując tzw. łącznik z żurawiem. Obecnie zaadaptowany na restaurację i hotel.

Torun Spichrz Szwedzki.jpg
2. Mostowa 2 początek XVIII wiek, przebudowa 1871 i 1888 barok T nr rejestru A/1359 Dawniej spichrz, obecnie zaadaptowany na Hotel Spichrz II
Hotel Spichrz w Toruniu1.jpg
3. Mostowa 4 XVIII/XIX wiek klasycyzm T nr rejestru A/1360 Obecnie zaadaptowana na Hotel Spichrz II
Hotel Spichrz w Toruniu.jpg
4. Mostowa 6 XIV wiek, przebudowy ok. 1520, koniec XVII w., 1865 gotyk/barok T nr rejestru A/917 Do początku XVI w. były to trzy oddzielne kamienice. Ok. 1520 r. połączono je funkcjonalnie - kamienica północna pełniła wówczas funkcje mieszkalno-reprezentacyjne, kamienice środkową i południową przeznaczono na spichrze. Kamienice nadbudowano i zwieńczono półkolistymi szczytami flankowanymi sterczynami. W okresie baroku kamienice przeszły kolejną modernizację (dotyczyło zwłaszcza to ich wnętrz), po której zachowała się między innymi kręcona klatka schodowa z rzeźbą lwa, trzymającego tarczę z datą 1699 r. Po 1865 r. przebudowano przyziemie i pierwsze piętro, zmieniając układ okien. W marcu 2007 r. południową część budynku strawił pożar.
Toruń, ul. Mostowa 6, fasada budynku.JPG
5. Mostowa 9 XIX wiek eklektyzm T nr rejestru A/166 Kamienica narożna z wykuszami i efektownym narożnym balkonem
Torun kamienica ul Mostowa 9.JPG
6. Pałac Fengerów

Mostowa 14

1742, przebudowa 1833 Jan Baptysta Cocchi barok T nr rejestru A/510 Przebudowa z 1833 roku pozbawiła go bogatej barokowej elewacji na rzecz uproszczonej, klasycyzującej. W 1792 roku urodził się tu hrabia Fryderyk Skarbek. W 1825 roku przebywał tu Fryderyk Chopin, kiedy spędzał wakacje w niedalekiej Szafarni.
Toruń, pałac Fengerów, ul. Mostowa 14 (OLA Z.).JPG
7. Mostowa 17 XIX wiek neoklasycyzm T nr rejestru A/134 Mieści się tu (wraz z przylegającą kamienica pod numerm 15) od 1886 roku hotel „Pod Orłem” dawniej nazywany „Pod Czarnym Orłem”
45 Mostowa 15 Toruń.JPG
8. Mostowa 22 XV wiek, przebudowa XVIII wiek, XIX wiek gotyk/barok T nr rejestru A/191 Gotycka trójosiowa (trzy rzędy okien w pionie), barokowy szczyt
Torun Mostowa 22 fasada.jpg
9. Mostowa 24 XV wiek, przebudowa około 1800 gotyk T gminna ewidencja zabytków nr 507 Dwuosiowa gotycka kamienica z malowidłami ornamentalnymi na fasadzie, charakterystycznymi dla Torunia, w kolorach czarnym, czerwonym i białym.
Torun Mostowa 24 fasada.jpg
10. Mostowa 28 XV wiek, XIX wiek, 1902 gotyk/klasycyzm T nr rejestru A/739
47 Mostowa 28 Toruń.JPG
11. Mostowa 30 1888 neoklasycyzm T gminna ewidencja zabytków nr 512 Kamienica powstała z przebudowy domu barokowego, zachowany piaskowy bogaty barokowy portal z 1648 roku. W okresie międzywojennym i zaraz po II Wojnie Światowej w kamienicy mieścił się Konsulat Honorowy Republiki Francuskiej.
Torun Mostowa 30 portal (02).jpg
12. Mostowa 36 XV wiek, XIX wiek Stanisław Hebanowski T nr rejestru A/513 Dawna siedziba banku kredytowego Donimirski, Kalkstein, Łyskowski i sp.
Torun Mostowa 36 fasada.jpg

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Ulice: Mostowa i Podmurna | www.torun.pl, www.torun.pl [dostęp 2019-07-31] (pol.).