Ulica Przejście Żelaźnicze we Wrocławiu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ulica Przejście Żelaźnicze
Eisenkram
Stare Miasto
Ilustracja
Przejście Żelaźnicze
Państwo  Polska
Miejscowość Wrocław
Długość 114
Poprzednie nazwy Kramy Żelazne
Przebieg
Ikona deptak plac.svg Rynek
Ikona deptak deptak.svg Zaułek Grotowskiego
Ikona deptak plac.svg Rynek
brak współrzędnych

Ulica Przejście Żelaźnicze (j. niem. Eisenkram) – ulica znajdująca się we Wrocławiu na Starym Mieście, w wewnętrznej części tretu[a]. Przecinając środkową część bloku zabudowy śródrynkowej łączy zachodnią i wschodnią część Rynku. Ma 114 metrów długości[2]

Historia[edytuj | edytuj kod]

Najstarsza wzmianka o ulicy pochodzi z miejskiej księgi podatkowej z 1403 roku[3]. W tym miejscu znajdowały się od XIII wieku drewniane kramy tzw. bogate tworzące jej nieregularną pierzeje, w których handlowano różnymi towarami; pomieszczenia w budynkach spełniały funkcje magazynów[4][5]. Po raz pierwszy Kramy Bogate zostały wymienione w dokumencie wydanym w 1266 roku przez księcia Henryka III[5]. Nad kramami znajdowały się daszki osłaniające przed deszczem[4]. Po 1327 roku drewniane budynki zostały zastąpione nowymi kamienicami o konstrukcji szachulcowej oraz murowanej[5]. W przeciągu kolejnych dziesięcioleci do parterowych pomieszczeń dobudowywano kolejne kondygnacje, głównie na cele mieszkalne. Pod koniec XIV wieku wszystkie kramy były już murowane. Wąskie przejście w połączeniu z kolejnymi kondygnacjami stawało się zbyt zaciemnione i traciło na atrakcyjności. Handel ograniczono z czasem jedynie do wyrobów żelaznych od których przejście otrzymało nazwę Kramy Żelazne. Handel wyrobami żelaznymi odbywał się do końca XIX wieku[4][5].

Po 1576 roku uliczka od strony wschodniej i zachodniej została zamknięta przejazdami bramnymi kamienic lub, od strony zachodniej budynku Nowego Ratusza[6][5].

Po 1945[edytuj | edytuj kod]

Podczas działań wojennych w 1945 roku budynki stojące przy zachodniej części Przejścia uległy zniszczeniu a następnie zostały rozebrane. Oba przejścia, Garncarskie i Żelaźnicze otrzymały swoje oficjalne nazwy 24 marca 1948 roku[4][7].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Tret to inaczej rynek, na którym sprzedawano drobiazgi, targowisko. Inne znaczenie: to bruk, chodnik, droga, przejście[1]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Zygmunt Antkowiak: Ulice i place Wrocławia. T. 11. Wrocław: Ossolineum, 1970, s. 135–136, seria: Biblioteka wrocławska.
  • Jan Harasimowicz (red.): Atlas architektury Wrocławia t.I. Wrocław: Wydawnictwo Dolnośląskie, 1997. ISBN 83-7023-679-0.
  • Jan Harasimowicz: Encyklopedia Wrocławia. Wydawnictwo Dolnośląskie, 2006. ISBN 83-7384-561-5.
  • Zygmunt Antkowiak: Wrocław od A do Z. Wrocław: Wydawnictwo Ossolineum, 1997.
  • Wykaz dróg przebiegających przez miasto Wrocław, „ZDiUM/Infrastruktura/Ulice Wykaz dróg w zarządzie ZDiUM”, Ewa Iwanska, sporządziła ZDJOGA/NOXE/, Zarząd Dróg i Utrzymania Miasta, Wrocław , 20 września 2019 [dostęp 2019-09-21] (pol.).
  • Olgierd Czerner: Rynek wrocławski. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1976.
  • Olgierd Czerner: Rynek wrocławski. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1976.