Ulica bł. Czesława we Wrocławiu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
ulica Błogosławionego Czesława
Stare Miasto
Ilustracja
Państwo  Polska
Miejscowość Wrocław
Długość 118 m
Przebieg
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła Znak A-21.svg
Znak A-21.svg
pl. Oławska
ul. Piotra Skargi
Ikona ulica tunel deptak.svg Przejście Winogronowe
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła Znak A-21.svg
---
---
ul. św. Katarzyny
ul. Wita Stwosza
pl. Dominikański
Położenie na mapie Wrocławia
Mapa konturowa Wrocławia, plisko centrum po prawej na dole znajduje się punkt z opisem „ulica Błogosławionego Czesława”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum po lewej na dole znajduje się punkt z opisem „ulica Błogosławionego Czesława”
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa konturowa województwa dolnośląskiego, po prawej znajduje się punkt z opisem „ulica Błogosławionego Czesława”
51°06′31,187″N 17°02′19,116″E/51,108663 17,038643
Budowa Justin Center

Ulica Błogosławionego Czesławaulica położona we Wrocławiu na Starym Mieście[1][2]. Łączy ulicę Oławską i ulicę Piotra Skargi z ulicą św. Katarzyny oraz ulicą Wita Stwosza i placem Dominikańskim. Ma 118 m długości[1][3].

Historia[edytuj | edytuj kod]

W latach 1883/1884–1887/1888 po stronie zachodniej zbudowano pseudobarokowy (styl renesansu włoskiego) gmach Poczty Głównej[4][5][6][7][8][9][10]. Projektantami budynku byli: Julius Hennicki i Hermann von der Hude. Przy ulicy pod numerem 5 stała między innymi kamienica "Pod Niebieską Kulą", w której swoje pracownie prowadzili: szewc J. Tansin i fryzjer M. Klahn[10].

Podczas działań wojennych w czasie oblężenia Wrocławia w 1945 roku rejon pobliskiego placu Dominikańskiego został podpalony i wyburzony przez hitlerowców. W wyniku tego także zabudowa przy ulicy Błogosławionego Czesława uległa w ten sposób zniszczeniu[4][6][7]. Zniszczenia wojenne spowodowane były także bombardowaniami[4][11]. Po wojnie ruiny zostały rozebrane, a układ ulic i zaułków zmieniony. W 1956 roku rozebrano pozostałości gmachu poczty. Zachodnia i wschodnia ulicy pierzeja od czasu powojennego odgruzowania tego rejonu do końca XX wieku pozostawała w obu kwartałach niezabudowana[4]. Tylko na wschodnim krańcu skweru przy fosie miejskiej wzniesiono w początku lat 70. XX wieku według projektu typowego hotel Panorama należący do sieci Orbis[7].

W latach 2000–2001 zbudowano po stronie wschodniej Galerię Dominikańską przy placu Dominikańskim 3 z Hotelem Mercure Panorama przy placu Dominikańskim 1. Obiekt w 2001 roku został wyróżniony przez Stowarzyszenie Architektów Polskich nagrodą w dziedzinie architektury[7][12].

Począwszy od 2006 roku po stronie zachodniej, przez 3 lata, trwała budowa kompleksu Justin Center przy ulicy Krawieckiej 1-3, według projektu pracowni ARCH-E Biuro projektowe. Inwestycja obejmowała w kwartał ulic: Krawiecka, Wita Stwosza, Błogosławionego Czesława i Oławska. Budowę zakończono w styczniu 2009 roku. Powstał tu kompleks zabudowy mieszkaniowej, hotelowej, biurowo-usługowej, z lokalami handlowymi i parkingiem[13].

W 2015 roku zrealizowano inwestycję w ramach budżetu obywatelskiego: WBO 2014 - Rowerowy Wrocław - bezpieczne trasy rowerowe w centrum. W jej ramach w ulicy Błogosławionego Czesława i powiązanych ulicach zbudowano około 1000 m ścieżek i tras rowerowych[14].

Nazwy[edytuj | edytuj kod]

W swojej historii ulica nosiła następujące nazwy:

  • Poststrasse, do 1945 r.[15][10]
  • Pocztowa, 1945 r.[15]
  • Błogosławionego Czesława, od 1945 r.[1][15].

Nazwy Poststrasse i Pocztowa nawiązywały do położonego tu budynku Poczty Głównej, który jednak został po II wojnie rozebrany ze względu na zniszczenia, jakie powstały podczas działań wojennych prowadzony w czasie oblężenia Wrocławia w 1945 r.[15]. Współczesna nazwa ulicy została nadana przez Zarząd Miejski i ogłoszona w okólniku nr 97 z 31.11.1945 r.[1]. Upamiętnia ona związanego z Wrocławiem Czesława Odrowąża, patrona miasta, pochowanego w kościele św. Wojciecha, w osobnej kaplicy[16][17]. Natomiast nazwa przejścia podziemnego dla pieszych pod ulicą – Przejście Winogronowe – nawiązuje do nazwy łączącej niegdyś ulicę Krawiecką z ulicą Oławską uliczki, która nosiła nazwę Zaułku Winogronowego – Weintraubengasse[7][4][5][18] [19].

Układ drogowy[edytuj | edytuj kod]

Do ulicy przypisana jest droga gminna numer 106475D o długości 118 m[1] klasy dojazdowej[20]. Zajmuje 5914 m2 powierzchni terenu[21]. Jest to droga dwujezdniowa z pasem rozdzielającym. Dla obu kierunków wydzielono ścieżki rowerowe, tylko z jednym łącznikiem drogowym[22][23].

Wzdłuż całej ulicy przebiega linia tramwajowa w wydzielonym pasie rozdzielającym, dwutorowa, z przystankami w obu kierunkach jazdy. W kierunku północnym jest ona kontynuowana w ulicy św. Katarzyny, a w kierunku południowym łączy się z liniami tramwajowymi w ulicy Piotra Skargi, ulicy Oławskiej w kierunku wschodnim i ulicy Oławskiej w kierunku zachodnim, dalej ulicą Kazimierza Wielkiego (Trasa W-Z). Przystanki tramwajowe i autobusowe w tym rejonie noszą nazwę "Galeria Dominikańska"[3][24].

W południowym krańcu ulicy znajduje się przejście podziemne dla pieszych – Przejście Winogronowe – z wyjściami na perony tramwajowe, wejściem do Galerii Dominikańskiej oraz lokalem gastronomicznym, handlowym i toaletą publiczną (szalet)[3][25] [7][26].

Ulice i place powiązane z ulicą Błogosławionego Czesława:

Zabudowa i zagospodarowanie[edytuj | edytuj kod]

Wschodnią pierzeję ulicy stanowi budynek Galerii Dominikańskiej i Hotelu Mercure Panorama[35]. Zachodnią pierzeję zaś tworzy kompleks zabudowy Justin Center[13].

Teren ulicy położony jest na wysokości bezwzględnej około 119-120 m n.p.m.[36]. Zachodnia strona ulicy położona jest w obrębie rejonu statystycznego nr 933110, w którym gęstość zaludnienia wynosiła 5609 osób/km2 przy 580 osobach zameldowanych, a wschodnia w obrębie rejonu statystycznego nr 933180, w którym gęstość zaludnienia wynosiła 60 osób/km2 przy 19 osobach zameldowanych (według stanu na dzień 31.12.2018 r.)[37].

Panorama Galerii Dominikańskiej, po lewej ulica Błogosławionego Czesława
Panorama Galerii Dominikańskiej, po lewej ulica Błogosławionego Czesława

Ochrona i zabytki[edytuj | edytuj kod]

Obszar, na którym położona jest ulica bł. Czesława, podlega ochronie w ramach zespołu urbanistycznego Starego Miasta z XIII-XIX wieku, wpisanego do rejestru zabytków pod nr. rej.: 196 z 15.02.1962 oraz A/1580/212 z 12.05.1967 r.[38][39][40]. Inną formą ochrony tych obszarów jest ustanowienie historycznego centrum miasta, w nieco szerszym obszarowo zakresie niż wyżej wskazany zespół urbanistyczny, jako pomnik historii[40][41][42]. Samo miasto włączyło ten obszar jako cenny i wymagający ochrony do Parku Kulturowego "Stare Miasto", który zakłada ochronę krajobrazu kulturowego oraz uporządkowanie, zachowanie i właściwe kształtowanie krajobrazu kulturowego i historycznego charakteru najstarszej części miasta[43].

Przy ulicy nie ma położonych obiektów wpisanych do rejestru zabytków. Jedynie jej osie widokowe częściowo zamykają następujące zabytki:

obiekt, położenie powstanie, nr rej.[a] foto
oś widokowa w kierunku północnym
Fara ośrodka przedlokacyjnego, następnie kościół klasztorny Dominikanów pw. św. Wojciecha, obecnie kościół parafialny pw. św. Wojciecha
plac Dominikański 2[44][45][46]
1112 r., lata 1250-1270, 1295-1330, 1711-1718, odbudowa 1946-1948 i lata 1953-1955, 1961-1962[44] (1226 r. – XVIII wiek, 1945 r.[46])
15 z 28.11.1947 r.; D/1 z 17.02.1960 r.[46] oraz A/239/165 z dnia 15.02.1962 r.[44][45][46]
Adalbert of Prague church in Wrocław.jpg
oś widokowa w kierunku południowym
Budynek szkoły powszechnej (Volksschule), następnie IX Liceum Ogólnokształcącego imienia Juliusza Słowackiego
ulica Piotra Skargi 31[44][47]
lata 1891-1893 (projekt Richard Plüddemann, Karl Klimm - 1889 r.)
gez, mpzp[44][47]
Juliusz Słowacki High School in Wrocław.jpg

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g ZDiUM ulice 2019 ↓, poz. 767 (Czesława Błogosławionego).
  2. SIP 2019 ↓, Osiedla Wrocławia.
  3. a b c SIP 2019 ↓, Mapa podstawowa.
  4. a b c d e f Antkowiak 1970 ↓, s. 123-124 (Krawiecka).
  5. a b c Harasimowicz 2006 ↓, s. 441 (Krawiecka).
  6. a b Antkowiak 1970 ↓, s. 46-49 (Pl. Dzierżyńskiego).
  7. a b c d e f Harasimowicz 2006 ↓, s. 157 (Dominikański).
  8. Harasimowicz 2006 ↓, s. 962 (Wita Stwosza).
  9. Harasimowicz 2006 ↓, s. 681 (Poczta Główna).
  10. a b c Maciejewska 2018 ↓, 20. Ul. bł. Czesława (Poststrasse).
  11. Antkowiak 1970 ↓, s. 177-180 (Oławska).
  12. urabinty.pl 2018 ↓, Galeria Dominikańska.
  13. a b urabinty.pl 2018 ↓, Justin Center.
  14. SIP 2019 ↓, Inwestycje miejskie.
  15. a b c d Wratislavia.net n-p 2012 ↓, s. 115 (Poststr.).
  16. ILG 2014 ↓.
  17. Harasimowicz 2006 ↓, s. 132 (Czesław bł.).
  18. Wratislavia.net n-p 2012 ↓, s. 163 (Weintraubengasse).
  19. Harasimowicz 2006 ↓, s. 1016 (Zaułek Winogronowy).
  20. Uchwała RMWr 2017 ↓, §17 ust. 2 pkt 1.
  21. SIP 2019 ↓, Mapa własności, dz. Stare Miasto, AR_34, 1/17; AR_27, 55/2, 47/4.
  22. SIP 2019 ↓, Komunikacja, utrudnienia.
  23. SIP 2019 ↓, Mapa rowerowa.
  24. wroclaw.pl 2019 ↓.
  25. ZDiUM ulice 2019 ↓, poz. 3631 (Winogronowe).
  26. Toalety 2015 ↓.
  27. ZDiUM sygnalizacja 2016 ↓, poz. 34.
  28. ZDiUM ulice 2019 ↓, poz. 3626-3635 (Oławska).
  29. ZDiUM ulice 2019 ↓, poz. 4816 (Skargi Piotra).
  30. Harasimowicz 2006 ↓, s. 809 (Skargi Piotra).
  31. ZDiUM sygnalizacja 2016 ↓, poz. 64.
  32. ZDiUM ulice 2019 ↓, poz. 5553 (Św. Katarzyny).
  33. ZDiUM ulice 2019 ↓, poz. 6051-6053 (Wita Stwosza).
  34. ZDiUM ulice 2019 ↓, poz. 903-904 (Dominikański plac).
  35. Harasimowicz 2006 ↓, s. 222 (Galeria Dominikańska).
  36. SIP 2019 ↓, Mapa wysokościowa.
  37. SIP 2019 ↓, Demogrfia.
  38. NID 2018 ↓, s. 207.
  39. GEZ 2019 ↓, poz. 68.
  40. a b Uchwała RMWr 2017 ↓, §8 ust. 2.
  41. NID 2013 ↓.
  42. MP 1994 ↓.
  43. wroclaw.pl 2018 ↓.
  44. a b c d e SIP 2019 ↓, Gminna Ewidencja Zabytków.
  45. a b GEZ 2019 ↓, poz. 1406.
  46. a b c d NID 2018 ↓, s. 209.
  47. a b GEZ 2019 ↓, poz. 7920.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Zygmunt Antkowiak, Ulice i place Wrocławia, Wrocław-Warszawa-Kraków, seria: Biblioteka Wrocławska, tom 11, Wrocław: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich – Wydawnictwo, 1970, Zam nr A/185/70 (C-9) (pol.).
  2. Baza polskich inwestycji, urbanity.pl, 4 lipca 2019 [dostęp 2018-09-20] (pol.).
  3. Błogosławiony Czesław, prezbiter, Internetowa Liturgia Godzin; Konferencja Episkopatu Polski i Wydawnictwo Pallottinum, 30 czerwca 2014 [dostęp 2019-07-04] (pol.).
  4. Gminna Ewidencja Zabytków, Urząd Miejski Wrocławia, 18 kwietnia 2019 [dostęp 2019-06-03] (pol.).
  5. Jan Harasimowicz (red.), Encyklopedia Wrocławia, wyd. III poprawione i uzupełnione, Wrocław: Wydawnictwo Dolnośląskie, 2006, ISBN 83-7384-561-5, ​ISBN 978-83-7384-561-9 (pol.).
  6. M.P. z 1994 r. nr 50, poz. 425 Zarządzenie Prezydenta RP z 8 września 1994 roku, 1994 [dostęp 2016-11-30] (pol.).
  7. Beata Maciejewska, Breslau, który nie może zaginąć. Miasto na starych pocztówkach, wroclaw.wyborcza.pl, 12 maja 2018 [dostęp 2019-07-04] (pol.).
  8. Niemiecko-polski słownik nazw ulic, Wratislavia.net, 2012 [dostęp 2019-05-31] (pol.).
  9. Park kulturowy we Wrocławiu, Oficjalny serwis Wrocławia, 2018 [dostęp 2019-06-03] (pol.).
  10. Schematy stałe komunikacji zbiorowej, Komunikacja dzienna - schemat ważny od 4 maja 2019 roku, Oficjalny serwis Wrocławia, 4 maja 2019 [dostęp 2019-06-11] (pol.).
  11. System Informacji Przestrzennej Wrocławia, Wrocław: Dział Systemu Informacji Przestrzennej Biura Rozwoju Wrocławia, 2019 [dostęp 2019-06-06] (pol.).
  12. Toalety publiczne – gdzie pójść za potrzebą?, Oficjalny portal internetowy Wrocławia, Wrocław , 30 czerwca 2015 [dostęp 2016-06-29] (pol.).
  13. Wrocław – zespół historycznego centrum, Narodowy Instytut Dziedzictwa, 18 kwietnia 2013 [dostęp 2016-11-30] (pol.).
  14. Wykaz dróg przebiegających przez miasto Wrocław, „ZDiUM/Infrastruktura/Ulice Wykaz dróg w zarządzie ZDiUM”, Ewa Iwanska, sporządziła ZDJOGA/NOXE/, Zarząd Dróg i Utrzymania Miasta, Wrocław , 7 maja 2019 [dostęp 2019-05-31] (pol.).
  15. Wykaz sygnalizacji świetlnych, „ZDiUM/Infrastruktura/Wykaz sygnalizacji, w tym pracujących całodobowo w trybie kolorowym”, Ewa Iwanska, Zarząd Dróg i Utrzymania Miasta, Wrocław , 5 września 2016 [dostęp 2019-06-11] (pol.).
  16. Wykaz zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków, Województwo dolnośląskie, Narodowy Instytut Dziedzictwa, 31 grudnia 2018 [dostęp 2019-01-25] (pol.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

  • Ulica Czesława, bł., [w:] Wrocław, Stare Miasto [online], fotopolska.eu [dostęp 2019-07-03] (pol.).
  • ul. Czesława, bł., [w:] Wrocław, Stare Miasto [online], dolny-slask.org.pl (Wratislaviae Amici), ID 586053 [dostęp 2019-07-03] (pol.).
  • ul. bł. Czesława, wikimapia.org [dostęp 2019-07-03] (pol.).