VII Dwór

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Herb Gdańska VII Dwór
Dzielnica Gdańska
Ilustracja
Państwo  Polska
Województwo  pomorskie
Miasto Gdańsk
W granicach Gdańska 1926[1]
Zarządzający Kazimierz Stencel
Powierzchnia 2,90 km²
Populacja (2016)
• liczba ludności

3954[2]
• gęstość 1363 os./km²
Plan
Plan
Położenie na mapie Gdańska
Mapa lokalizacyjna Gdańska
VII Dwór
VII Dwór
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
VII Dwór
VII Dwór
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa pomorskiego
VII Dwór
VII Dwór
Ziemia54°23′15″N 18°33′34″E/54,387389 18,559389
Portal Portal Polska

VII Dwór – jedna z trzydziestu czterech jednostek pomocniczych (dzielnic) Gdańska, położona na wzniesieniu, na skraju Lasów Oliwskich. Graniczy od wschodu z dzielnicą Strzyża (granica biegnie w pobliżu linii Pomorskiej Kolei Metropolitalnej), od południa z Wrzeszczem Górnym i Brętowem, od zachodu i północy otoczona jest dzielnicą Oliwa.

VII Dwór to osiedle mieszkaniowe głównie z niską zabudową blokową oraz domami jednorodzinnymi. Na terenie dzielnicy znajduje się meczet muzułmański z minaretem oraz kościół katolicki, 7 Szpital Marynarki Wojennej[3], Szkoła Podstawowa nr 70 i Gimnazjum nr 46[4], domy studenckie Uniwersytetu Gdańskiego, przychodnia zdrowia, korty tenisowe.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Na Polankach w okolicy VII Dworu znajdowało się cmentarzysko z grobami z okresu wpływów rzymskich[5].

Przy obecnej ulicy Abrahama, na obrzeżu Lasów Oliwskich, u wylotu Doliny Samborowo i wylotu Zielonej Doliny znajdowała się posiadłość zwana VI Dworem. Pierwsze wzmianki o znajdującym się w miejscu obecnej dzielnicy zespole dworskim pochodzą z 1632. VI Dwór, zwany również "Dworem Clemena" (Clemenshof), stanowił między innymi własność Henryka Eppsteina, Izaaka Clemena, Dawida Schillera (od 1716) i starosty tolkmickiego Georga Wilhelma Goltza. Od 1760 był własnością Jana Gabriela Schmidta[6]. W głównym budynku tej posiadłości (albo w I Dworze[7]) w 1807 stacjonował Napoleon Bonaparte[8].VI Dwór strawił pożar w XIX w. niedługo po wizycie Napoleona. Współcześnie pozostały i są zamieszkiwane w tym miejscu jedynie dawne zabudowania gospodarskie.

VII Dwór zlokalizowany był w rejonie ul. Chełmońskiego. Pozostałością po nim jest aleja lipowa wzdłuż ul. Chełmońskiego i Drożyny, która stanowiła drogę dojazdową. W 1945 r. VII Dwór został zniszczony[1] (spalili go żołnierze radzieccy na podstawie tego samego rozkazu, na mocy którego spalone zostało zabytkowe centrum w Gdańsku[9]) i poddany rozbiórce. Do zespołu dworskiego nawiązuje też obecnie osiedlowa ulica "VII Dwór". Współcześnie pozostały i są zamieszkiwane w tym miejscu jedynie trzy zabudowania gospodarskie przy tej ulicy.

VII Dwór został włączony w granice administracyjne Gdańska w 1926[1].

W 1931 został zbudowany przy ul. Polanki klinkierowy budynek tzw. Sanatorium Leśnego, według projektu Fritza Högera. Po II wojnie światowej powstał obok gmach Szpitala Marynarki Wojennej[10][11].

Po II wojnie światowej w VII Dworze powstało osiedle Politechniki Gdańskiej[12]. 21 marca 1959 został położony przy ulicy Rodakowskiego kamień węgielny pod budowę Osiedla Młodych im. Janka Krasickiego[13]. Spółdzielnia Mieszkaniowa Osiedle Młodych ukończyła budowę osiedla w 1967[12].

W obrębie VII Dworu od przełomu lat 60. i 70., do końca lat 80. XX wieku znajdował się wyciąg narciarski[14], prowadzący na pobliskie wzgórze morenowe, które nosi nazwę "Lagry". Nazwa ta pochodzi od mieszczącej się tam w latach 1941-1945 filii malborskiego obozu jenieckiego Stalag XX B/Z Danzig-Oliva, przeznaczonego głównie dla jeńców radzieckich[15]. Obóz z 10 barakami na 2500 osób mieścił się na miejscu obecnego osiedla przy ulicy Rodakowskiego i Norblina. Po wojnie ekshumowano stamtąd 276 szczątków Rosjan, którzy zginęli lub zmarli w obozie[16][17].

W latach 1984-1990 został zbudowany meczet[18].

Od początku lat 60. XX wieku do 1993 na osiedlu znajdował się ustawiony tu jako pomnik samolot Jak-11[19]. Do 24 lipca 2007 na osiedlu znajdował się monumentalny pomnik Janka Krasickiego[20].

Pomniki przyrody[edytuj | edytuj kod]

Na terenie osiedla znajduje się 17 pomników przyrody: 9 pojedynczych drzew, 6 grup drzew i 2 głazy narzutowe, w tym Głaz Borkowskiego z wykutym napisem[21].

 Osobny artykuł: Pomniki przyrody w Gdańsku.

Rada dzielnicy[edytuj | edytuj kod]

Rada dzielnicy liczy 15 radnych, a w jej władzach w kadencji 2019-2024 zasiadają[22]:

  • przewodniczący zarządu Kazimierz Stencel,
  • zastępca przewodniczącego zarządu Bartłomiej Milanowski,
  • przewodniczący rady Ewa Stelmasiewicz-Wegnerowska,
  • zastępca przewodniczącego rady Krystyna Zaremba-Słomka.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Jednostki morfogenetyczne Gdańska
  2. Podział administracyjny Gdańska, Biuletyn Informacji Publicznej – Urząd Miejski w Gdańsku [dostęp 2018-02-07].
  3. 7 Szpital Marynarki Wojennej. 7szmw.pl.
  4. Zespół Kształcenia Podstawowego i Gimnazjalnego nr 26 w Gdańsku. zkpig26.appspot.com.
  5. Gdańsk - miasto wielu cmentarzy. przewodnik.trojmiasto.pl, 1 listopada 2010.
  6. DWORY przy POLANKACH. historia-oliwy.trojmiasto.pl.
  7. Lasy Oliwskie. Mapa Turystyczna. Gdańsk: Wydawnictwo Via Mercatorum, 1996. ISBN 83-902628-2-7.
  8. Wędrówki przyrodnicze. Dariusz Podbereski, Marcin S. Wilga. T. 1. Gdańsk: Wydawnictwo Gdańskie, 1995, s. 29. ISBN 83-85843-48-5.
  9. Lasy Oliwskie. Mapa Turystyczna. Gdańsk: Wydawnictwo Via Mercatorum, 1996. ISBN 83-902628-2-7.
  10. Tego na pewno nie wiecie: Dwór zwany "Angielskim". trojmiasto.gazeta.pl, 18 sierpnia 2012.
  11. Przystanek pierwszy. Szpital Marynarki Wojennej, czyli socrealistyczny glamour. trojmiasto.gazeta.pl, 31 sierpnia 2012.
  12. a b HISTORIA OLIWY
  13. Wydarzyło się w Gdańsku
  14. Piotr Celej "Tych miejsc już nie ma. Mała architektura blokowisk z czasów PRL" [dostęp 15.11.2013]
  15. Cmentarz Centralny "Srebrzysko" Historia. zdiz.gda.pl.
  16. OBOZY PRACY, STALAGI w GDAŃSKU 1939-1945. new.eksploracja.eu.
  17. Dariusz Podbereski: Wędrówki Przyrodnicze, Trasy wycieczek przyrodniczych. Gdańsk: Wydawnictwo Gdańskie, 1995, s. 64. ISBN 83-85843-48-5.
  18. Historia meczetu. meczetgdansk.pl.
  19. Piotr Celej "Tych miejsc już nie ma. Mała architektura blokowisk z czasów PRL" [dostęp 15.11.2013]
  20. Janek Krasicki z cokołu spadł. trojmiasto.pl, 25 lipca 2007.
  21. Wykaz i mapa lokalizacji pomników przyrody na terenie miasta Gdańska. [dostęp 01-09-2019].
  22. III Kadencja Rady Dzielnicy 2019 - 2024, radadzielnicyviidwor.pl [dostęp 2019-07-10] (pol.).