Władysław Jaworski (komunista)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Władysław Jaworski
Data i miejsce urodzenia 28 października 1900
Otfinów
Data i miejsce śmierci 15 grudnia 1948
Pionki
Odznaczenia
Order Krzyża Grunwaldu III klasy Krzyż Partyzancki

Władysław Jaworski pseud. Stary Władek (ur. 28 października 1900 w Otfinowie, zm. 15 grudnia 1948 w Pionkach) – działacz polskiego, francuskiego i belgijskiego ruchu komunistycznego, członek GL-AL.

Skończył 6 klas szkoły podstawowej w Opatowcu k. Pińczowa, w 1917 w poszukiwaniu pracy wyjechał do Budapesztu, gdzie był robotnikiem w fabryce metalowej. XI 1918 wrócił do kraju, X 1919 powołany do służby wojskowej w 20 pp w Krakowie, skończył szkołę podoficerską ze stopniem kaprala. V 1922 zdemobilizowany, pracował w kopalni w Zagórzu k. Dąbrowy Górniczej. Po zwolnieniu z pracy V 1925 udał się do Belgii, gdzie został górnikiem w Limburgu. Od 1926 członek Komunistycznej Partii Belgii. Od XII 1930 we Francji, był górnikiem w departamencie Pas-de-Calais. Działał w Polskich Grupach FPK i związku zawodowego górników. XII 1932 ekspulsowany do Polski za działalność komunistyczną, został robotnikiem ziemnym przy sypaniu wałów wiślanych. Aktywnie działał w KPP, za co w 1936 został aresztowany na kilka miesięcy. Od 1940 działacz komunistycznej konspiracji, współorganizator (wraz z Franciszkiem Kucybałą) komunistycznej komórki w Byczowie. Nawiązał w 1942 kontakt z Julianem Topolnickim, członkiem krakowskiego kierownictwa PPR, i współorganizował pierwsze komórki PPR na terenie Pińczowskiego, a od lipca 1942 w 11 Okręgu Obwodu Kraków obejmującego powiat miechowski, pińczowski i buski. Do XII 1942 organizował i został sekretarzem dzielnicy PPR "Wulkan" z siedzibą we wsi Ksany; obejmowała ona część powiatów pińczowskiego i buskiego. Organizował GL w Miechowskiem i brał udział w wielu akcjach zbrojnych. Był poszukiwany przez gestapo, a NSZ próbowały dokonać na niego zamachu jako na znanego komunistę. Od 20 I 1944 sekretarz 12 Okręgu Obwodu Kraków PPR, na który została wówczas przemianowana dzielnica "Wulkan". Zainicjował wydawanie pisma tego okręgu - "Głosu Wolności". Dzięki jego staraniom nawiązano w Pińczowskiem współdziałanie AL i BCh, w związku z czym do AL przystąpił oddział Józefa Maślanki. Członek dowództwa Krakowskiego Obwodu AL, brał udział w walkach m.in. 11 X 1943 pod Kołkowem, 30 VII i 21 VIII 1944 w Baranowie k. Kamiennej Góry. Był inicjatorem ochrony lasów przed zniszczeniem przez Niemców. 23 VII 1944 był współzałożycielem utworzonej wówczas konspiracyjnej WRN w Kielcach; został jej członkiem z ramienia PPR. Od I do VI 1945 był I sekretarzem Komitetu Powiatowego (KP) PPR w Pińczowie, brał aktywny udział w przeprowadzaniu w tym powiecie reformy rolnej. 15 VI 1945 mianowany przewodniczącym Wojewódzkiej Komisji Kontroli Partyjnej (WKKP) w Kielcach (do I 1947). Delegat na I Zjazd PPR w XII 1945. Od 1 VII 1947 I sekretarz KP PPR w Pionkach. 15 XII 1948 wystąpił na zebraniu załogi zakładu "Pronit" i niedługo potem zmarł. Był odznaczony Orderem Krzyża Grunwaldu III klasy i Krzyżem Partyzanckim.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Słownik biograficzny działaczy polskiego ruchu robotniczego t. 2, Warszawa 1987.