Władysław Olędzki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Władysław Olędzki
Ilustracja
Herb
Rawicz
Data i miejsce urodzenia 2 czerwca 1892
Warszawa
Data i miejsce śmierci grudzień 1944
Skierniewice
Odznaczenia
Krzyż Niepodległości Złoty Krzyż Zasługi

Władysław Erazm Olędzki (herbu Rawicz) pseudonim Papa (ur. 2 czerwca 1892 w Warszawie, zm. w grudniu 1944[1] w Skierniewicach[2] – nauczyciel, harcmistrz.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się 2 czerwca 1892 w Warszawie. Był synem Konstantego, urzędnika kolejowego i Marii z Klimowiczów. W 1910 ukończył szkołę techniczną w Warszawie. W 1912 założył na Ursynowie k. Warszawy I Ursynowską Drużynę Harcerzy im. J. U. Niemcewicza. Pracę nauczyciela wychowania fizycznego rozpoczął w 1916 w szkole realnej i równocześnie w gimnazjum męskim.

W latach 1920–29 był nauczycielem wychowania fizycznego w Ursynowie k. Warszawy, w latach 1926–32 w Gimnazjum Giżyckiego w Warszawie, a w latach 1932-37 w Państwowym Gimnazjum im. Stefana Batorego również w Warszawie. Od września 1937 pracował w Kuratorium Okręgu Szkolnego m.st. Warszawy na stanowisku naczelnika wydziału Wychowania Fizycznego. W okresie pracy w Ursynowie ukończył Centralny Instytut Wychowania Fizycznego.

Z ruchem młodzieżowym Władysław Olędzki zetknął się wcześnie. Początkowo działał w „Junactwie” jako drużynowy I Drużyny Junackiej im. ks. Józefa Poniatowskiego w Warszawie, później jako członek komendy, a od 1916 jako komendant Okręgu Lubelskiego[3].

W tym też czasie należał do POW. Następnie we wszystkich kolejno szkołach, w których uczył był równocześnie drużynowym drużyn harcerzy. W latach 1933–35 był komendantem Warszawskiej Chorągwi Harcerzy. Brał udział w licznych zlotach krajowych i zagranicznych:

We wrześniu 1939 ewakuowany wraz z kuratorium znalazł się w Wilnie. Pracował tam w Wileńskiej Komendzie Chorągwi Szarych Szeregów pod kryptonimem „Brama”. Został aresztowany w styczniu 1941. Uciekł z transportu w czerwcu i przedostał się do Warszawy. Tu pracował nadal w Szarych Szeregach, pełniąc m.in. w latach 1943-44 w Głównej Kwaterze („Pasiece”) funkcję kierownika Zastępu Wizytatorów tzw. „Polski Centralnej”, obejmującej chorągwie: warszawską („Ul Wisła”), mazowiecką („Ul Puszcza”), radomską („Ul Rady”) i lubelską („Ul Zboże”). Pracował też w tajnym nauczaniu, zorganizowanym przez tajne Gimnazjum i Liceum im. S. Batorego dla Grup Szturmowych Szarych Szeregów w Warszawie.

W czasie powstania warszawskiego hm. Olędzki pełnił obowiązki Komendanta Warszawskiej Chorągwi Harcerzy w związku z odcięciem od śródmieścia Warszawy ówczesnego komendanta Chorągwi hm. Stefana Mirowskiego. Aresztowany przez Gestapo na terenie Skierniewic w listopadzie 1944 został tam rozstrzelany w grudniu[4].

Władysław Olędzki posiadał stopień harcmistrza. Był odznaczony Krzyżem Niepodległości, Złotym Krzyżem Zasługi oraz, w związku z jedenastokrotnym uratowaniem życia tonącym, Harcerskim Medalem za Ratowanie Życia. Posiadał uzdolnienia i zamiłowania malarskie.

Z licznych jego prac (akwaforty, akwarele, drzeworyty) większość zaginęła. Nieliczne znajdują się w posiadaniu rodziny.

16 stycznia 1916 ożenił się z Ireną z hr. Mohlów. Z małżeństwa tego urodził się w 1917 syn Zbigniew Stefan[5], a w 1919 córka Stanisława Sławomira.

Był współautorem dwóch prac wydanych drukiem:

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Błażejewski W. „Historia Harcerstwa Polskiego”, Harcerskie Biuro Wydawnicze, Warszawa 1935, s.114, 246 i 304
  2. Kamiński A. „Zośka i Parasol”, Iskry, Warszawa 1970, s.112
  3. Broniewski S. „Całym Życiem - Szare Szeregi w relacji naczelnika”, PWN, Warszawa 1983, s.270, 286, 343

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Zygmunt Głuszek: Szare Szeregi. Słownik biograficzny. Tom I. Warszawa: Oficyna Wydawnicza RYTM, 2006, s. 230-235. ISBN 978-83-7399-213-9.
  2. Strona Powstańcze Biogramy
  3. Według Słownika biograficznego Zygmunta Głuszka, Władysław Olędzki był komendantem Lubelskiego Okręgu ZHP od 1919 r.
  4. Według Słownika biograficznego Zygmunta Głuszka, Władysław Olędzki po śledztwie został wywieziony ze Skierniewic w kierunku nieznanym.
  5. Poległ 19 sierpnia 1944 w powstaniu warszawskim na Starym Mieście jako żołnierz Batalionu „Parasol”