Władysław Szulczewski (pilot)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy polskiego pilota. Zobacz też: kierowcę żużlowego i wyścigowego o tym imieniu.
Władysław Szulczewski
Ilustracja
Władysław Szulczewski w 1931 roku, przed odlotem do Tallinna
starszy sierżant pilot starszy sierżant pilot
Data i miejsce urodzenia 22 stycznia 1902
Grójec Mały
Data śmierci 1948
Przebieg służby
Siły zbrojne Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Poland badge.jpg Polskie Siły Zbrojne
Formacja Roundel of Poland (1921–1993).svg Lotnictwo Wojska Polskiego
RAF roundel.svg RAF
Jednostki 5 eskadra wywiadowcza,
4 Ferry Pilots Pool,
Polish Detachment RAF Takoradi,
109 Maintenance Unit,
56 Repair & Salvage Unit,
216 Grupa Transportowa,
1 British Airways Repair Unit,
168 Maintenance Unit
Główne wojny i bitwy II wojna światowa
Późniejsza praca pilot doświadczalny
Odznaczenia
Brązowy Krzyż Zasługi z Mieczami Medal Lotniczy (czterokrotnie)

Władysław Szulczewski (ur. 22 stycznia 1902 w Grójcu Małym, zm. w 1948) – polski pilot doświadczalny i sportowy, starszy sierżant pilot Polskich Sił Powietrznych.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Syn Hipolita i Anny. Wstąpił do Wojska Polskiego i służył w 5 eskadrze wywiadowczej. W sierpniu 1923 roku wystartował w zawodach lotniczych na lotnisku Ławica i zajął w nich czwarte miejsce[1]. W maju 1925 roku wystartował w II Wszechpolskim Konkursie Szybowców na Oksywiu na szybowcu S-1 konstrukcji inż. Józefa Wallisa. W trakcie tego samego konkursu wykonał również loty na szybowcu „Bimbuś” konstrukcji Franciszka Jacha oraz jeden lot na szybowcu „Żabuś” konstrukcji inż. Jana Siejakowskiego. Na szybowcu „Bimbuś” wykonał lot trwający 16 sekund, w czasie którego przeleciał 260 metrów[2]. Lot zakończył się uszkodzeniem szybowca, które naprawiono w ciągu jednego dnia. Podczas jednego z kolejnych lotów na „Bimbusiu” o „włos” uniknął zderzenia z chłopskim wozem[3]. Podczas zawodów zdobył nagrodę w wysokości 1000 złotych za uzyskanie wysokości 23 m ponad wysokość startu na szybowcu S-1. Nagrodę ufundował Bank Poznański. W kategorii najdłuższego lotu zajął trzecie miejsce, za co został uhonorowany srebrnym pucharem ufundowanym przez mecenasa Chorzelewskiego[4].

W latach 1927–1928 pracował w Lidze Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej, gdzie jako pilot wykonywał loty propagandowe na rzecz tej organizacji[2]. W latach 1928–1939 był pilotem doświadczalnym w Zakładach Mechanicznych E. Plage i T. Laśkiewicz w Lublinie[5], a następnie w powstałej z nich Lubelskiej Wytwórni Samolotów[2].

We wrześniu 1928 roku oblatał samolot MN-3 konstrukcji Józefa Medweckiego i Zygmunta Nowakowskiego. Samolot został skonstruowany z myślą o udziale w II Krajowym Konkursie Awionetek, jednak podczas przelotu do Warszawy Szulczewski musiał przymusowo lądować pod Sochaczewem z powodu awarii silnika[6]. Jesienią tego samego roku oblatał samolot DUS-III Pta-pta, na którym 6 października 1929 roku wystartował w zawodach Lot Południowo-Zachodniej Polski. W klasyfikacji ogólnej zajął ósme miejsce oraz uzyskał nagrodę indywidualną za akrobację w postaci zegara[7][8].

W 1929 i 1930 roku podejmował próby bicia rekordu świata w długotrwałości lotu. Uzyskał wsparcie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego i wytwórni Plage i Laśkiewicz, dzięki któremu przebudował samolot DUS-III Pta-pta na wersję rekordową. W miejscu pasażera został zamontowany dodatkowy zbiornik paliwa. Pierwszą próbę bicia rekordu podjął w październiku 1929 roku, ale przerwał ją po ośmiogodzinnym locie na lotnisku Poznań-Ławica z powodu trudnych warunków atmosferycznych[9]. Druga próba, z maja 1930 roku, zakończyła się zaraz po starcie. Przeciążony paliwem samolot po starcie przepadł i zawadził skrzydłem o ziemię[10].

W dniach 4-16 marca 1931 roku na samolocie Lublin R.XIV (o znakach SP-AFD) wyposażonym w narty Władysław Szulczewski wziął udział w rajdzie Aeroklubu Warszawskiego do Estonii[11]. W trakcie rajdu wykonał w Tallinnie akrobacje powietrzne[12]. Latem 1931 roku oblatał samolot Hanriot H.28 wyposażony w pierwszą wersję usterzenia motylkowego zaprojektowanego przez inż. Jerzego Rudlickiego[13][14].

Na samolocie LKL-5 wystartował w III Lubelsko-Podlaskich Zimowych Zawodach Lotniczych rozegranych od 3 do 5 lutego 1933 roku, ale odpadł z zawodów z powodu zatkania się filtra paliwa i przymusowego lądowania pod Parczewem[15]. Od połowy sierpnia 1934 roku uczestniczył w lotach próbnych samolotu Lublin R-XX[16]. Późną jesienią 1937 roku oblatał prototyp samolotu sanitarnego LWS-2[17]. Na przełomie marca i kwietnia 1938 roku wykonał pierwsze loty na samolocie LWS-3 Mewa. Podczas jednego z lotów na Mewie przeżył kraksę, która zakończyła się jego wypadnięciem z kabiny[18].

Po wybuchu II wojny światowej został 9 września 1939 roku ewakuowany z Lublina. Przez Rumunię przedostał się do Francji. 5 lutego 1940 roku wstąpił do Wojska Polskiego we Francji, został przydzielony do szkoły radiooperatorów jako pilot. Po upadku Francji przedostał się do Wielkiej Brytanii, gdzie wstąpił do RAF i otrzymał numer służbowy 783689[19].

Początkowo został przydzielony do 4. Ferry Pilots Pool w bazie RAF Kemble. 21 listopada 1940 roku rozpoczął służbę w Ghanie, w Polish Detachment RAF Takoradi. Zajmował się przebazowywaniem samolotów z zachodniego wybrzeża Afryki na Bliski i Środkowy Wschód. 13 marca 1942 roku został przeniesiony do 109. Maintenance Unit w Port Sudan, gdzie oblatywał myśliwce Curtiss P-40 Kittyhawk[20].

20 czerwca 1942 roku został wyróżniony pochwałą dowódcy Oddziału PSP na Środkowym Wschodzie za działania podjęte w celu odnalezienia zaginionego w pustyni F/Sgt Ignacego Mikołajczaka. Na początku 1943 roku został przeniesiony do 56. Repair & Salvage Unit w Habbanija, a po jej likwidacji w maju tego samego roku został przeniesiony do 216. Grupy Transportowej. 14 stycznia 1944 roku został przeniesiony do 1. British Airways Repair Unit (przeformowaną w marcu w 168. Maintenance Unit) w bazie RAF w Heliopolis, gdzie służył do 1946 roku. Wojnę zakończył w stopniu starszego sierżanta[21].

Zmarł w 1948 roku[a] i został pochowany na cmentarzu Campo Verano w Rzymie[22].

Oblatane samoloty[edytuj | edytuj kod]

Samoloty oblatane przez Władysława Szulczewskiego[23]:

Lp Nazwa Data oblotu Uwagi Zdjęcie
1 MN-3 wrzesień 1928 r.
Samolot MN-3.png
2 DUS-III Pta-pta jesień 1928 r.
DUS-III Pta-pta.png
3 Lublin R.XI 8 lutego 1930 r. znaki rejestracyjne SP-ACC
Lublin R-XI.jpg
4 Lublin R.XIV 5 czerwca 1930 r. nr wojskowy 54-1
Lublin R-XIV SP-AFD.jpg
5 LKL-2 bis połowa lipca 1930 r. znaki rejestracyjne SP-ADE
LKL-2 bis.jpg
6 Lublin R.XII jesień 1930 r. znaki rejestracyjne SP-AFB
5 Hanriot H.28 lato 1931 r. (nr fabryczny 30.83) wyposażony w usterzenie motylkowe
H-28 motyl.png
6 Lublin R.XVI luty 1932 r.
Lublin R-XVI SP-AKP.jpg
7 LKL-4 jesień 1932 r. znaki rejestracyjne SP-AHR
8 Lublin R.XVIb druga połowa maja 1933 r. znaki rejestracyjne SP-AKP
Lublin R-XVI SP-AKP.jpg
9 LKL-5 22 stycznia 1933 r. znaki rejestracyjne SP-AIS
10 LWS-2 jesień 1937 r. znaki rejestracyjne SP-ATP
LWS-2.jpg
11 LWS-3 Mewa kwiecień 1938 r. prototyp z silnikiem Gnóme-Rhóne 14MO1 (nr wojskowy 55.1)
LWS3 Mewa.jpg
12 LWS-3 Mewa jesień 1938 r. drugi prototyp (nr wojskowy 55.2)
LWS3 Mewa.jpg

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Krzystek 2012 ↓, s. 561 podaje, że zmarł w 1946 w Egipcie

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Pawlak 1989 ↓, s. 222.
  2. a b c Jędrzejewski 2014 ↓, s. 609.
  3. Kulczyński 2018 ↓, s. 42–43.
  4. Kulczyński 2018 ↓, s. 50.
  5. Majewski 2009 ↓, s. 104.
  6. Glass 1976 ↓, s. 137.
  7. Mlotnik 1929 ↓, s. 240.
  8. Mlotnik 1929 ↓, s. 257–260, 267–268.
  9. Majewski 2009 ↓, s. 127–128.
  10. Mlotnik 1930 ↓, s. 153.
  11. Aeroklub warszawski w Warszawie. „Skrzydlata Polska”. 2-3/1931, s. 53, luty-marzec 1931. Warszawa: Liga Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej. ISSN 0137-866X. OCLC 839207783. 
  12. T. Halewski: Rajd A.W.. „Skrzydlata Polska”. 4/1931, s. 68, kwiecień 1931. Warszawa: Liga Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej. ISSN 0137-866X. OCLC 839207783. 
  13. Majewski 2009 ↓, s. 202.
  14. Majewski 2006 ↓, s. 48.
  15. Skrzydlata Polska 1933 ↓, s. 55.
  16. Majewski 2006 ↓, s. 43.
  17. Majewski 2006 ↓, s. 165.
  18. Majewski 2009 ↓, s. 226.
  19. Krzystek 2012 ↓, s. 561.
  20. Jędrzejewski 2014 ↓, s. 612–613.
  21. Jędrzejewski 2014 ↓, s. 613.
  22. Władysław Szulczewski (pol.). nieobecni.com.pl. [dostęp 2020-04-25].
  23. Jędrzejewski 2014 ↓, s. 611–612.
  24. Szulczewski Władysław (pol.). listakrzystka.pl. [dostęp 2020-04-25].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]