Włodzimierz Brayczewski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Włodzimierz Brayczewski
Pejcz
Ilustracja
ppłk dypl. Włodzimierz Brayczewski
podpułkownik dyplomowany piechoty podpułkownik dyplomowany piechoty
Data i miejsce urodzenia 29 stycznia 1894
Olkusz
Data i miejsce śmierci 12 maja 1947
Wielka Brytania
Przebieg służby
Lata służby 1914 - 1946
Siły zbrojne Coat of Arms of Russian Empire.svg Armia Imperium Rosyjskiego
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie (II RP)
Poland badge.jpg Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie
Jednostki 26 pułk piechoty
Batalion Szkolny Piechoty Nr 6
Wyższa Szkoła Wojenna
32 pułk piechoty
14 pułk piechoty
II Korpus Polski
Stanowiska dowódca Batalionu Szkolnego Piechoty Nr 6
wykładowca w Wyższej Szkole Wojennej
dowódca batalionu
dowódca pułku
I zastępca kwatermistrza korpusu
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
(kampania wrześniowa)
* bitwa nad Ossą
* bitwa nad Bzurą
Późniejsza praca Polski Korpus Przysposobienia i Rozmieszczenia
Odznaczenia
Odznaka honorowa za Rany i Kontuzje
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości Złoty Krzyż Zasługi Medal Zwycięstwa (międzyaliancki)

Włodzimierz Brayczewski (ur. 29 stycznia 1894[a] w Olkuszu[2], zm. 12 maja 1947 w Wielkiej Brytanii) – podpułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego II Rzeczypospolitej i Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Olkuszu (w ówczesnym województwie kieleckim) jako syn Brunona. Służbę wojskową rozpoczął w armii Imperium Rosyjskiego[3]. Walczył na frontach I wojny światowej i wojny polsko-bolszewickiej 1919 - 1921.

Dekretem Naczelnego Wodza L.2647 z dnia 28 lutego 1921 r., jako porucznik 26 pułku piechoty, został odznaczony Krzyżem Virtuti Militari V klasy[4][5]. 2 września 1920 roku dowódca Okręgu Generalnego Kielce zezwolił mu na zawarcie małżeństwa z Zofią Grzębówną z Piotrkowa. W tym czasie pełnił służbę w baonie zapasowym 26 pp w Radomsku[6].

Na etacie lwowskiego 26 pułku piechoty znajdował się do końca 1929 roku[7][8][9], będąc w tym okresie kilkukrotnie oddelegowywanym[b]. Na dzień 1 czerwca 1921 r. pełnił (w randze porucznika) służbę w Dowództwie Okręgu Generalnego Kielce[10]. Dekretem Naczelnika Państwa i Wodza Naczelnego z dnia 3 maja 1922 r. (dekret L. 19400/O.V.) został zweryfikowany w stopniu kapitana ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 r. i 512. lokatą w korpusie oficerów piechoty[11]. W roku 1923 pełnił służbę w Oddziale II Sztabu Dowództwa Okręgu Korpusu Nr X w Przemyślu, pozostając na ten czas oficerem nadetatowym 26 pp[12] (zajmował wówczas 447. lokatę wśród kapitanów korpusu piechoty[13]). W 1924 r. przeszedł pięciomiesięczne szkolenie na 8. kursie doskonalenia młodszych oficerów piechoty w Chełmie[14].

Rozporządzeniem Prezydenta RP Stanisława Wojciechowskiego[c] z dnia 1 grudnia 1924 roku został awansowany do stopnia majora, ze starszeństwem z dniem 15 sierpnia 1924 r. i 155. lokatą w korpusie oficerów piechoty[15][16]. Rozporządzeniem Ministra Spraw Wojskowych opublikowanym w dniu 20 września 1926 r. został wyznaczony na stanowisko dowódcy Batalionu Szkolnego Piechoty Nr 6, z pozostawieniem w korpusie oficerów piechoty jako nadetatowy oficer 26 pp[17]. Marszałek Józef Piłsudski[d] zarządzeniem ogłoszonym w dniu 23 grudnia 1927 r.[e] przeniósł mjr. Brayczewskiego do kadry oficerów piechoty, z pozostawieniem na dotychczas zajmowanym stanowisku[18]. W 1928 roku służył w Batalionie Podchorążych Rezerwy Piechoty Nr 6 w Zaleszczykach (był to dawny Batalion Szkolny Piechoty Nr 6 po kolejnej zmianie nazwy[f])[9], zajmując w tym czasie 137. lokatę wśród majorów piechoty ze swego starszeństwa[19]. Zarządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Ignacego Mościckiego z dnia 10 listopada 1928 r. odznaczony został Złotym Krzyżem Zasługi, w uznaniu zasług położonych na polu pracy w poszczególnych działach wojskowości[20].

Zarządzeniem Ministra Spraw Wojskowych opublikowanym w grudniu 1929 r., po ukończeniu kursu próbnego i odbyciu przewidzianego stażu liniowego, major Brayczewski został przyjęty do Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie, w charakterze słuchacza 2 letniego kursu 1929/31 (X Kurs Normalny)[21]. W roku 1930, jako słuchacz WSWoj., zajmował 161. lokatę łączną pośród majorów korpusu piechoty (była to jednocześnie 86. lokata w starszeństwie)[22]. Z dniem 1 września 1931 r., po ukończeniu kursu i otrzymaniu dyplomu naukowego oficera dyplomowanego, został przeniesiony do Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie na stanowisko wykładowcy[23][24]. Był między innymi asystentem nauczania przedmiotu „służba sztabów” (na I roczniku). Za ten okres był pozytywnie opiniowany przez komendanta W.S.Woj. gen. bryg. Tadeusza Kutrzebę[25]. W roku 1932 zajmował 60. lokatę w swoim starszeństwie, wśród majorów korpusu piechoty[26], a na dzień 1 lipca 1933 r. - 53. lokatę w starszeństwie (była to 83. lokata łączna pośród majorów piechoty)[27]. Zarządzeniem Ministra Spraw Wojskowych ogłoszonym dnia 7 czerwca 1934 r. został przeniesiony z WSWoj. do 32 pułku piechoty z Modlina, na stanowisko dowódcy III batalionu detaszowanego w Działdowie[28]. Prezydent Rzeczypospolitej, zarządzeniem z 27 czerwca 1935 r. awansował mjr. dypl. Włodzimierza Brayczewskiego na podpułkownika, ze starszeństwem z dnia 1 stycznia 1935 r. i 8. lokatą w korpusie oficerów piechoty[29][30]. Jako oficer 32 pułku piechoty[31] zajmował w dniu 5 czerwca 1935 roku - 266. lokatę łączną wśród podpułkowników piechoty (była to 8. lokata w starszeństwie)[32]). Zarządzeniem Kierownika Ministerstwa Spraw Wojskowych[g] opublikowanym w sierpniu 1935 r., ppłk dypl. Brayczewski został przeniesiony (z dniem 15 września 1935 r.) z 32 pułku piechoty i skierowany ponownie do Wyższej Szkoły Wojennej[33], w której wykładał operacyjną służbę sztabów[14]. W marcu 1939 roku piastował stanowisko kierownika przedmiotu „służba sztabów” na II kursie (kurs doskonalący dla oficerów dyplomowanych przy WSWoj. 1938 - 1939)[34]. Na dzień 23 marca 1939 r. klasyfikowany był na 8. pozycji wśród podpułkowników piechoty w swoim starszeństwie[35]. W lipcu 1939 r. objął dowództwo 14 pułku piechoty we Włocławku.

II wojna światowa[edytuj | edytuj kod]

Na czele 14 pułku piechoty walczył w kampanii wrześniowej. Dowodził pułkiem podczas walk w korytarzu pomorskim (bitwy pod Mełnem i Grutą) i odwrotu przez Wisłę na południowy wschód[36]. 11 września 1939 r. podczas bitwy nad Bzurą, prowadząc natarcie na folwark Przesławice, został ranny w nogę (poniżej kolana[h])[38][39]. Natarcie to stanowiło fragment zwycięskiej walki 14 pułku piechoty o dwór Walewice[40]. Początkowo pozostawał przy pułku, lecz wskutek pogarszającego się stanu zdrowia został przewieziony do sochaczewskiego szpitala[41][i].

Po kapitulacji Warszawy wstąpił w szeregi SZP (ps. „Pejcz”), w której przewidywany był na komendanta obszaru nr I Warszawa, lecz już w dniu 7 listopada 1939 r. został aresztowany przez władze okupanta[43]. Następnie trafił do niemieckiej niewoli, którą przebył w oflagach: II C Woldenberg, VII A Murnau[44] i IX C Molsdorf. W oflagu II C Woldenberg pełnił funkcję szefa sztabu obozowej komórki ZWZ - AK[14].

Okres powojenny[edytuj | edytuj kod]

Po uwolnieniu z niewoli wstąpił do Polskich Sił Zbrojnych. Początkowo pozostawał w dyspozycji Ekspozytury Oddziału Personalnego Sztabu Naczelnego Wodza, a z dniem 24 lipca 1945 roku został przeniesiony do II Korpusu. Przyjęty do służby czynnej z dniem 29 lipca 1945 r. i przydzielony do Sekcji Oficerów Łączności II Korpusu (Rozkaz Pers. II Korpusu Nr 137/45 z dnia 07.08.1945 r.). Z dniem 2 października 1945 roku został przeniesiony (Rozkaz Pers. II Korpusu Nr 145/45) do Dowództwa II Korpusu (na stanowisko I zastępcy kwatermistrza). Na dzień 31 sierpnia 1946 r. pełnił funkcję II zastępcy kwatermistrza II Korpusu Polskiego[45]. Następnie wyznaczony został na stanowisko pełniącego obowiązki zastępcy dowódcy Grupy Brygadowej Nr 2 (Rozkaz L.dz. 9946/Pers./15.11.1946). Po zdemobilizowaniu ppłk dypl. Włodzimierz Brayczewski zamieszkał w Anglii i wstąpił do Polskiego Korpusu Przysposobienia i Rozmieszczenia. Zmarł 12 maja 1947 roku i pochowany został na cmentarzu Northwich Cemetery Cheshire.

Rodzina[edytuj | edytuj kod]

Włodzimierz Brayczewski żonaty był z Zofią Grzębówną[6] (lub Grzembówną[j]), zmarłą w dniu 15 listopada 1967 roku. Z ich związku narodziło się dwóch synów: Witold Jerzy - urodzony w dniu 17 września 1927 roku w Zaleszczykach (po wojnie powrócił z Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie do Polski) i zmarły w Warszawie w dniu 4 czerwca 1993 r. oraz Bohdan - urodzony w dniu 19 czerwca 1932 r. w Warszawie i zmarły we Francji w dniu 15 lipca 1999 roku. Żona Zofia i syn Witold spoczywają na Starych Powązkach w Warszawie. Młodszy syn Bohdan spoczął we Francji.

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Zarządzeniem Kierownika Ministerstwa Spraw Wojskowych, opublikowanym w dniu 1 czerwca 1935 r., nastąpiło sprostowanie daty urodzenia mjr. dypl. Włodzimierza Brayczewskiego - z „ur. 17.1.1894 r.” - na „ur. 29.1.1894 r.”.[1]
  2. Z dokumentów udostępnionych przez Wojskowe Biuro Historyczne wynika, że Włodzimierz Brayczewski należał do osadników wojskowych na ziemiach wschodnich II RP.
  3. Rozporządzenie o sygnaturze O.V.L. 41000/A. 1924.
  4. Marszałek Józef Piłsudski zajmował wówczas stanowisko ministra spraw wojskowych.
  5. Zarządzenie o sygnaturze B.P.L. 24722-II-Piech. L. 31184-27.
  6. Bataliony Szkolne Piechoty zostały przemianowane na Szkoły Podchorążych Rezerwy Piechoty, a następnie na Bataliony Podchorążych Rezerwy Piechoty.
  7. Stanowisko to zajmował w tym czasie gen. bryg. Tadeusz Kasprzycki.
  8. Według relacji dowódcy plutonu łączności II/14 pp, ppor. rez. Eugeniusza Frąckiewicza, dowódca pułku miał przestrzelone podudzie.[37]
  9. Początkowo ppłk Brayczewski został przetransportowany, na taczance od ckm, do szpitala polowego w majątku Sobota.[42]
  10. Bowiem według części dokumentów nazwisko żony Włodzimierza Brayczewskiego zapisywane było jako „Grzembo”.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Dziennik Personalny MSWojsk. ↓, Nr 8 z 1 VI 1935, s. 57.
  2. Wojskowe Biuro Historyczne ↓.
  3. Instytut Józefa Piłsudskiego w Ameryce. Obsada personalna - piechota ↓, s. 36.
  4. a b Dziennik Personalny MSWojsk. ↓, Nr 11 z 19 III 1921, s. 478.
  5. Abramowicz i Kreis 1929 ↓, s. 28.
  6. a b Rozkaz DOGen. Kielce ↓, Nr 84 z 7 września 1920 roku, pkt 1038.
  7. Spis oficerów służących czynnie w dniu 01.06.1921 ↓, s. 567.
  8. Rocznik oficerski 1924 ↓, s. 186.
  9. a b c Rocznik oficerski 1928 ↓, s. 123.
  10. Spis oficerów służących czynnie w dniu 01.06.1921 ↓, s. 98.
  11. Lista starszeństwa oficerów zawodowych 1922 ↓, s. 46.
  12. Rocznik oficerski 1923 ↓, s. 113, 200.
  13. Rocznik oficerski 1923 ↓, s. 409.
  14. a b c Ciesielski 2008 ↓, s. 121.
  15. Dziennik Personalny MSWojsk. ↓, Nr 131 z 17 XII 1924, s. 735.
  16. Rocznik oficerski 1924 ↓, s. 351.
  17. Dziennik Personalny MSWojsk. ↓, Nr 38 z 20 IX 1926, s. 312.
  18. Dziennik Personalny MSWojsk. ↓, Nr 28 z 23 XII 1927, dodatek Nr 1, s. 3.
  19. Rocznik oficerski 1928 ↓, s. 176.
  20. a b Dziennik Personalny MSWojsk. ↓, Nr 15 z 11 XI 1928, s. 405.
  21. Dziennik Personalny MSWojsk. ↓, Nr 20 z 23 XII 1929, s. 375.
  22. Lista starszeństwa oficerów zawodowych piechoty 1930 ↓, s. 127.
  23. Dziennik Personalny MSWojsk. ↓, Nr 7 z 23 X 1931, s. 322.
  24. Rocznik oficerski 1932 ↓, s. 798.
  25. Instytut Józefa Piłsudskiego w Ameryce. Opinie o oficerach WSWoj ↓, s. 26.
  26. a b Rocznik oficerski 1932 ↓, s. 27.
  27. Lista starszeństwa oficerów zawodowych piechoty 1933 ↓, s. 18.
  28. Dziennik Personalny MSWojsk. ↓, Nr 11 z 7 VI 1934, s. 158.
  29. Dziennik Personalny MSWojsk. ↓, Nr 9 z 28 VI 1935, s. 66.
  30. Lista starszeństwa oficerów zawodowych piechoty 1935 ↓, s. 182.
  31. Lista starszeństwa oficerów zawodowych piechoty 1935 ↓, s. 17.
  32. Lista starszeństwa oficerów zawodowych piechoty 1935 ↓, s. 15, 182.
  33. Dziennik Personalny MSWojsk. ↓, Nr 11 z 31 VIII 1935, s. 109.
  34. Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 448.
  35. Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 14.
  36. Ciesielski 2008 ↓, s. 178-202.
  37. Frąckiewicz 2018 ↓, s. 37.
  38. Ciesielski 2008 ↓, s. 206.
  39. Kraiński i Pekról 1992 ↓, s. 29.
  40. IPiM im. gen. Sikorskiego ↓, s. 23-24.
  41. Ciesielski 2008 ↓, s. 206-210, 301.
  42. Frąckiewicz 2018 ↓, s. 37-38.
  43. Ciesielski 2008 ↓, s. 121, 301.
  44. Lista więzionych w oflagu VII A Murnau ↓, nazwiska na lit. A i B.
  45. Filipow 2011 ↓, s. 205-206.
  46. Na podstawie zdjęcia
  47. M.P. z 1934 r. nr 27, poz. 41.
  48. Dziennik Personalny MSWojsk. ↓, Nr 33 z 21 VIII 1926, s. 268.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]