Walenty Jakóbiak

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Walenty Jakóbiak vel Jakubiak[a] – rzeźbiarz, ramiarz i pozłotnik, członek Korporacji Lwowskich Pozłotników działający w pierwszej połowie XX wieku we Lwowie.

Walenty Jakóbiak lwowski pozłotnik i rzeźbiarz prowadził własną pracownię na ulicy Trzeciego Maja 27 a później Sykstuskiej 20 , Akademickiej 22 i Zimorowicza 3 we Lwowie. W latach 1900-1939 warsztat Walentego Jakóbiaka wykonał wiele prac rzemiosła artystycznego , głównie we Lwowie i jego okolicach. Mistrz Jakóbiak był członkiem Korporacji Lwowskich Pozłotników i pozłotniczej komisji egzaminacjnej w Izbie Rzemieślniczej we Lwowie[1]. Uczniem lwowskiego mistrza był znany wrocławski pozłotnik i ramiarz Józef Stoncel[2].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się 10.02.1864 roku jako syn Józefa i Heleny we wsi Dreglin w ówczesnej Guberni płockiej. Zawodu rzeźbiarza , ramiarza i pozłotnika uczył się w pracowniach; Jana Szczepana Druchlińskiego i Stanisława Wysockiego w Warszawie. Na rzemieślniczą wędrówkę po Europie wyruszył z pomocą Wojciecha Gersona , w którego pracowni uczył się rysunku i także praktykował. Zagraniczną praktykę odbywał w Paryżu, Neapolu, Rzymie i Wiedniu. Podczas pobytu w Paryżu przyjaźnił się z Adamem Chmielowskim. Wspomnienia Jakóbiaka opublikował w periodyku albertnów ks. Konstanty Michalski[3]. Po powrocie do kraju Jakóbiak otworzył własną pracownię we Lwowie. W roku 1894 ożenił się we Lwowie z Faustyną Syttą. Synem Walentego i Faustyny był Czesław Jakóbiak. Przeżył wojnę, w roku 1950 w Tarnowie opowiadał o swoim życiu bratu Ignacemu Albertynowi[4].

Działalność[edytuj | edytuj kod]

Grupa pozłotników ze Lwowa przed kościołem w Tuchowie. Walenty Jakubiak, Józef Krasnopolski, Józef Stoncel

Pracownia Jakóbiaka wykonywała złocenia i konserwacje ołtarzy, prospektów organowych i rzeźb w wielu świątyniach dawnego Województwa lwowskiego, w tym we Lwowie; w kościołach Bernardynów, Bożego Ciała, Piotra i Pawła, Marii Magdaleny i w Katedrze Ormiańskiej. Walenty Jakóbiak razem ze swoim korporacyjnym kolegą Józefem Krasnopolskim wykonali także restaurację barokowego ołtarza autorstwa Frąckiewicza, w położonym niedaleko Tarnowa Tuchowie.

W warsztacie Jakóbiaka powstawały tabernakula, oprawy tablic wotywnych, relikwiarze, i bogate ramy do obrazów, w tym obecnie zaginiona, architektoniczna rama do ostatniego obrazu Jana Matejki, eksponowanego ówcześnie w lwowskiej Galerii Miejskiej.

Pośród opraw obrazów wykonanych przez pozłotnika ze Lwowa wyróżniają się; częściowo zachowany zespół płaskorzeźbionych obrazów tablicowych, pochodzący z kościoła w Tłumaczu, kościołów w Bryńcach Zagórnych i w Tucznem oraz obraz maryjny w bogatej ramie, podarunek tego rzemieślnika dla kościoła w Adrianopolu, obecnie eksponowany w Małko Tyrnowo w Bułgarii.

Obrazy religijne autorstwa Jakóbiaka powstawały przy współpracy mistrza z malarzami. Obrazy z kościoła w Tłumaczu zaprojektował i najprawdopodobniej namalował Stanisław Batowski Kaczor[5].

Ważniejsze prace wykonane przez warsztat Walentego Jakóbiaka;[edytuj | edytuj kod]

Walenty Jakubiak, Stanisław Batowski Kaczor, św. Anna Samotrzecia, obraz, płaskorzeźba pochodzący z kościoła w Tłumaczu, obecnie na ołtarzu w kościele w Siedlakowicach na Dolnym Śląsku
Walenty Jakubiak, Stanisław Batowski Kaczor, obraz Najśw. Serce Jezusa, dawniej w kościele w Tłumaczu, obecnie w kościele św. św. Stanisława i Doroty we Wrocławiu
Walenty Jakubiak, obraz płaskorzeźba "Nawiedzenie" dawniej w kościele parafialnym w Tucznem obecnie w tamtejszej kaplicy.(с.Тучне)
Barokowy ołtarz w bazylice w Tuchowie autorstwa Antoniego Frąckiewicza, odrestaurowany w 1928 roku przez lwowskich pozłotników Józefa Krasnopolskiego i Walentego Jakubiaka.

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Formę nazwiska Jakóbiak wskazują; podpis pozłotnika na liście do arcybiskupa Teodorowicza i reklama firmy z 1898 roku w Gazecie Narodowej, natomiast forma Jakubiak występuje w większości publikacji o działalności artystycznej warsztatu i samego mistrza Walentego.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Dokument; Dyplom czeladniczy pozłotnika Bazylego Guły wystawiony we Lwowie w 1934 z podpisami członków Komisji Egzaminacyjnej, w zbiorach prywatnych.
  2. Ludomir Domański. Genealogia firmowa, czyli rzecz o poszukiwaniach dawnych pozłotników. „Parantele”. rok 5, s. 141-167, 2018. Wrocław: Śląskie Towarzystwo Genealogiczne we Wrocławiu. ISSN 2451-4136. 
  3. a b c Walenty Jakóbiak. Moja znajomość z Bratem Albertem. „Głos Brata Alberta”. r.VIII nr.I, s. 16-21, 1939. Kraków. 
  4. Ludomir Domański. Genealogia firmowa, czyli rzecz o poszukiwaniach dawnych pozłotników. „Parantele”. rok 5, s. 141-167, 2018. Wrocław: Śląskie Towarzystwo Genealogiczne we Wrocławiu. ISSN 2451-4136. 
  5. a b Michał Kurzej: Kościół parafialny w Tłumaczu. T. 16: Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa ruskiego. Kraków: 2008, s. 432, 436-437. ISBN 978-83-89273-56-7.
  6. Katalog Powszechnej Wystawy Krajowej we Lwowie w roku 1894 pod protektoratem najmiłościwszego cesarza i króla Franciszka Józefa. Lwów: wydanie 2, 1894, s. 272.
  7. Piotr Krasny: Kościół i klasztor Dominikanów w Podkamieniu. T. 13: Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa ruskiego. Kraków: 2005, s. 138, 155-157. ISBN 83-89273-25-X.
  8. O. Norbert, Golichowski: Kościół OO.Bernardynów we Lwowie. Lwów: 1911, s. 15.
  9. Datowana inskrypcja na odwrociu obrazu według relacji Ojca Romana z klasztoru w Małko Tyrnowo
  10. Mieczysław Orłowicz: Ilustrowany przewodnik po Lwowie. Warszawa: 1925, s. 211.
  11. Czarno-biała fotografia pochodząca najprawdopodobniej z 1940 roku, przestawiająca obraz Jana Matejki w oryginalnej ramie, umieszczony przejściowo w Pałacu Łozińskich we Lwowie. Zdjęcie ze zbiorów Ossolineum
  12. Andrzej Betlej: Kościół p.w. ŚŚ. Piotra i Pawła oraz dawne kolegium ks. Jezuitów. T. 20: Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa ruskiego. Kraków: 2012, s. 87. ISBN 978-83-63463-02-1.
  13. Marek Bartosiewicz: "Fragmenty kroniki parafii Czyszki koło Lwowa 1821-1936" (pol.). [dostęp 2015-11-19].
  14. Jurij Smirnow: Katedra ormiańska we Lwowie. Dzieje Archidiecezji Ormiańskiej Lwowskiej. Przemyśl: 2002. ISBN 83-88417-55-X.
  15. Marcin Biernat, Michał Kurzej, Jan K. Ostrowski: Kościół p.w. Bożego Ciała i klasztor OO. Dominikanów. T. 20: Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa ruskiego. Kraków: 2012, s. 231. ISBN 978-83-63463-02-1.
  16. Jan K. Ostrowski: Kościół parafialny p.w. Św. Marii Magdaleny i dawny klasztor OO. Dominikanów. T. 20: Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa ruskiego. Kraków: 2012, s. 290. ISBN 978-83-63463-02-1.
  17. Andrzej Betlej: Kościół parafialny p.w. Świętej Trójcy w Mariampolu. T. 10: Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa ruskiego. Kraków: 2002, s. 246. ISBN 83-85739-92-0.
  18. Mieczysław Witalis C.SS.R.: Kościół N.M.Panny w Tuchowie. Kraków: 1960, s. 49.
  19. Piotr Krasny: Kościół parafialny w Bolechowie. T. 10: Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa ruskiego. Kraków: 2002, s. 35,38. ISBN 83-85739-92-0.
  20. Natalia Filerycz: Lwowska Galeria Sztuki 1907-1944 (pol.). [dostęp 2018-10-07].
  21. Marek Walczak: Kościół parafialny p.w. Św. Stanisława biskupa i męczennika w Bryńcach Zagórnych. T. 11: Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa ruskiego. Kraków: 2003, s. 37-44. ISBN 83-89273-04-7.
  22. Andrzej Betlej: Kościół p.w. ŚŚ. Piotra i Pawła oraz dawne kolegium ks. Jezuitów. T. 20: Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa ruskiego. Kraków: 2012, s. 89, 104. ISBN 978-83-63463-02-1.
  23. Marek Walczak: Kościół parafialny p.w. Nawiedzenia Najświetszej Marii Panny w Tucznem. T. 11: Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa ruskiego. Kraków: 2003, s. 299-304. ISBN 83-89273-04-7.
  24. Andrzej Betlej: Kościół p.w. ŚŚ. Piotra i Pawła oraz dawne kolegium ks. Jezuitów. T. 20: Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa ruskiego. Kraków: 2012, s. 87-89, 102-103. ISBN 978-83-63463-02-1.
  25. Andrzej Betlej: Kościół p.w. Św. Michała Archanioła i klasztor OO. Karmelitów Trzewiczkowych. T. 20: Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa ruskiego. Kraków: 2012, s. 138. ISBN 978-83-63463-02-1.
  26. Andrzej Betlej: Kościół p.w. ŚŚ. Piotra i Pawła oraz dawne kolegium ks. Jezuitów. T. 20: Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa ruskiego. Kraków: 2012, s. 90. ISBN 978-83-63463-02-1.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Betlej, Andrzej, Kościół p.w. ŚŚ. Piotra i Pawła oraz dawne kolegium ks. Jezuitów, T. 20: Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa ruskiego, Kraków: 2012.
  • Betlej, Andrzej, Kościół p.w. Św. Michała Archanioła i klasztor OO. Karmelitów Trzewiczkowych, T. 20: Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa ruskiego. Kraków, 2012.
  • Betlej, Andrzej, Kościół parafialny p.w. Świętej Trójcy w Mariampolu, T. 10: Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa ruskiego, Kraków 2002.
  • Biernat, Marcin, Michał Kurzej, Jan K. Ostrowski, Kościół p.w. Bożego Ciała i klasztor OO. Dominikanów, T. 20: Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa ruskiego, Kraków 2012.
  • Domański, Ludomir, Genealogia firmowa, czyli rzecz o poszukiwaniach dawnych pozłotników, „Parantele”, rok 5, 2018 Wrocław.
  • Golichowski, O. Norbert, Kościół OO.Bernardynów we Lwowie, Lwów: 1911.
  • Katalog Powszechnej Wystawy Krajowej we Lwowie w roku 1894 pod protektoratem najmiłościwszego cesarza i króla Franciszka Józefa Wyd.2, Lwów 1894, str 267, 272
  • Krasny, Piotr, Kościół parafialny w Bolechowie, T. 10: Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa ruskiego, Kraków 2002.
  • Krasny, Piotr, Kościół i klasztor Dominikanów w Podkamieniu, T. 13: Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa ruskiego, Kraków 2005.
  • Kurzej, Michał, Kościół parafialny w Tłumaczu, T. 16: Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa ruskiego, Kraków 2008.
  • Orłowicz, Mieczysław, Ilustrowany przewodnik po Lwowie, Warszawa 1925.
  • Ostrowski, Jan K., Kościół parafialny p.w. Św. Marii Magdaleny i dawny klasztor OO. Dominikanów, T. 20: Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa ruskiego, Kraków 2012.
  • Smirnow, Jurij, Katedra ormiańska we Lwowie, Dzieje Archidiecezji Ormiańskiej Lwowskiej, Przemyśl 2002.
  • Walczak, Marek, Kościół parafialny p.w. Św. Stanisława biskupa i męczennika w Bryńcach Zagórnych, T. 11: Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa ruskiego, Kraków 2003.
  • Walczak, Marek, Kościół parafialny p.w. Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny w Tucznem, T. 11: Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa ruskiego, Kraków 2003.
  • Witalis, Mieczysław C.SS.R., Kościół N.M.Panny w Tuchowie, Kraków: 1960.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]