Walerian Sosiński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Walerian Sosiński
Ilustracja
Walerian Sosiński po dekoracji Virtuti Militari
kapitan kapitan
Data i miejsce urodzenia 29 sierpnia 1919
Zbiersk
Data i miejsce śmierci 1 listopada 2008
Zbiersk
Przebieg służby
Siły zbrojne Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie,
Poland badge.jpg Polskie Siły Zbrojne
Formacja Roundel of Poland (1921–1993).svg Lotnictwo Wojska Polskiego,
RAF roundel.svg RAF
Jednostki 3 pułk lotniczy
dywizjon 307
dywizjon 300
Główne wojny i bitwy II wojna światowa
Odznaczenia
Polowy Znak Strzelca
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (1920-1941, czterokrotnie) Medal Lotniczy (dwukrotnie) Złoty Krzyż Zasługi Medal Obrony (Wielka Brytania) Medal Wojny 1939–1945 (Wielka Brytania) Gwiazda Lotniczych Załóg w Europie (Wielka Brytania)

Walerian Sosiński (ur. 29 sierpnia 1919 w Zbiersku, zm. 1 listopada 2008 tamże) – żołnierz Wojska Polskiego, starszy sierżant strzelec pokładowy Polskich Sił Powietrznych, uczestnik kampanii wrześniowej oraz działań polskiego lotnictwa na Zachodzie, kawaler Orderu Virtuti Militari. Po wojnie awansowany do stopnia kapitana.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Syn Józefa i Zofii z domu Okoń. W 1934 roku ukończył siedmioletnią szkołę powszechną w Zbiersku i rozpoczął pracę w miejscowej cukrowni. W ramach przysposobienia wojskowego odbył szkolenie szybowcowe w Fordońskiej Szkole Szybowcowej, gdzie uzyskał kategorię A i B pilota szybowcowego[1]. Zgłosił się ochotniczo do służby w Wojsku Polskim i 15 grudnia 1937 roku został przydzielony do 3. pułku lotniczego. Odbył dziesięciotygodniowe szkolenie zasadnicze w Biedrusku, a następnie kurs obsługi samolotów. Jako starszy szeregowy został przydzielony do 32. eskadry liniowej, gdzie przeszedł szkolenie w zakresie pilotażu RWD-8[2].

Po wybuchu II wojny światowej zajmował się obsługą Karasi eskadry na lotniskach polowych[3]. 11 września, po rozwiązaniu eskadry, został ewakuowany w kierunku granicy z Węgrami. Internowany 19 września, w grudniu 1939 roku zbiegł i przez Jugosławię przedostał się do Francji. Trafił do polskiej bazy w Lyon-Bron, skąd został skierowany do Wielkiej Brytanii. W RAF otrzymał numer służbowy 781042 i rozpoczął naukę języka angielskiego oraz radiotelegrafii[4].

Został skierowany na szkolenie strzeleckie do 10. Bombing and Gunnery School w Dumfries, a po jego ukończeniu 7 października 1940 roku przydzielono go do dywizjonu 307. Latał w załodze z plut. pil. Antonim Jodą, ale na własną prośbę przeniósł się do lotnictwa bombowego. Od 10 listopada został przydzielony do dywizjonu 300, gdzie latał w charakterze strzelca samolotowego. Pierwszy lot bojowy wykonał 28 grudnia 1940 roku – było to bombardowanie zbiorników paliwa w Rotterdamie. Kolejne loty wykonywał na bombardowanie Kilonii, Brestu, Bremy, Kolonii, Mannheimu oraz Hamburga. W maju i czerwcu 1941 roku brał udział w bombardowaniach Hamburga, Kolonii, Rotterdamu, Osnabrück, Duisburga oraz Bremy[5]. Podczas powrotu z bombardowania Bremy 30 czerwca jego samolot (Vickers Wellington nr R1640 o znakach BH-A) uszkodziła artyleria przeciwlotnicza, przez co wodował na Morzu Północnym, cała załoga została uratowana[6]. Sosiński za odwagę w ratowaniu członków załogi został odznaczony przez gen. Władysława Sikorskiego, w obecności króla Jerzego VI, Krzyżem Srebrnym Virtuti Militari[7].

Po wypoczynku powrócił do latania operacyjnego. Od lipca 1941 roku latał na bombardowanie Frankfurtu nad Menem, Bremy, Cherbourga, Emden, Hamburga i Münster. 2 lutego 1942 roku, po odbyciu trzydziestu jeden lotów bojowych, został przeniesiony na wypoczynek do 18. Operational Training Unit w Bramcote. W tej jednostce ukończył kurs bombardierów. 16 lipca 1943 roku reprezentował swoją jednostkę na pogrzebie gen. Władysława Sikorskiego. Był jednym z żołnierzy, którzy nieśli i składali do grobu jego trumnę. 1 października 1943 roku został przeniesiony do szkoły pilotażu podstawowego 16. (Polish) Service Flying Training School w Newton, gdzie do 1946 roku szkolił bombardierów[8].

Wojnę zakończył w stopniu starszego sierżanta. Nie zdecydował się na powrót do Polski i pozostał na emigracji. W 1947 roku wstąpił do Polskiego Korpusu Przysposobienia i Rozmieszczenia. Zmienił imię i nazwisko na William Gray i pozostał w Wielkiej Brytanii[9]. Pracował w zakładach Dunlop Tyres, a następnie w przemyśle lotniczym. Od 1964 roku pracował w Kanadzie, w 1965 przeniósł się na Wyspy Bahama. Po dwóch latach wyjechał do USA, gdzie pracował w handlu. Następnie otworzył własną działalność związaną z handlem maszynami budowlanymi. Aktywnie brał udział w życiu Polonii – był członkiem Kongresu Polonii Amerykańskiej oraz prezesem Stowarzyszenia Lotników Polskich w Kalifornii[10].

W 1993 roku uczestniczył w sprowadzeniu zwłok gen. Sikorskiego do Polski. 17 września ponownie brał udział we wniesieniu trumny, tym razem na Wawel oraz w złożeniu jej w krypcie św. Leonarda[7]. W 2004 roku powrócił na stałe do Polski i zamieszkał w Kaliszu. Zmarł 1 listopada 2008 roku w Zbiersku, został pochowany na tamtejszym cmentarzu parafialnym[11].

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Otrzymał odznaczenia[10]:

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. ABC Kaliskie 211'1938 ↓, s. 1.
  2. Lotnictwo 1'2009 ↓, s. 88.
  3. Juszczak 2019 ↓, s. 102.
  4. Krzystek 2012 ↓, s. 530.
  5. Lotnictwo 1'2009 ↓, s. 89.
  6. 29/30 czerwca 1941 r. – plut. strz. Walerian Sosiński (300 Dywizjon) (pol.). Polskie Siły Powietrzne w II wojnie światowej. [dostęp 2020-06-18].
  7. a b Wspomnienie: Kapitan pilot Walerian Sosiński. „Prawdziwe Orły wracają do gniazd”, Wiadomości Polonijne Pasadena, s. 20-21 [dostęp 2020-06-18] (pol.).
  8. Lotnictwo 1'2009 ↓, s. 80–91.
  9. Juszczak 2019 ↓, s. 104.
  10. a b Lotnictwo 1'2009 ↓, s. 91.
  11. Juszczak 2019 ↓, s. 105.
  12. Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 stycznia 2009 r. (pol.). infor.pl. [dostęp 2020-06-18].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Wojciech Zmyślony. Walerian Sosiński (1919–2008). „Lotnictwo. Magazyn miłośników lotnictwa wojskowego, cywilnego i kosmonautyki”. 1/2009, styczeń 2009. Warszawa: Magnum-X Sp. z o.o. ISSN 1732-5323. OCLC 749496804. 
  • Henryk Juszczak: Kaliskie skrzydła. Kalisz: Agencja Promocji Miasta – Tomasz Chlebba, 2019. ISBN 978-83-946172-5-7.
  • Tadeusz Jerzy Krzystek, [Anna Krzystek]: Polskie Siły Powietrzne w Wielkiej Brytanii w latach 1940–1947 łącznie z Pomocniczą Lotniczą Służbą Kobiet (PLSK-WAAF). Sandomierz: Stratus, 2012. ISBN 978-83-61421-59-7. OCLC 276981965.
  • Nasi piloci szybowcowi. „ABC Kaliskie”. 211/1938, 2 sierpnia 1938. Kalisz: Drukarnia Ziemi Kaliskiej. OCLC 1036508639.