Wariancja fenotypowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Wariancja fenotypowa lub inaczej zmienność fenotypowa składa się z dwóch podstawowych składników:

  1. genetycznego
  2. środowiskowego

Bardziej złożony model może uwzględniać dodatkowo kombinacje tych elementów, tzn. interakcje genotyp–środowisko i korelacje genotyp–środowisko[1]:

Składnik genetyczny[edytuj | edytuj kod]

Składnik genetyczny (inaczej wartość fenotypowa) wynika z interakcji pomiędzy allelami tych samych loci- dominacji, z oddziaływania między allelami różnych loci- epistaza, z sumowania się efektów poszczególnych loci- braku dominacji i braku epistazy:

gdzie:

  • - wariancja genotypowa addytywna (va) - źródło zmienności genetycznej wynikające z sumowania się efektów poszczególnych alleli,
  • - wariancja genotypowa dominacji (vd) - źródło zmienności genetycznej wynikające z dodatkowych informacji z interakcji pomiędzy allelami tych samych genów,
  • - wariancja genotypowa epistazy (interakcji) (vI) - źródło zmienności genetycznej wynikające z interakcji pomiędzy allelami różnych genotypów.

Wariancje: dominacji i epistazy ujawniają się pod wpływem modyfikującej roli środowiska zewnętrznego.

Składnik środowiskowy[edytuj | edytuj kod]

Składnik środowiskowy składa się z wariancji ogólnej i specyficznej i zależy od stopnia modyfikacji przez czynniki środowiskowe wartości genotypowej:

gdzie:

  • - wariancja środowiskowa ogólna (vEog) - mają na nią wpływ czynniki wspólne dla jakiejś grupy osobników, działające przez całe życie osobnika, z jednakowym natężeniem i kierunkiem,
  • - wariancja środowiskowa specyficzna (vEs) - krótkotrwałe i podlegające częstym zmianom uwarunkowania specyficzne dla pojedynczego osobnika, działające z różnym natężeniem i w różnych kierunkach.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Fletcher H. L., Hickey G.I., Winter P.C.: Genetyka, PWN, 2008

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Robert Plomin, J.C. DeFries, John C. Loehlin, Genotype-environment interaction and correlation in the analysis of human behavior., „Psychological Bulletin”, 84 (2), 1977, s. 309–322, DOI10.1037//0033-2909.84.2.309, ISSN 0033-2909 [dostęp 2019-04-06] (ang.).