Warszawa Główna Osobowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Warszawa Główna
Ilustracja
Budynek dawnego dworca od strony południowej
Państwo  Polska
Miejscowość Warszawa
Lokalizacja ul. Towarowa 3
Zarządca PKP Polskie Linie Kolejowe i Samorząd Województwa Mazowieckiego
Data otwarcia 2 lipca 1945[1] (stara stacja)
14 marca 2021 (planowane, nowa stacja)
Data zamknięcia 1997[2] (stara stacja)
Dane techniczne
Kasy N (w budowie)
Położenie na mapie Warszawy
Mapa konturowa Warszawy, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Warszawa Główna”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Warszawa Główna”
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa konturowa województwa mazowieckiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Warszawa Główna”
Ziemia52°13′33″N 20°59′09″E/52,225833 20,985833
Portal Transport szynowy
Budynek dworca od strony północnej
Nocny Market na dawnych peronach pocztowych stacji (2017)
Plac budowy Warszawy Głównej wiosną 2020

Warszawa Główna[3]stacja kolejowa Polskich Kolei Państwowych położona na warszawskiej Woli przy ul. Towarowej 3. W latach 1945–1965 pełniła funkcję głównego dworca kolejowego w Warszawie. Znajduje się tam Stacja Muzeum (do marca 2016 Muzeum Kolejnictwa), które posiada ekspozycje stałe i czasowe w salach wystawowych oraz wystawę zabytkowego taboru normalnotorowego na wydzielonych torach. Po 24 latach przerwy ruch pasażerski na stację Warszawa Główna ma wrócić 14 marca 2021[4].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Do 1944 roku najważniejszym dworcem Warszawy był Dworzec Główny, który został zniszczony przez Niemców po upadku powstania warszawskiego[5].

 Osobny artykuł: Dworzec Główny w Warszawie.

W 1945 do funkcji centralnego dworca dla stolicy postanowiono zaadaptować dawny dworzec towarowy Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej, obsługujący m.in. zakłady przemysłowe na Woli[5]. 2 lipca 1945 oddano do użytku prowizorycznie zaadaptowany na tymczasowy dworzec budynek dawnych magazynów[1]. Posiadał on jeden peron z dwoma torami[1]. W pierwszej hali umieszczono 10 kas, w drugiej poczekalnię dla pasażerów wraz z punktem PCK i ambulatorium, bufet oraz jadłodajnię Stołecznego Komitetu Opieki Społecznej[6]. Obiekt przystosowano do funkcji czołowego dworca pasażerskiego, budując perony i wiaty oraz wznosząc w latach 1945–1946 budynek dworcowy według projektu Wiktora Ballogha[1]. Został on oddany do użytku 12 lipca 1946[1]. Kończył on linię zbierającą, za pośrednictwem Dworca Warszawa Zachodnia, ruch dalekobieżny i podmiejski z kierunku Poznania, Katowic i Krakowa[5][1]. Od strony miasta do budynku dworca prowadziły dwa wejścia: główne od strony południowej i pomocnicze od strony północnej[7]. Na perony prowadziły dwa wyjścia w zachodniej części hali[7]. Kilka lat później do hali dobudowano dwa pawilony, pomiędzy którymi powstały trzy grupy torów[8]. Na dworcu mieściły się m.in. Biuro Obsługi Podróżnych, Izba Matki z Dzieckiem, świetlica dla młodzieży szkolnej, zakład fryzjerski oraz punkt sanitarny[9].

Rozwiązanie to było planowane jako tymczasowe, jednak Warszawa Główna pełniła funkcję głównego dworca kolejowego stolicy przez ponad 20 lat, do uruchomienia Dworca Centralnego. W 1967 roku, dzięki rozbudowie warszawskiej linii średnicowej, część pociągów dalekobieżnych zaczęła ponownie kursować z pominięciem Warszawy Głównej.

W 1972 utworzono Muzeum Kolejnictwa, wyznaczając na jego siedzibę dworzec Warszawa Główna Osobowa[10]. Zbiory prezentowano w dwóch salach, a tabor w wydzielonych miejscach na terenie stacji[10].

Dworzec został zamknięty dla ruchu osobowego 29 maja 1976[5], kilka miesięcy po oddaniu do użytku Warszawy Centralnej. Od tej pory Warszawa Główna obsługiwała jedynie pociągi elektryczne w kierunku Warki, Radomia, Skarżyska-Kamiennej i Kielc. Ruch pasażerski ostatecznie wstrzymano w 1997, a w ciągu kilku następnych lat rozebrano większość peronów i torów stacyjnych. Ruch towarowy został już wcześniej przeniesiony na stację na Odolanach, a większość bocznic została rozebrana[5].

W 2016 na dawnych peronach pocztowych stacji uruchomiono Nocny Market – pierwszy w Warszawie nocny targ typu street food[11].

W związku z planowanym na lata 2020–2024[12] remontem linii średnicowej, co spowoduje długotrwałe zamknięcie obu komór tunelu średnicowego, przewiduje się przywrócenie dworca do swej pierwotnej funkcji, a zajmująca budynek Stacja Muzeum (dawne Muzeum Kolejnictwa) ma zostać przeniesiona na tereny wagonowni Warszawa Szczęśliwice na Odolanach[13]. Planowana jest budowa dwóch wyspowych, dwukrawędziowych peronów czołowych i remont zniszczonej infrastruktury kolejowej[14]. Wzdłuż peronów powstaną cztery nowe tory oraz tor manewrowy, a w zachodniej części dworca zadaszona kładka pieszo-rowerowa łącząca Aleje Jerozolimskie z ul. Kolejową[15]. Inwestycja jest częścią projektu zagospodarowania przez PKP terenów wokół dworca o powierzchni ok. 10 ha, na którym mają powstać biurowce, sklepy, mieszkania oraz tereny zielone[12].

W marcu 2018 PKP PLK podpisały umowę z Trakcją PRKiI na wykonanie projektu i odbudowę stacji Warszawa Główna celem przywrócenia jej do ruchu. W celu zwolnienia dwóch torów, w czerwcu 2019 zakończono przetaczanie 40 zabytkowych pojazdów szynowych należących do Stacji Muzeum na równoległe tory znajdujące się bliżej jej siedziby[16]. Termin ponownego otwarcia stacji był kilkakrotnie przekładany. Ostatecznie otwarcie stacji dla podróżnych (oprócz kładki pieszo-rowerowej po stronie zachodniej stacji, mającej połączyć Ochotę i Wolę, gdzie roboty będą jeszcze trwały) zaplanowano na 14 marca 2021 r[4].

W kulturze masowej[edytuj | edytuj kod]

Dojazd[edytuj | edytuj kod]

Do budynku stacji Warszawa Główna można dojechać autobusami i tramwajami. Można do niego dotrzeć również pociągami Szybkiej Kolei Miejskiej, Kolei Mazowieckich i Warszawskiej Kolei Dojazdowej wysiadając na przystanku Warszawa Ochota.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f Mieczysław Krajewski: Dzieje głównego dworca kolejowego w Warszawie. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1971, s. 133.
  2. Sebastian Objazdowski: Perony byłego dworca Warszawa Główna Osobowa.. torowy.blogspot.com, 5 grudnia 2013. [dostęp 2016-04-10].
  3. Ogólnopolska Baza Kolejowa, www.bazakolejowa.pl [dostęp 2021-02-24] (pol.).
  4. a b Warszawa Główna: Otwarcie w marcu, ale bez kładki [zdjęcia], www.transport-publiczny.pl [dostęp 2021-02-24] (pol.).
  5. a b c d e Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 160. ISBN 83-01-08836-2.
  6. Jan Górski: Warszawa w latach 1944–1949. Odbudowa. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1988, s. 257. ISBN 83-01-05901-X.
  7. a b Mieczysław Krajewski: Dzieje głównego dworca kolejowego w Warszawie. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1971, s. 134.
  8. Mieczysław Krajewski: Dzieje głównego dworca kolejowego w Warszawie. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1971, s. 134–135.
  9. Tadeusz Podgórski: Zwiedzamy Warszawę. Warszawa: Wydawnictwo „Sport i Turystyka”, 1956, s. 293.
  10. a b Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 520. ISBN 83-01-08836-2.
  11. Turystyka w Warszawie. Raport 2016. W: Stołeczne Biuro Turystyki [on-line]. 2017. s. 20. [dostęp 2017-09-01].
  12. a b Jarosław Osowski. Dworzec jeździ w planach. „Gazeta Stołeczna”, s. 3, 12 stycznia 2017. 
  13. http://www.rynek-kolejowy.pl/55593/warszawa_glowna_na_nowo_lepsze_przesiadki.html
  14. http://www.rynek-kolejowy.pl/55705/pkp_chce_uruchomic_stacje_warszawa_glowna_jak_wyglada_teraz_fotorelacja.html
  15. Polska i Świat. Warszawa Główna będzie przebudowana - Polska i Świat, www.tvn24.pl [dostęp 2018-03-15].
  16. Tomasz Urzykowski: Dworzec Warszawa Główna. Ponad 2 tys. ton kolejowych zabytków zmieniło miejsce. W: Gazeta Stołeczna [on-line]. warszawa.wyborcza.pl, 15 czerwca 2019. [dostęp 2019-09-27].
  17. Jerzy S. Majewski: Spacerownik. Warszawa w filmie. Warszawa: Wydawnictwo Agora, 2016, s. 365. ISBN 978-83-268-2388-6.
  18. Jerzy S. Majewski: Spacerownik. Warszawa w filmie. Warszawa: Wydawnictwo Agora, 2016, s. 364–365. ISBN 978-83-268-2388-6.
  19. Jerzy S. Majewski: Mapa Warszawy ze "Złego" Tyrmanda [ARCHIWALNE ZDJĘCIA]. warszawa.wyborcza.pl, 18 kwietnia 2014. [dostęp 2017-05-21].
  20. Praca zbiorowa: Ceglane ciało, gorący oddech. Warszawa Leopolda Tyrmanda. Warszawa: Lampa i Iskra Boża, 2015, s. 33. ISBN 978-83-65112-02-6.
  21. PARIAS - Zostawiam. tvPARIAS 2011-10-20. [dostęp 2019-03-13].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Warszawa Główna Osobowa
Linia 23 Warszawa Główna Osobowa – Warszawa Zachodnia (1,427 km)
BSicon exKBHFaq.svg
odległość: 1,213 km
Linia 42 Warszawa Główna Osobowa – Warszawa Szczęśliwice (2,161 km)
BSicon exKBHFaq.svg
odległość: 0,922 km