Wasyl Czemarnyk

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wasyl Czemarnyk
Data i miejsce urodzenia 1833
Drohobycz
Data śmierci 12 kwietnia 1896
Proboszcz katedralny parafii Zesłania Ducha Świętego w Sanoku
Okres sprawowania 1866-1896
Wyznanie katolickie
Kościół greckokatolicki
Prezbiterat 26 października 1858

Wasyl Czemarnyk, także jako Wasilij lub Bazyli Czemarnik[a], ukr. Василь Чемарник (ur. 1833 w Drohobyczu, zm. 12 kwietnia 1896) – duchowny greckokatolicki, proboszcz parafii Zesłania Ducha Świętego w Sanoku, protojerej, dziekan sanocki, konsystorialny radca, honorowy kryłoszanin, kanonik tytularny, katecheta, działacz społeczny.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Nagrobek Wasyla Czemarnyka (2018)

Urodził się w rodzinie mieszczańskiej w Drohobyczu. Ukończył C. K. Gimnazjum w Samborze, a następnie odbył studia teologiczne we Lwowie.

Święcenia kapłańskie otrzymał 26 października 1858. W latach 1858-1866 przez osiem lat pracował jako ksiądz katecheta w gimnazjum w Drohobyczu[1] (nauczał tam także filologii). W okresie autonomii galicyjskiej w 1865[2] lub w 1866[3] został proboszczem parafii pod wezwaniem Zesłania Ducha Świętego w Sanoku[4], która nie posiadała wówczas plebanii[5] (zbudował ją na początku XX wieku jego następca Omelan Konstantynowycz)[6][7]. W latach 1867-1873 był administratorem dekanatu sanockiego, a od końca lat 60.[8] do przypuszczalnie 1889 jego dziekanem[9][10][11][12]. W Sanoku był katechetą w czteroklasowej szkole ludowej[13][14]. W 1875 władze kościelne mianowały go na przedstawienie konsystorza greckokatolickiego w Przemyślu przez cesarza tytularnym kanonikiem. Otrzymał tytuł kanonika honorowego[15][16][17][18][19][20][21][22][23][24][25][26][27][28][29][30][31][32][33]. 28 sierpnia 1890 został mianowany pomocniczym zastępcą nauczyciela religii dla uczniów greckokatolickich w C. K. Gimnazjum Męskim w Sanoku i był nim do 21 listopada 1880[34].

W 1888 Czemarnyk wykonał remont cerkwi i dzwonnicy[35]. Czemarnyk wspierał budowę cerkwi św. Dymitra na terenie ówczesnej Dąbrówki Ruskiej pod Sanokiem[36][37]. W 1891 sfinalizował transakcję z miastem polegającą na wymianie gruntów (parafia przekazała tereny położone między ulicami Jana III Sobieskiego a Adama Mickiewicza, zaś otrzymała obszar nad Sanem)[38].

Był wieloletnim radnym miejskim w Sanoku[39] (wybrany w 1878, 1881[40][41], 1884; zasiadał w komisji finansowej; 1890[42], 1893[43])[44]. Był w składzie powołanej 26 sierpnia 1890 komisji, która upoważniła magistrat sanocki do nabycia gruntu pod nowy cmentarz przy ul. Rymanowskiej[45]. Był członkiem dyrekcji Towarzystwa Oszczędności i Zaliczek w Sanoku (zał. 1874)[46], później Powiatowego Towarzystwa Zaliczkowego w Sanoku[47]. Przez wiele lat zasiadał w C. K. Radzie Szkolnej Okręgowej do końca życia[48][49][50][51][52][53][54][55][56][57][58][59][60][61][62][63][64]. Został członkiem wydziału Szkoły Przemysłowej Uzupełniającej w Sanoku, powołanej w 1893[65][66]. Był członkiem sanockiego biura powiatowego Stowarzyszenia Czerwonego Krzyża mężczyzn i dam w Galicji[67].

Wasyl Czemarnyk zamieszkiwał w Sanoku przy ulicy Zamkowej 198[68]. Zmarł 12 kwietnia 1896[69] w wieku 63 lat życia i 38 lat kapłaństwa. Po obrzędach żałobnych, 15 kwietnia 1896 odbył się uroczysty pogrzeb (w jego trakcie w mieście zostały wywieszone flagi żałobne, zamknięto sklepy na szlaku marszu pogrzebowego, zaś nabożeństwo odprawiono także w sanockiej synagodze)[70]; Wasyl Czemarnyk został pochowany na cmentarzu przy ul. Rymanowskiej w Sanoku[71][72][73][74]. Jego nagrobek został uznany za obiekt zabytkowy i podlega ochronie prawnej[75].

Był żonaty, miał dzieci[76]. Jego miejsce w radzie miejskiej zajął Leonard Hayder[77].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. W piśmiennictwie pojawiły się także formy nazwiska: Czermanik, Czermarnik, Czamarnik. Por. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1880. Lwów: 1880, s. 321, 378.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Розповсюдження видань товариства “Галицько-руська матиця” (1848–1870 рр.), s. 37.
  2. Wojciech Sołtys: Sanok jako miejsce kultur religijnego chrześcijan obrządku wschodniego (do 1939 r.). W: Jerzy Czajkowski (red.): Łemkowie w historii i kulturze Karpat. Cz. 2. T. 2. Sanok: Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku, 1994, s. 168, 168.
  3. Сяніцкий Деканат, s. 153.
  4. Wojciech Sołtys: Życie religijne w mieście, W epoce autonomii galicyjskiej. W: Sanok. Dzieje miasta. Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka. Kraków: Secesja, 1995, s. 445. ISBN 83-86077-57-3.
  5. Alojzy Zielecki, Struktury organizacyjne miasta, W epoce autonomii galicyjskiej, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 373.
  6. Wojciech Sołtys, Zaludnienie, stosunki narodowościowe, wyznaniowe i zdrowotne, Pomiędzy wojnami światowymi 1918–1939, w: Sanok. Dzieje miasta. Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 545.
  7. Parafia greckokatolicka p.w. św. Dymitra w Sanoku. cerkwa.net. [dostęp 6 października 2014].
  8. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkiem Księstwem Krakowskiem na rok 1870. Lwów: 1870, s. 337.
  9. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1872. Lwów: 1872, s. 324.
  10. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1873. Lwów: 1873, s. 323.
  11. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1874. Lwów: 1874, s. 349.
  12. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1875. Lwów: 1875, s. 349.
  13. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1873. Lwów: 1873, s. 413.
  14. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1874. Lwów: 1874, s. 445.
  15. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1876. Lwów: 1876, s. 354.
  16. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1877. Lwów: 1877, s. 343.
  17. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1878. Lwów: 1878, s. 326.
  18. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1880. Lwów: 1880, s. 321.
  19. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1881. Lwów: 1881, s. 321.
  20. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1883. Lwów: 1883, s. 328.
  21. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1884. Lwów: 1884, s. 307.
  22. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1885. Lwów: 1885, s. 307.
  23. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1886. Lwów: 1886, s. 307.
  24. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1887. Lwów: 1887, s. 307.
  25. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1888. Lwów: 1888, s. 307.
  26. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1889. Lwów: 1889, s. 338.
  27. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1890. Lwów: 1890, s. 338.
  28. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1891. Lwów: 1891, s. 338.
  29. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1892. Lwów: 1892, s. 338.
  30. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1893. Lwów: 1893, s. 338.
  31. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1894. Lwów: 1894, s. 338.
  32. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1895. Lwów: 1895, s. 338.
  33. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1896. Lwów: 1896, s. 338.
  34. Sprawozdanie C. K. Gimnazyum w Sanoku za rok szkolny 1882. Sanok: Fundusz Naukowy, 1882, s. 56, 58.
  35. М. БЕНДЗА: З ІСТОРІЇ ПРАВОСЛАВНОЇ РЕЛІГІЙНОЇ КУЛЬТУРИ СЯНОЦЬКОЇ ЗЕМЛІ (X-XVII ст.), s. 166.
  36. Dąbrówka Ruska (10) w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. I: Aa – Dereneczna. Warszawa 1880.
  37. Ewa Śnieżyńska-Stolot, Franciszek Stolot: Katalog zabytków sztuki w Polsce. T. I: Województwo krośnieńskie (zeszyt 2: Lesko, Sanok, Ustrzyki Dolne i okolice). Warszawa: Instytut Sztuki PAN, 1982, s. 14. ISBN 83-221-0158-9.
  38. Wojciech Sołtys: Życie religijne w mieście, W epoce autonomii galicyjskiej. W: Sanok. Dzieje miasta. Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka. Kraków: Secesja, 1995, s. 446. ISBN 83-86077-57-3.
  39. Alojzy Zielecki, Struktury organizacyjne miasta, W epoce autonomii galicyjskiej, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 382.
  40. Alojzy Zielecki, Struktury organizacyjne miasta, W epoce autonomii galicyjskiej, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 378.
  41. Edward Zając: Obywatele Honorowi Królewskiego Wolnego Miasta Sanoka. Sanok: Miejska Biblioteka Publiczna im. Grzegorza z Sanoka w Sanoku, 2002, s. 37. ISBN 83-909787-8-4.
  42. Edward Zając: Obywatele Honorowi Królewskiego Wolnego Miasta Sanoka. Sanok: Miejska Biblioteka Publiczna im. Grzegorza z Sanoka w Sanoku, 2002, s. 47. ISBN 83-909787-8-4.
  43. Edward Zając: Obywatele Honorowi Królewskiego Wolnego Miasta Sanoka. Sanok: Miejska Biblioteka Publiczna im. Grzegorza z Sanoka w Sanoku, 2002, s. 51, 63. ISBN 83-909787-8-4.
  44. Marta Szramowiat. Nr 8: Samorząd Gminy Miasta Sanoka 1867–1990. Samorząd miejski Sanoka okresu galicyjskiego. Główne zadania i działalność Rady Miejskiej w Sanoku. „Zeszyty Archiwum Ziemi Sanockiej”, s. 20-21, Sanok: 2008. Fundacja „Archiwum Ziemi Sanockiej”. ISSN 1731-870X. 
  45. Edward Zając: Szkice z dziejów Sanoka. Sanok: Miejska Biblioteka Publiczna im. Grzegorza z Sanoka w Sanoku, 1998, s. 165. ISBN 83-909787-0-9.
  46. Tadeusz Pilat: Wiadomości Statystyczne o Stosunkach Krajowych R. 3, z. 1-2. Lwów: 1876, s. 229.
  47. Statystyka Stowarzyszeń Zarobkowych i Gospodarczych w Galicyi z W. Księstwem Krakowskiem i Sprawozdanie Związku Stowarzyszeń Zarobkowych i Gospodarczych za rok 1894. R. 21. Lwów: 1895, s. 37.
  48. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1872. Lwów: 1872, s. 82.
  49. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1880. Lwów: 1880, s. 378.
  50. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1881. Lwów: 1881, s. 384.
  51. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1883. Lwów: 1883, s. 386.
  52. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1884. Lwów: 1884, s. 365.
  53. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1885. Lwów: 1885, s. 365.
  54. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1886. Lwów: 1886, s. 365.
  55. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1887. Lwów: 1887, s. 365.
  56. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1888. Lwów: 1888, s. 365.
  57. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1889. Lwów: 1889, s. 410.
  58. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1890. Lwów: 1890, s. 410.
  59. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1891. Lwów: 1891, s. 410.
  60. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1892. Lwów: 1892, s. 410.
  61. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1893. Lwów: 1893, s. 410.
  62. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1894. Lwów: 1894, s. 410.
  63. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1895. Lwów: 1895, s. 410.
  64. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1896. Lwów: 1896, s. 410.
  65. Alegata do Sprawozdań Stenograficznych z Piątej Sesyi Szóstego Peryodu Sejmu Krajowego Królestwa Galicyi i Lodomeryi wraz z Wielkiem Księstwem Krakowskiem z roku 1894. Alegat 78. Lwów: 1894, s. 17.
  66. Szkoła przemysłowa uzupełniająca w Sanoku. „Gazeta Sanocka”, s. 2-3, Nr 59 z 18 maja 1896. 
  67. Piętnaste sprawozdanie roczne z czynności Krajowego Stowarz. Czerwonego Krzyża mężczyzn i dam w Galicyi za rok 1894. Lwów: 1895, s. 75.
  68. Edward Zając: VI. Okres autonomii. 4. Rzemiosło i handel w powiecie sanockim. W: Życie gospodarcze ziemi sanockiej od XVI do XX wieku. Sanok: Stowarzyszenie Inicjowania Przedsiębiorczości, 2004, s. 146. ISBN 83-914224-9-6.
  69. Alojzy Zielecki, Struktury organizacyjne miasta, W epoce autonomii galicyjskiej, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 386.
  70. Kronika. „Gazeta Sanocka”, s. 4, Nr 55 z 20 kwietnia 1896. 
  71. Stefan Stefański: Cmentarze sanockie. Sanok: Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze. Oddział w Sanoku, 1991, s. 22.
  72. Stefan Stefański: Cmentarze sanockie. google.com. [dostęp 6 października 2014].
  73. Stefan Stefański: Kartki z przeszłości Sanoka. Sanok: Oficyna Wydawnicza Miejskiej Biblioteki Publicznej w Sanoku, 2005, s. 25. ISBN 83-919470-9-2.
  74. Paweł Nestorowicz: Boża rola. Przyczynek do historii cmentarzy sanockich w 110-tą rocznicę konsekracji cmentarza przy ul. Rymanowskiej. Sanok: 2005, s. 52.
  75. Zabytkowe nagrobki. starecmentarze.sanok.pl. [dostęp 7 października 2014].
  76. Podziękowanie. „Gazeta Sanocka”, s. 4, Nr 56 z 26 kwietnia 1896. 
  77. Z Rady Miejskiej. „Gazeta Sanocka”, s. 3, Nr 58 z 10 maja 1896. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]