Werder Brema

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Werder Brema
Ilustracja
Pełna nazwa Sportverein Werder Bremen von 1899 e. V.
Przydomek Die Grün-Weißen (Zielono-Biali)
HB[1]
Barwy zielono-białe
Data założenia 4 lutego 1899
Debiut w najwyższej lidze 1963
Liga Bundesliga
Państwo  Niemcy
Adres Franz-Böhmert-Straße 1c
28205 Brema
Niemcy
Stadion Weserstadion w Bremie
Prezes Klaus Filbry
(Prezes Zarządu, Dyrektor Handlowy)

Frank Baumann
(Prezes ds. piłki nożnej)
Hubertus Hess-Grunewald
(Prezes ds. sportu)

Trener Florian Kohfeldt
Stroje
domowe
Stroje
wyjazdowe
Strona internetowa

Sportverein Werder Bremen von 1899[2], SV Werder Bremen, Werder Brema – niemiecki klub sportowy z siedzibą w Bremie. Założony w 1899 roku, oprócz sekcji piłki nożnej posiada także sekcje piłki ręcznej, lekkiej atletyki, tenisa stołowego, gimnastyki, szachów oraz e-sportów[2]. Był jednym z klubów założycielskich Bundesligi.

Od sezonu 1980/1981 drużyna nieprzerwanie występuje w pierwszej Bundeslidze. Od sezonu 2019/20 jest rekordzistą Bundesligi pod względem ilości rozegranych sezonów (56 na 57 możliwych – sezon 2019/2020 jest 57 sezonem)[3]. W tabeli wszechczasów Bundesligi zajmuje 3 miejsce (za Bayernem Monachium i Borussią Dortmund)[4], z kolei z 6 zdobytymi Pucharami Niemiec ustępuje tylko Bayernowi Monachium[5]. Ponadto jest jednym z pięciu klubów, które zdobyły dublet, czyli mistrzostwo i puchar w jednym sezonie (pozostałe to Bayern Monachium, 1. FC Köln i Borussia Dortmund. Także FC Schalke 04, które jednak nie wygrało ligi, a zdobyło mistrzostwo we wcześniejszym systemie rozgrywek)[6]. Jest też jednym z dwóch klubów (obok Borussia Mönchengladbach), które zdobywając mistrzostwo więcej niż raz, dokonywały tego wyłącznie w systemie ligowym (tj. po roku 1963)[7].

Nazwa klubu pochodzi od podmokłych terenów rzeki Wezery ("werder" tłumaczone na język polski oznacza "teren podmokły", "żuławy", "bagno")[8], na których mieścił się pierwszy obszar treningowy klubu i pierwsze boisko.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Werder Brema został założony 4 lutego 1899. Jednak dopiero w 1965 klub zdobył mistrzostwo Niemiec w piłce nożnej.

Podział na Gauligi w 1933. Numer 8 to Gauliga Dolna Saksonia.
Sezon Liga Miejsce
1933/34 Gauliga Dolna Saksonia 1
Runda finałowa grupa
1934/35 Gauliga Dolna Saksonia 2
1935/36 Gauliga Dolna Saksonia 1
Runda finałowa grupa
1936/37 Gauliga Dolna Saksonia 1
Runda finałowa grupa
1937/38 Gauliga Dolna Saksonia 3
1938/39 Gauliga Dolna Saksonia 4
1939/40 Gauliga Dolna Saksonia, Grupa Północ 2
1940/41 Gauliga Dolna Saksonia, Grupa Północ 2
1941/42 Gauliga Dolna Saksonia, Grupa Północ 1
Runda finałowa ćwierćfinał
1942/43 Gauliga Wezera-Ems 2
1943/44 Gauliga Wezera-Ems 4
1944/45 Gauliga Wezera-Ems przerwane
Podział Niemiec na strefy okupacyjne.
Sezon Liga Miejsce
1945/46 Mistrzostwa brytyjskiej strefy okupacyjnej1[9] ćwierćfinał
1946/47 Mistrzostwa brytyjskiej strefy okupacyjnej ćwierćfinał

1Zwycięzca tych rozgrywek zyskiwał prawo gry z mistrzami pozostałych stref.

Podział na Oberligi w latach 1948-1963.
Sezon Liga Miejsce
1947/48 Oberliga Północ 5
1948/49 Oberliga Północ 8
1949/50 Oberliga Północ 4
1950/51 Oberliga Północ 6
1951/52 Oberliga Północ 7
1952/53 Oberliga Północ 6
1953/54 Oberliga Północ 5
1954/55 Oberliga Północ 3
1955/56 Oberliga Północ 6
1956/57 Oberliga Północ 5
1957/58 Oberliga Północ 7
1958/59 Oberliga Północ 2
1959/60 Oberliga Północ 2
1960/61 Oberliga Północ 2
1961/62 Oberliga Północ 2
1962/63 Oberliga Północ 2

Wcześniej, bo w 1961, klub wywalczył Puchar Niemiec. Prawdziwa historia Werderu rozpoczęła się w roku 1981, wraz z przybyciem „króla Otto” czyli Otto Rehhagela – trenera, który zainspirował narodziny wielkiego klubu.

Od sezonu 1980/1981 Werder nieprzerwanie gra w 1. Bundeslidze. Pod wodzą Rehhagela Werder wraz z Bayernem Monachium dominował w całej lidze. Szkoleniowiec ten zdobył dla klubu 2 tytuły mistrza Niemiec w latach 1988 i 1993, natomiast w latach 1991 i 1994 triumfował w rozgrywkach o Puchar Niemiec.

Thomas Schaaf
Klaus Allofs

Odniósł też sukcesy na arenie międzynarodowej, tzn. wywalczył Puchar Zdobywców Pucharów w roku 1992 pokonując w drodze do finału w dwumeczu rumuński FC Bacau aż 11:0, pokonane zostały także takie kluby jak Ferencvarosi TC, Galatasaray SK i Club Brugge KV, a w finale na Estadio da Luz w Lizbonie AS Monaco 2:0. Po odejściu Rehhagela w 1995 klub przeżywał kryzys. Dopiero w 1999 do trofeów klub dodał Puchar Niemiec a szóste miejsce na koniec sezonu w Bundeslidze w sezonie 2001/2002 dało Werderowi przepustkę do Pucharu UEFA, przygoda ta nie była długa, klub odpadł w drugiej rundzie ulegając holenderskiemu SBV Vitesse.

Kibice Werderu po zdobyciu DFB Pokal w 2004 roku

W 1999 trenerem został Thomas Schaaf, który prowadzi drużynę do dziś. W 2004 drużyna zdobyła swoje czwarte mistrzostwo Niemiec w historii, zapewniając sobie tytuł na dwie kolejki przed zakończeniem rozgrywek. Także w 2004 zdobyli Puchar Niemiec pokonując w finale Allemanię Aachen 3:2, stając się czwartą drużyną w historii niemieckiej piłki, która wywalczyła dublet w jednym sezonie. Werder w tym sezonie miał dwóch kluczowych zawodników którzy w znacznej części przyczynili się do zwycięstwa. Byli to Ailton i Johan Micoud. Werder zakończył sezon z dubletem i dodatkowo z królem strzelców – Ailtonem. Tuż po sezonie z Werderu odszedł Ailton do FC Schalke 04, ale dołączył kolejny super snajper Miroslav Klose. O Ailtonie już nie jest tak głośno jak za czasów gdy grał w Werderze. W następnym sezonie klub występował w lidze mistrzów, zajmując drugie miejsce w grupie, za Interem Mediolan, awansował do najlepszej 16, w dwumeczu z Olympique Lyon Werder przegrał 2:10. Sezon 2004/2005 ukończył na 3 miejscu co dało drużynie prawo do udziału w kwalifikacjach do Ligi Mistrzów. Po sezonie odszedł bardzo ważny gracz w Werderze – Johan Micoud do Gironde Bordeaux. Kibice nie wierzyli, że uda się znaleźć godnego następcę, ale okazało się, że można. Werder znalazł równego poziomowi Micoud, albo może jeszcze lepszego – Diego z FC Porto. W sezonie W sezonie 2005/2006 w ostatniej kolejce zdobyli wicemistrzostwo pokonując w ostatniej kolejce Hamburger SV 2:1. Diego uznano za najlepszego zawodnika Bundesligi w tym sezonie, a Miroslav Klose został królem strzelców W sezonie 2006/2007 Werder zajął trzecie miejsce strzelając najwięcej bramek. W przerwie letniej super snajper Werderu Mirosław Klose przeszedł do odwiecznego rywala – Bayernu Monachium.

Diego
Torsten Frings

Sezon 2007/2008 zespół zakończył na drugim miejscu. W ósmej kolejce osiągnął historyczne zwycięstwo nad Arminią Bielefeld pokonując ją 8:1. W sezonie 2008/2009 kadra nie uległa wielkim zmianom. Zespół opuścił jednak Tim Borowski na rzecz Bayernu Monachium, a Claudio Pizarro został wypożyczony do Chelsea F.C. Sezon Bundesligi Werder zakończył na 10 miejscu, co było osiągnięciem dużo poniżej ich możliwości. Udało im się jednak po raz 6 zdobyć DFB Pokal po wygranej w finale z Bayerem Leverkusen. Dotarli też do finału Pucharu UEFA, gdzie ostatecznie przegrali z Szachtarem Donieck 1:2. W sezonie 2009/2010 karierę zakończył kapitan Werderu Frank Baumann, a Diego odszedł z Bremy na rzecz Juventusu Turyn. Opaskę po Baumannie odziedziczył Torsten Frings, a na miejsce Diego do Werderu został sprowadzony Marko Marin. Do zespołu powrócili Tim Borowski i Claudio Pizarro. Te liczne zmiany wyszły jednak Werderowi na dobre, bowiem zajął 3 miejsce w Bundeslidze, co dawało im szanse na grze w LM. Bremeńczycy powtórzyli także wyczyn sprzed roku i ponownie zagrali w finale DFB Pokal ostatecznie przegrywając jednak z Bayernem Monachium. W letnim okienku transferowym zespół zasiliło czterech nowych graczy: Marko Arnautović, Felix Kroos, Brazylijczyk Wesley oraz Francuz Mikael Silvestre. Z drużyny odszedł jednak jej lider – Mesut Özil. Werder zakwalifikował się do fazy grupowej Ligi Mistrzów pokonując w dwumeczu Sampdorię Genuę 5:4. Drużyna nie była jednak w stanie poradzić sobie w tych rozgrywkach i zajęła ostatnie miejsce w swojej grupie, ulegając takim zespołom jak Inter Mediolan, Tottenham Hotspur i FC Twente. W dodatku w letnim okienku zimowym ekipę` z Weserstadion opuścił Hugo Almedia. Portugalski napastnik został sprzedany do Besiktasu Stambuł za dwa miliony euro. Na jego miejsce został sprowadzony szwedzki piłkarz Denni Avdić. Ostatecznie drużyna zakończyła sezon na 13 miejscu tracąc tym samym szansę na walkę o europejskie puchary. W letnim okienku z klubu odszedł jego kapitan Torsten Frings[10]..Opaskę po nim przejął Clemens Fritz. W sezonie 2011/2012 ekipa z Bremy już w pierwszej rundzie odpadła z Pucharu Niemiec ulegając trzecioligowemu FC Heidenheim. W tabeli zaś zajęli dziewiąte miejsce. Kolejnym ciosem dla Werderu było to, że ich najlepszy strzelec Claudio Pizarro zdecydował się na odejście do Bayernu Monachium. Na jego miejsce z drużyny Bawarczyków wypożyczono Nilsa Petersena. Oprócz Pizarro zespół opuścili też inni czołowi gracze jak Marko Marin, Tim Borowski, Naldo czy Markus Rosenberg. Drużynę z Weserstadion zaopatrzono jednak w innych znakomitych graczy jak Theodor Gebre Selassie, który zachwycił swą formą na Euro 2012 czy Eljero Elia. Sezon 2012/2013 przyniósł ze sobą wielkie zmiany. Po 13 latach sprawowania funkcji dyrektora sportowego zespół opuścił na rzecz Vfl Wolgsburgu Klaus Allofs. Jego miejsce zajął Thomas Eichin. Z drużyna pożegnał się także jej długoletni trener Thomas Schaaf. W ten sposób zakończył się dla Werderu pewien etap. Sezon zespół zakończył na 14 miejscu. Również początki kolejnego 2013/2014 nie były szczęśliwe. Po raz kolejny bowiem ekipa z Weserstadion odpadła w 1 rundzie pucharu Niemiec ulegając trzecioligowej drużynie FC Saarbrucken. Jednak w lidze klub w pierwszych 2 kolejkach poradził sobie dobrze wygrywając mecze po 1-0.[11]. W sezonie 2015/16 trenerem drużyny jest Wiktor Skrypnyk, a jego asystentem jest Torsten Frings. Po nieudanym początku sezonu 2016/17 Wiktora Skrypnyka zastąpił Alexander Nouri

Herb klubu[edytuj | edytuj kod]

Stroje meczowe[edytuj | edytuj kod]

1964-1965
1973-1974
2003-2004
2005-2006
2008-2009
2009-2010
2010-2011
2011-2012
2012-2013
2013-2014
2014-2015
2015-2016
2016-2017
2017-2018


Sukcesy i statystyki[edytuj | edytuj kod]

Trofea krajowe[edytuj | edytuj kod]

*Poniższe osiągnięcia są aktualne do sezonu 2019/2020

Patera mistrzowska dla zwycięzcy niemieckiej Bundesligi
Puchar Niemiec
Niemcy Zdobyte trofea w rozgrywkach Niemiec (stan na: 1-01-2020)
Rozgrywki Osiągnięcie Razy Sezon(y)
Meisterschale.png
Mistrzostwo
I miejsce 4 1965, 1988, 1993Star*.svg, 2004
II miejsce 7 1968, 1983, 1985, 1986, 1995, 2006, 2008
III miejsce 5 1989, 1991, 2005, 2007, 2010

Puchar
zdobywca 6 1961, 1991, 1994, 1999, 2004, 2009
finalista 4 1989, 1990, 2000, 2010

Superpuchar
zdobywca 3 1988, 1993, 1994
finalista 1 1991
Coppa Lega tedesca.svg
Puchar Ligi
zdobywca 1 2006
finalista 2 1999, 2004
Zweite Bundesliga Schale.png
II liga
I miejsce 1 1981
II miejsce
III miejsce

Oberliga
I miejsce
II miejsce 51 1959, 1960, 1961, 1962, 1963
III miejsce 11 1955

Gauliga
I miejsce 42 1934, 1936, 1937, 1942
II miejsce 2 19352, 19433
III miejsce 12 1938

1W grupie Północ (Nord)
2W grupie Dolna Saksonia (Niedersachsen)
3W grupie Wezera-Ems (Weser-Ems)

Inne trofea krajowe[edytuj | edytuj kod]

  • Mistrz Westkreisligi: 1923
  • Wicemistrz Westkreisligi: 1926, 1927, 1928
  • Halowy Mistrz Niemiec: 1989

Miejsca w tabeli[edytuj | edytuj kod]

Trofea międzynarodowe[edytuj | edytuj kod]

*Poniższe osiągnięcia są aktualne do sezonu 2019/2020

Puchar Zdobywców Pucharów
FIFA Zdobyte trofea w rozgrywkach międzynarodowych (stan na: 1-01-2020)
Rozgrywki Osiągnięcie Razy Sezon(y)
UEFA Cup (adjusted).png
Liga Europy
(Puchar UEFA)
zdobywca
finalista 1 2009
Coppacoppe.png
Puchar Zdobywców
zdobywca 1 1992
finalista
Supercoppa UEFA.svg
Superpuchar UEFA
zdobywca
finalista 1 1992

Puchar Intertoto
zdobywca 1 1998
finalista

Inne trofea międzynarodowe[edytuj | edytuj kod]

Rekordy klubowe[edytuj | edytuj kod]

Najwyższe zwycięstwa i porażki w lidze[edytuj | edytuj kod]

*Poniższe rekordy są aktualne do sezonu 2019/2020

Najwyższe zwycięstwa i porażki w Pucharze Niemiec[edytuj | edytuj kod]

*Poniższe rekordy są aktualne do sezonu 2019/2020

  • Najwyższe zwycięstwo u siebie: 11:1 BSC Grünhöfe 1974/1975
  • Najwyższe zwycięstwo na wyjeździe: 9:1 Ludwigsfelder FC 2003/2004
  • Najwyższe zwycięstwa w finale: 2:0 1.FC Kaiserslautern 1960/1961, 3:1 Rot-Weiss Essen 1999/1994
  • Najwyższa porażka u siebie: 0:3 Borussia Mönchengladbach 1975/1976
  • Najwyższa porażka na wyjeździe: 0:3 1.FC Kaiserslautern 2002/2003, 0:3 Eintracht Frankfurt 2007/2008, 0:3 1.FC Kaiserslautern 1968/1969
  • Najwyższe porażki w finale: 1:4 Borussia Dortmund 1988/1999, 0:3 FC Bayern München 1999/2000

Inne[edytuj | edytuj kod]

*Poniższe rekordy są aktualne do sezonu 2019/2020

  • W drugiej rundzie sezonu 1992/1993 Werder stracił tylko jednego gola w meczach u siebie (Christian Ziege z FC Bayern Monachium).
  • Siedem razy Werder zdobywał najwięcej bramek w lidze 1985, 1986, 1995, 2004, 2006, 2007 i 2008.
  • Cztery razy Werder tracił najmniej bramek w lidze: 1965, 1988, 1991 i 1993.
  • Dwa razy Werder przegrał mistrzostwo tylko dzięki gorszej różnicy bramek: 1982/1983 z Hamburger SV i 1985/1986 z Bayern Monachium.
  • W sezonie 2007/2008 aż 20 piłkarzy Werderu zdobywało bramki, co jest absolutnym rekordem ligi.
  • Od sezonu 1987/1988 do sezonu 2007/08 Werder był rekordzistą z najmniejszą liczbą bramek straconych w jednym sezonie ligi (22).
  • Od sezonu 2003/2004 do sezonu 2011/2012 Werder był rekordzistą pod względem najlepszego sezonowego bilansu na wyjeździe: 11 zwycięstw, 4 remisy, 2 porażki.
  • W sezonie 2008/2009 Werder był pierwszą i jak dotąd jedyną drużyną, która wygrała Puchar Niemiec grając wyłącznie mecze na wyjeździe.
  • W Pucharze Niemiec Werder był niepokonany u siebie przez 31 lat (37 meczów). Seria rozpoczęła się po porażce w półfinale 13 kwietnia 1988 przeciwko późniejszemu zdobywcy pucharu Eintrachtem Frankfurt (0:1) i trwała do przegranej z Bayernem Monachium 24 kwietnia 2019 (2:3).
  • W sezonie 2019/2020 Werder pobił rekord frekwencji na meczu pierwszej rundy pucharu (41500). SV Atlas Delmenhorst, piątoligowy klub mający siedzibę 15 kilometrów od Bremy, zdobył prawo gry w Pucharze Niemiec zwyciężając w Pucharze Dolnej Saksonii dla Amatorów. Ponieważ stadion klubowy nie spełniał wymagań do rozegrania na nim meczu, niemiecka federacja zgodziła się na rozegranie meczu w Bremie, chociaż Werder formalnie był gościem na własnym stadionie.

Królowie strzelców[edytuj | edytuj kod]

Armata (Torjägerkanone) wręczana królom strzelców Bundesligi

*Poniższe osiągnięcia są aktualne do sezonu 2019/2020

Zawodnik Sezon Bundes-
liga
Puchar
UEFA
Liga
Mistrzów
Republika Federalna Niemiec (1949–1990)Rudi Völler 1982/1983 23
Republika Federalna Niemiec (1949–1990)Karl-Heinz Riedle 1989/1990 61
Nowa Zelandia Wynton Rufer 1993/1994 82
Niemcy Mario Basler 1994/1995 203
Brazylia Aílton 2003/2004 28
NiemcyMiroslav Klose 2005/2006 25
Peru Claudio Pizarro 2009/2010 94

1Ex aequo z Falko Götz (1. FC Köln)
2Ex aequo z Ronald Koeman (FC Barcelona)
3Ex aequo z Heiko Herrlich (Borussia Mönchengladbach)
4Ex aequo z Óscar Cardozo (Benfica Lizbona)

Piłkarze Roku[edytuj | edytuj kod]

*Poniższe osiągnięcia są aktualne do sezonu 2019/2020

Piłkarze roku
w Niemczech
Zawodnik Rok
Republika Federalna Niemiec (1949–1990) Rudi Völler 1983
Brazylia Aílton 2004
Niemcy Miroslav Klose 2006
Piłkarze roku
w Oceanii
Zawodnik Rok
Nowa Zelandia Wynton Rufer 1989
Nowa Zelandia Wynton Rufer 1990
Nowa Zelandia Wynton Rufer 1992
Piłkarze roku
w Norwegii
Zawodnik Rok
Norwegia Rune Bratseth 1994
Norwegia Rune Bratseth 1991
Norwegia Rune Bratseth 1992
Piłkarze roku
w innych krajach
Zawodnik Rok
Austria Andreas Herzog 1992 (Austria)
Szwajcaria Raphaël Wicky 1998 (Szwajcaria)
Finlandia Petri Pasanen 2008 (Finlandia)
Mali Sambou Yatabaré 2016 (Mali)
Japonia Yūya Ōsako 2018 (Japonia)

Rekordy indywidualne[edytuj | edytuj kod]

*Poniższe osiągnięcia są aktualne do sezonu 2019/2020

Dieter Burdenski (2015)
Najwięcej meczów w Bundeslidze
Lp. Zawodnik Ilość
1. Republika Federalna Niemiec (1949–1990) Dieter Burdenski 444
2. Republika Federalna Niemiec (1949–1990) Horst-Dieter Höttges 4201
3. Niemcy Dieter Eilts 3901
4. Niemcy Marco Bode 3791
5. Republika Federalna Niemiec (1949–1990) Werner Görts 363
6. Republika Federalna Niemiec (1949–1990) Karl-Heinz Kamp 3611
7. Republika Federalna Niemiec (1949–1990) Czechy Mirko Votava 357
8. Niemcy Oliver Reck 345
9. Niemcy Torsten Frings 326
10. Niemcy Frank Neubarth 3171
...
19.2 Peru Claudio Pizarro 247

1Są to wszystkie mecze zawodnika w Bundeslidze, ponieważ grał w niej wyłącznie dla Werderu
2Najwyższa pozycja wciąż aktywnego gracza

Najwięcej goli w Bundeslidze
Lp. Zawodnik Ilość
1. Peru Claudio Pizarro 109
2. Niemcy Marco Bode 1011
3. Republika Federalna Niemiec (1949–1990) Rudi Völler 97
3. Republika Federalna Niemiec (1949–1990) Frank Neubarth 971
5. Brazylia Aílton 88
6. Republika Federalna Niemiec (1949–1990) Werner Görts 73
7. Republika Federalna Niemiec (1949–1990) Arnold Schütz 691
8. Republika Federalna Niemiec (1949–1990) Uwe Reinders 671
9. Republika Federalna Niemiec (1949–1990) Norbert Meier 66
10. Nowa Zelandia Wynton Rufer 591

1Są to wszystkie gole zawodnika w Bundeslidze, ponieważ strzelał w niej wyłącznie dla Werderu

Najwięcej meczów dla klubu1
Lp. Zawodnik Ilość
1. Republika Federalna Niemiec (1949–1990) Dieter Burdenski 616
2. Republika Federalna Niemiec (1949–1990) Karl-Heinz Kamp 535
3. Niemcy Dieter Eilts 516
4. Niemcy Marco Bode 495
5. Republika Federalna Niemiec (1949–1990) Jonny Otten 493
6. Republika Federalna Niemiec (1949–1990) Horst-Dieter Höttges 485
7. Republika Federalna Niemiec (1949–1990) Czechy Mirko Votava 481
8. Republika Federalna Niemiec (1949–1990) Oliver Reck 453
9. Republika Federalna Niemiec (1949–1990) Torsten Frings 449
10. Republika Federalna Niemiec (1949–1990) Werner Görts 427

1Łącznie w Bundeslidze, 2.Bundeslidze, Pucharze Niemiec i pucharach europejskich.

Honorowi kapitanowie[edytuj | edytuj kod]

Za niezwykłe zasługi dla klubu i drużyny ośmiu graczy zostało nagrodzonych tytułem honorowego kapitana. Są to: Richard Ackerschott, Horst-Dieter Höttges, Arnold Schütz, Dieter Burdenski, Dieter Eilts, Marco Bode, Frank Baumann i Clemens Fritz.

„Cuda nad Wezerą“[edytuj | edytuj kod]

Inne historyczne mecze[edytuj | edytuj kod]

  • W sezonie 1970/1971, 3 kwietnia 1971, Werder grał wyjazdowy mecz ligowy z Borussią M'Gladbach. W 76 minucie meczu, przy stanie 1:1, napastnik gospodarzy Herbert Laumen nie sięgnął dośrodkowanej piłki i wpadł do bramki Werderu. Uczynił to z taką siłą, że zaplątał się w siatkę, w efekcie czego upadając złamał słupek bramki. Ponieważ gospodarze nie mieli zapasowej bramki, sędzia Gert Meuser odgwizdał koniec meczu. Werderowi przyznano walkower 2:0 a Borussia musiała zapłacić 1500 marek kary. Od następnego sezonu wszystkie kluby Bundesligi postanowiły zmienić drewniane bramki na aluminiowe. Złamany słupek znajduje się obecnie w muzeum klubowym Borussi.[19][20]
  • W sezonie 2009/2010 Werder zremisował na wyjeździe pierwszy mecz 1/8 Ligi Europy z Valencia CF 1:1[21]. W rewanżu po 15 minutach przegrywał 0:2, po 45 minutach 1:3. W drugiej połowie doprowadził do stanu 3:3, ale w 66 minucie przegrywał 3:4 i był w stanie tylko zremisować 4:4, ostatecznie odpadając dzięki mniejszej ilości bramek zdobytych na wyjeździe.[22]
  • W sezonie 2008/2009 Werder grał rewanż 1/16 finału Pucharu UEFA z AC Milan. Pierwszy mecz w Bremie zakończył się remisem 1:1[23]. W rewanżu po 33 minutach Werder przegrywał już 0:2, ale dwie bramki Claudio Pizarro w 68 i 78 minucie dały remis i awans.[24]
  • W sezonie 2008/2009 Werder przegrał u siebie pierwszy mecz półfinału Pucharu UEFA z Hamburger SV 0:1[25]. W rewanżu prowadził co prawda 2:1, ale w ostatnim kwadransie gospodarze mocno naciskali i byli bliscy wyrównania. Podczas jednego z ataków HSV piłka podskoczyła na dużej papierowej kuli rzuconej przez fanów Werderu, co uchroniło Werder przed utratą bramki, a w kontrze padł gol na 3:1 co rozstrzygnęło dwumecz (była 83 minuta, HSV potrzebowało 2 bramek; zdołało strzelić jedną)[26]. Papierowa Kula (Papierkugel) stała się obiektem żartów (głównie ze strony fanów Werderu względem kibiców HSV; chociaż ci drudzy twierdzili, że była na spalonym[27]), dorobiła się własnego konta na Twitterze[28], aby ostatecznie zostać wylicytowaną w charytatywnej aukcji i trafić do klubowego muzeum.[29][30]
  • W sezonie 2010/2011 Werder wygrał u siebie pierwszy mecz eliminacji do Ligi Mistrzów z Sampdoria Genua 3:1 (na dodatek bramkę stracił w 90 minucie)[31]. W rewanżu na wyjeździe już po 13 minutach przegrywał 0:2 a 5 minut przed końcem 0:3. W doliczonym czasie gry Markus Rosenberg zdobył bramkę doprowadzając do dogrywki (Rosenberg pojawił się na boisku w 72 minucie, tylko dlatego, że Sandro Wagner grał w zakrwawionej koszulce, a nie miał zapasowej na zmianę). W dogrywce bramkę na 2:3 strzelił Claudio Pizarro, dając awans do fazy grupowej.[32]

Kibice i rywale[edytuj | edytuj kod]

Son Heung-min z HSV i Eljero Elia z Werderu podczas Nordderby 2012

Werder od dawna toczy zaciętą rywalizację z Hamburger SV. Są to dwa największe miasta na północy Niemiec, "skazane" na siebie w rozgrywkach Oberligi. Mecze pomiędzy tymi drużynami nazywane są Nordderby (Derby Północy)[33].

Rywalizacja klubów i fanów była zacięta ale nie wroga (czasem wręcz określana "szorstką przyjaźnią") i taki stan utrzymywał się do 17 października 1982. Tego dnia grupa kibiców Werderu podążających na mecz pucharowy w Hamburgu, została zaatakowana pistoletami gazowymi, racami i cegłami przez skrajnie prawicową grupę fanów HSV ("Löwen" / Lwy) wspartych hamburskimi skinhedami[34]. Bremeńczycy uciekli, ale siedemnastoletni Adrian Maleika szukając schronienia w krzakach, dostał kamieniem w tył głowy i stracił przytomność[34]. Następnego dnia zmarł w szpitalu w wyniku ciężkich obrażeń – pęknięcia czaszki oraz wylewu. Była to pierwsza w Niemczech śmiertelna ofiara wynikająca z walk grup kibiców. Na pogrzebie zjawiło się ok. 600 osób, w tym zespół Werderu, kierownik zespołu Willi Lemke oraz Gunter Netzer z HSV[35]. Pomimo porozumienia podpisanego rok później pomiędzy klubami i różnego rodzaju programów socjalnych wdrażanych przez HSV, stosunki między fanami obu klubów do dziś pozostają napięte, a fani Werderu demonstracyjnie wspierają FC Sankt Pauli.

Między 22 kwietnia a 10 maja 2009 odbyły się cztery "Derby Północy" w ciągu 19 dni:
- 22 kwietnia (Hamburg) - półfinał Pucharu Niemiec, wygrany przez Werder po rzutach karnych 3:1 (mecz i dogrywka zakończył się wynikiem 1:1)
- 30 kwietnia (Brema) - półfinał Pucharu UEFA, wygrany przez HSV 1:0
- 7 maja (Hamburg) - półfinał Pucharu UEFA, wygrany przez Werder 3:2
- 10 maja (Brema) - mecz Bundesligi, wygrany przez Werder 2:0

Istnieje siedem grup kibicowskich w Bremie. Należą do nich: „Wanderers-Bremen”, „The Infamous Youth”, „Caillera”, „L'Intesa Verde”, „HB Crew”, „Ultra Boys” i „UltrA-Team Bremen”, którzy wspierają drużynę w każdym meczu. Niektórzy fani klubu utrzymują przyjazne relacje z drużynami Rot-Weiss Essen i Hapoel Katamon Jerusalem - ta ostatnia ma szczególny antyrasistowski i antyfaszystowski wydźwięk[36]. Przez długi czas istniała również "zgoda" z 1. FC Kaiserslautern.

Oficjalnym hymnem Werderu jest „Lebenslang Grün-Weiß”[37] – utwór, który powstał z okazji "dubletu" w roku 2004. Innym popularnym utworem jest "Wir sind Werder Bremen"[38] stworzony przez zespół Afterburner.

Po bramce Werderu na Weserstadion rozlega się dźwięk syreny okrętowej oraz odgrywany jest fragment „Gonna Be” (500 mil) zespołu The Proclaimers[39].

Trenerzy[edytuj | edytuj kod]

 Z tym tematem związana jest kategoria: Trenerzy piłkarzy Werderu Brema.
  • Trenerzy Werderu od czasu powstania Bundesligi w 1963 roku
Lp. Imię i nazwisko Okres urzędowania
1.
Republika Federalna Niemiec (1949–1990) Willi Multhaup 01.07.1963 30.06.1965
2.
Republika Federalna Niemiec (1949–1990) Günter Brocker 01.07.1965 04.09.1967
3.
Republika Federalna Niemiec (1949–1990) Fritz Langner 05.09.1967 30.06.1969
4.
Republika Federalna Niemiec (1949–1990) Richard Ackerschott 12.10.1968 30.06.1969
5.
Republika Federalna Niemiec (1949–1990) Fritz Rebell 01.07.1969 16.03.1970
6.
Republika Federalna Niemiec (1949–1990) Hans Tilkowski 17.03.1970 30.06.1970
7.
Republika Federalna Niemiec (1949–1990) Robert Gebhardt 01.07.1970 29.09.1971
8.
Republika Federalna Niemiec (1949–1990) Willi Multhaup 30.09.1971 24.10.1971
9.
Republika Federalna Niemiec (1949–1990) Sepp Piontek 25.10.1971 30.06.1975
10.
Republika Federalna Niemiec (1949–1990) Fritz Langner 08.05.1972 10.06.1972
11.
Republika Federalna Niemiec (1949–1990) Herbert Burdenski 01.07.1975 28.02.1976
12.
Republika Federalna Niemiec (1949–1990) Otto Rehhagel 29.02.1976 30.06.1976
13.
Republika Federalna Niemiec (1949–1990) Hans Tilkowski 01.07.1976 19.12.1977
14.
Republika Federalna Niemiec (1949–1990) Rudi Assauer
Republika Federalna Niemiec (1949–1990) Fred Schulz
20.12.1977 30.06.1978
15.
Republika Federalna Niemiec (1949–1990) Wolfgang Weber 01.07.1978 28.01.1980
Lp. Imię i nazwisko Okres urzędowania
16.
Republika Federalna Niemiec (1949–1990) Rudi Assauer
Republika Federalna Niemiec (1949–1990) Fritz Langner
29.01.1980 30.06.1980
17.
Republika Federalna Niemiec (1949–1990) Kuno Klötzer 01.07.1980 01.04.1981
18.
Republika Federalna Niemiec (1949–1990) Otto Rehhagel 02.04.1981 30.06.1995
19.
Holandia Aad de Mos 01.07.1995 09.01.1996
20.
Niemcy Dixie Dörner 14.01.1996 20.08.1997
21.
Niemcy Wolfgang Sidka 21.08.1997 21.10.1998
22.
Niemcy Felix Magath 22.10.1998 09.05.1999
23.
Niemcy Thomas Schaaf 10.05.1999 15.05.2013
24.
Niemcy Wolfgang Rolff
Niemcy Matthias Hönerbach
16.05.2013 25.05.2013
25.
Niemcy Robin Dutt 01.06.2013 25.10.2014
26.
Ukraina Wiktor Skrypnyk 25.10.2014 17.09.2016
27.
Niemcy Alexander Nouri 18.09.2016 30.10.2017
28.
Niemcy Florian Kohfeldt 30.10.2017 obecnie

Obecna kadra[edytuj | edytuj kod]

 Z tym tematem związana jest kategoria: Piłkarze Werderu Brema.
(stan na 3 marca 2019)
Nr Poz. Piłkarz
1 BR Czechy Jiří Pavlenka
2 OB Szwecja Felix Beijmo
4 NA Peru Claudio Pizarro
5 OB Szwecja Ludwig Augustinsson
6 PO Niemcy Kevin Möhwald
8 NA Japonia Yūya Ōsako
9 NA Austria Martin Harnik
10 NA Niemcy Max Kruse
11 PO Kosowo Milot Rashica
13 OB Serbia Miloš Veljković
15 OB Niemcy Sebastian Langkamp
17 PO Turcja Nuri Şahin
18 OB Finlandia Niklas Moisander
19 NA Stany Zjednoczone Josh Sargent
Nr Poz. Piłkarz
20 NA Stany Zjednoczone Aron Jóhannsson
22 PO Niemcy Fin Bartels
23 OB Czechy Theodor Gebre Selassie
24 NA Niemcy Johannes Eggestein
27 BR Grecja Stefanos Kapino
30 PO Holandia Davy Klaassen
32 OB Austria Marco Friedl
34 PO Niemcy Jean-Manuel Mbom
35 PO Niemcy Maximilian Eggestein
36 OB Niemcy Thore Jacobsen
39 OB Niemcy Jan-Niklas Beste
40 BR Niemcy Luca Plogmann
44 PO Niemcy Philipp Bargfrede

Sztab szkoleniowy[edytuj | edytuj kod]

Rola Imię i nazwisko
Trener NiemcyFlorian Kohfeldt
Asystent trenera NiemcyThomas Horsch
Asystent trenera NiemcyTim Borowski
Asystent trenera BułgariaIlija Gruew
Trener bramkarzy NiemcyChristian Vander
Fizjoterapeuta NiemcyAxel Dörrfuß

Stadion[edytuj | edytuj kod]

Nowy Weserstadion

Od roku 1930 Werder rozgrywa mecze domowe na Weserstadion. Stadion powstał w roku 1909, ale nowoczesny kształt uzyskał dopiero w roku 1929, kiedy w wyniku przebudowy powstała trybuna, szatnie i restauracja[40][41]. Obecną nazwę nosi od roku 1930, wcześniej nazywał się ABTS-Kampfbahn (budowniczym stadionu było Allgemeinen Bremer Turn- und Sportverein). W latach 1934 - 1945 przejściowo nazywał się "Bremer Kampfbahn" a w latach 1945-1947 "IKE Stadium" (Na cześć amerykańskiego generała Dwighta Eisenhowera - Naczelnego Dowódcy Alianckich Ekspedycyjnych Sił Zbrojnych. "Ike" było używanym przez niego pseudonimem).

Do powstania Bundesligi w roku 1963 służył nie tylko Werderowi ale i innym klubom z Bremy. Używany był też do sportów innych niż piłka nożna. W roku 1963, z okazji powstania Bundesligi, zadaszono północną trybunę i zainstalowano oświetlenie, a w roku 1973 przebudowano starszą trybunę południową[40][41]. Kolejne przebudowy miały miejsce do roku 1978 (rozbudowa trybuny północnej), 1988 (przebudowa trybuny zachodniej), 1992 (rozbudowa trybuny południowej, na której min. zbudowano loże dla VIPów - był to pierwszy stadion w Niemczech z tego typu udogodnieniem. Powstała także tablica wyników), 1997 (rozbudowa trybuny północnej, zastąpienie jednej tablicy wyników dwom ekranami o powierzchni 50 m² każdy oraz rozbudowa trybuny wschodniej, która oprócz nowych biur, sklepów i internatu otrzymała restaurację z lożą - był to pierwszy stadion w Niemczech z tego typu rozwiązaniem), 2002 (powiększenie pojemności stadionu poprzez obniżenie wnętrza stadionu o ponad 2 metry), 2011 (całkowita przebudowa stadionu na typowo piłkarski, połączona z instalacją nowego oświetlenia, nowych telebimów o powierzchni 74 m² każdy oraz paneli fotowoltanicznych[42]; stadion zyskał także nową fasadę)[40][41].

ATBS-Kampfbahn

Pojemność stadionu wynosi 42100 widzów, ale na mecze międzypaństwowe ograniczona jest do 37441 miejsc, a na koncerty do 39000 osób. Wszystkie trybuny są całkowicie zadaszone. Murawa jest mieszana, tj. naturalna trawa uzupełniona jest sztuczną. Wokół stadionu znajduje się jeden kryty i dwa otwarte baseny, korty tenisowe, boisko do baseballu, kryte lodowisko, kryty skatepark, tereny rekreacyjne oraz liczne boiska treningowe, z których jedno wyposażono w trybuny (Weserstadion Platz 11 gdzie mecze rozgrywają drużyny rezerw). W budynku stadionu, oprócz biur klubu[43], mieści się Wuseum - klubowe muzeum oraz sklep z artykułami dla fanów[44].

Stadion jest słabo skomunikowany, tzn. mieści się de facto w centrum miasta, na dodatek prowadzi do niego tylko jedna duża ulica - Osterdeich (z dwóch stron otacza go Wesera, z trzeciej wspomniana infrastruktura). Przy stadionie znajdują się miejsca parkingowe, ale dostępne są tylko dla posiadaczy specjalnych karnetów. Większość kibiców dociera na stadion komunikacją zbiorową, która dla posiadaczy biletów meczowych jest darmowa[45]. Być może to właśnie jest przyczyną dość niechętnego przydzielania Weserstadionowi meczów międzypaństwowych - od roku 1939 reprezentacja Niemiec gościła na nim zaledwie 10 razy, z czego tylko 2 razy w meczach o punkty (Malta w 1980 i Ukraina w 1997).

Unikalną opcją jest natomiast możliwość dostania się na stadion drogą wodną. Od listopada 2009 roku przed każdym meczem pięć statków kursuje Wezerą od zachodnich dzielnic miasta aż do przystanie koło stadionu[45].

Od sezonu 2019/2020 na 10 lat nazwa stadionu została sprzedana za 30 milionów euro. Od teraz oficjalnie stadion nazywa się Wohninvest Weserstadion. Jest to pierwsza w historii stadionu zmiana nazwy, wcześniejszy sponsor, firma EWE AG, która za lata 2007-2018 zapłaciła 36 milionów euro, nie zdecydowała się na dodanie swojej nazwy do nazwy stadionu.

Inne sekcje klubu[edytuj | edytuj kod]

Werder Brema II[edytuj | edytuj kod]

Werder Brema II
Ilustracja
Pełna nazwa Sportverein Werder Bremen von 1899 II e. V.
Barwy zielono-białe
Data założenia 1899
Debiut w najwyższej lidze brak
Liga 3. liga (III)
Państwo  Niemcy
Adres Franz-Böhmert-Straße 1c
28205 Brema
Niemcy
Stadion Weserstadion Platz 11
Brema
Trener Konrad Fünfstück
Stroje
domowe
Stroje
wyjazdowe

Sportverein Werder Bremen von 1899 II jest drużyną rezerwową klubu Werder Brema. Drużyna obecnie występuje w 3. Lidze (3. poziom rozgrywek piłki nożnej w Niemczech). Do 2005 roku zespół grał pod nazwą SV Werder Brema Amateure.

Stadion[edytuj | edytuj kod]

Klub rozgrywa swoje mecze domowe na stadionie Weserstadion Platz 11 w mieście Brema, który może pomieścić 5,500 widzów.

Sukcesy[edytuj | edytuj kod]

  • Amatorskie mistrzostwo Niemiec:
    • zdobywca: 1966, 1985 i 1991.
    • finalista: 1982 i 1993.
  • Oberliga Nord (III):
    • mistrzostwo: 1982 i 1984.
    • wicemistrzostwo: 1981, 1983 i 1992.
  • Amateurliga Bremen (III) :
    • mistrzostwo: 1957, 1962, 1967, 1968 i 1976.
  • Regionalliga Nord (IV):
    • mistrzostwo: 2015.
    • wicemistrzostwo: 2014.
  • Bremer Cup (Puchar Bremy):
    • zdobywca: 1969, 1971, 1976, 1982, 1983, 1987, 1989, 1990, 1992, 1993, 1994, 1995, 1997, 1998, 1999, 2000, 2001, 2002, 2004 i 2007.
    • finalista: 1978, 1984, 1985, 1986, 1991 i 2003.

Sezony (w XXI wieku)[edytuj | edytuj kod]

Sezon Liga Poziom Miejsce
1999-00 Regionalliga Nord III 5
2000-01 Regionalliga Nord 15
2001-02 Regionalliga Nord 10
2002-03 Regionalliga Nord 6
2003-04 Regionalliga Nord 5
2004-05 Regionalliga Nord 14
2005-06 Regionalliga Nord 12
2006-07 Regionalliga Nord 8
2007-08 Regionalliga Nord 5
2008-09 3. liga 17
2009-10 3. liga 13
2010-11 3. liga 19
2011-12 3. liga 20 Arrow-down.gif
2012-13 Regionalliga Nord IV 5
2013-14 Regionalliga Nord 2
2014-15 Regionalliga Nord 1 Arrow-up.png
2015-16 3. liga III 17
2016-17 3. liga 17

Profil klubu[edytuj | edytuj kod]

Werder Brema III[edytuj | edytuj kod]

Sportverein Werder Bremen von 1899 III jest trzecią drużyną klubu Werder Brema. Drużyna obecnie występuje w Bremen-Lidze (5. poziom rozgrywek piłki nożnej w Niemczech).

Stadion[edytuj | edytuj kod]

Klub rozgrywa swoje mecze domowe na stadionie Weserstadion Platz 13 w mieście Brema, który może pomieścić 500 widzów.

Sukcesy[edytuj | edytuj kod]

  • Verbandsliga Bremen (V):
    • mistrzostwo: 1998.
    • wicemistrzostwo: 1997 i 2001.
  • Bremen-Liga (V):
    • mistrzostwo: 2010, 2011 i 2013.

Sezony (w XXI wieku)[edytuj | edytuj kod]

Sezon Liga Poziom Miejsce
1999-00 Verbandsliga Bremen V 8
2000-01 Verbandsliga Bremen 2
2001-02 Verbandsliga Bremen 8
2002-03 Verbandsliga Bremen 4
2003-04 Verbandsliga Bremen 4
2004-05 Verbandsliga Bremen 5
2005-06 Verbandsliga Bremen 3
2006-07 Verbandsliga Bremen 3
2007-08 Verbandsliga Bremen 4
2008-09 Bremen-Liga 4
2009-10 Bremen-Liga 1
2010-11 Bremen-Liga 1
2011-12 Bremen-Liga 3
2012-13 Bremen-Liga 1
2013-14 Bremen-Liga 5
2014-15 Bremen-Liga 7
2015-16 Bremen-Liga 3
2016-17 Bremen-Liga ?

Juniorzy[edytuj | edytuj kod]

Drużyny juniorów Werder Brema w sezonie 2016/17 występują w:

  • Drużyna U-19 w Bundeslidze Nord/Nordost (1. poziom).
  • Drużyna U-17 w Bundeslidze Nord/Nordost (1. poziom).

Piłka nożna kobiet[edytuj | edytuj kod]

Drużyna kobiet Werder Brema w sezonie 2016/17 występuje w 2. Bundeslidze Nord kobiet (2. poziom).

E-Sport[edytuj | edytuj kod]

Od roku 2018 klub posiada sekcję e-sportów, ale jedyną "dyscypliną" w niej uprawianą jest piłkarski symulator FIFA. Od stycznia 2019 roku zawodnicy klubu (Mohammed „MoAuba“ Harkous, Michael „MegaBit“ Bittner, Eleftherios „Leftinho“ Ilias) brali udział w rozgrywkach Wirtualnej Bundesligi (VBL[46]). Werder został pierwszym e-Mistrzem Niemiec zarówno w rozgrywkach drużynowych[47] jak i indywidualnych. Zresztą w tej drugiej kategorii finał był wewnętrzną sprawą klubu, bo MegaBit (zwycięzca kategorii Xbox) pokonał w nim a MoAuba (który wcześniej zwyciężył w kategorii Playstation)[48].

W kwietniu 2019 MoAuba i Megabit zostali pierwszymi w historii członkami nowo powstałej niemieckiej narodowej drużyny eFootball. Wystąpili w turnieju FIFA eNations Cup, ale odpadli w rundzie wstępnej.

W sierpniu 2019 MoAuba stał się pierwszym Niemcem, który został mistrzem świata w serii gier FIFA (pierwsza edycja FIFA eWorld Cup odbyła się w 2004)[49].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oznaczenie tablic rejestracyjnych pojazdów w Bremie.
  2. a b Satzung und Jugendordnung (niem.). W: Statut klubu dostępny na oficjalnej stronie klubowej [on-line]. [dostęp 21.03.2020].
  3. All time standings Bundesliga (ang.). W: portal analityczny transfermarkt [on-line]. [dostęp 21.03.2020].
  4. Ewige Tabelle Bundesliga (niem.). W: Oficjalna strona Bundesligi [on-line]. [dostęp 21.03.2020].
  5. Rekordpokalsieger (niem.). W: Oficjalna strona DFB [on-line]. [dostęp 21.03.2020].
  6. Doublegewinner (niem.). W: Oficjalna strona DFB [on-line]. [dostęp 21.03.2020].
  7. (West) Germany - List of Champions (ang.). W: Strona RSSSF [on-line]. [dostęp 21.03.2020].
  8. Więcej na temat pochodzenia słówka i podobnych określeń w dialektach języka niemieckiego i innych językach germańskich: Werder (Landschaft) (niem.). W: Wikipedia [on-line]. [dostęp 22.03.2020].
  9. Brema brała udział w rozgrywkach strefy brytyjskiej
  10. Torsten Frings ogłosił zakończenie kariery (pol.). sport.pl. [dostęp 2013-02-26].
  11. Bundesliga niemiecka w piłce nożnej (2013/2014) – Wikipedia, wolna encyklopedia
  12. Spartak-Werder, Second round, 1st leg (ang.). W: Oficjalne statystyki UEFA [on-line]. [dostęp 21.03.2020].
  13. Werder-Spartak, Second round, 2nd leg (ang.). W: Oficjalne statystyki UEFA [on-line]. [dostęp 21.03.2020].
  14. Berlin-Werder, First round, 1st leg (ang.). W: Oficjalne statystyki UEFA [on-line]. [dostęp 21.03.2020].
  15. Werder-Berlin, First round, 2nd leg (ang.). W: Oficjalne statystyki UEFA [on-line]. [dostęp 21.03.2020].
  16. Werder-Anderlecht, Group stage - Group B (ang.). W: Oficjalne statystyki UEFA [on-line]. [dostęp 21.03.2020].
  17. Lyon-Werder, Third round, 1st leg (ang.). W: Oficjalne statystyki UEFA [on-line]. [dostęp 21.03.2020].
  18. Werder-Lyon, Third round, 2nd leg (ang.). W: Oficjalne statystyki UEFA [on-line]. [dostęp 21.03.2020].
  19. Jensen mault, ein Tor feiert Geburtstag (niem.). W: Der Spiegel [on-line]. [dostęp 21.03.2020].
  20. Laumen ist der Herr Pfostenbruch vom Bökelberg (niem.). W: Die Welt [on-line]. [dostęp 21.03.2020].
  21. Valencia-Werder, Round of 16, 1st leg (ang.). W: Oficjalne statystyki UEFA [on-line]. [dostęp 21.03.2020].
  22. Werder-Valencia, Round of 16, 2nd leg (ang.). W: Oficjalne statystyki UEFA [on-line]. [dostęp 21.03.2020].
  23. Werder-Milan, Round of 32 , 1st leg (ang.). W: Oficjalne statystyki UEFA [on-line]. [dostęp 21.03.2020].
  24. Milan-Werder, Round of 32 , 2nd leg (ang.). W: Oficjalne statystyki UEFA [on-line]. [dostęp 21.03.2020].
  25. Werder-Hamburg, Semi-finals, 1st leg (ang.). W: Oficjalne statystyki UEFA [on-line]. [dostęp 21.03.2020].
  26. Hamburg-Werder, Semi-finals, 2nd leg (ang.). W: Oficjalne statystyki UEFA [on-line]. [dostęp 21.03.2020].
  27. Das Papier stand doch im Abseits (niem.). W: Der Spiegel [on-line]. [dostęp 21.03.2020].
  28. Papierkugel (@Papierkugel) | Twitter, twitter.com [dostęp 2020-04-13] (fr.).
  29. Die schicksalhafte Papierkugel (niem.). W: Frankfurter Allgemeine Zeitung [on-line]. [dostęp 21.03.2020].
  30. Derby-Wahnsinn mit Papierkugel und Kung-Fu (niem.). W: Die Welt [on-line]. [dostęp 21.03.2020].
  31. Werder-Sampdoria, Play-offs, 1st leg (ang.). W: Oficjalne statystyki UEFA [on-line]. [dostęp 21.03.2020].
  32. Sampdoria-Werder, Play-offs, 2nd leg (ang.). W: Oficjalne statystyki UEFA [on-line]. [dostęp 21.03.2020].
  33. Bitter north German rivals to go head-to-head – yet again!. Bild, 14 kwietnia 2009. [dostęp 20.03.2020].
  34. a b Arnd Zeigler: Das W auf dem Trikot... 40 Jahre Werder Bremen in der Bundesliga. Edition Temmen, 2003, s. 269. ISBN 3-86108-695-6. (niem.)
  35. Der tragische Tod eines Fans - und die Folgen (niem.). W: Norddeutscher Rundfunk [on-line]. [dostęp 21.03.2020].
  36. Zehn Jahre deutsch-israelische Freundschaft bei Werder Bremen (niem.). W: portal Fussbal Gegen Nazis [on-line]. [dostęp 21.03.2020].
  37. Lebenslang Grün-Weiß. [dostęp 20.03.2020].
  38. Wir sind Werder Bremen. [dostęp 20 marca 2020].
  39. SV Werder Bremen Torhymne. [dostęp 20.03.2020].
  40. a b c Die Geschichte des Weserstadions (niem.). W: Bremer Weser-Stadion GmbH [on-line]. [dostęp 22.03.2020].
  41. a b c Stadion-Historie (niem.). W: oficjalna strona Werderu Brema [on-line]. [dostęp 22.03.2020].
  42. Jest to największy w Europie system fotowoltaniczny zintegrowany z budynkiem. Zahlen, Daten, Fakten Zum Wohninvest Weserstadion (niem.). W: oficjalna strona Werderu Brema [on-line]. [dostęp 22.03.2020].
  43. Technische Daten (niem.). W: Bremer Weser-Stadion GmbH [on-line]. [dostęp 22.03.2020].
  44. Wuseum und Stadionführungen (niem.). W: Bremer Weser-Stadion GmbH [on-line]. [dostęp 22.03.2020].
  45. a b Weserstadion - Anfahrt (niem.). W: oficjalna strona Werderu Brema [on-line]. [dostęp 22.03.2020].
  46. Virtual Bundesliga, virtual.bundesliga.com [dostęp 2020-03-21] (ang.).
  47. Virtual Bundesliga 2018-2019, virtual.bundesliga.com [dostęp 2020-03-21] (ang.).
  48. Michael "MegaBit" Bittner is German eFootball Champion - EN - DFL Deutsche Fußball Liga GmbH, www.dfl.de [dostęp 2020-03-21] (ang.).
  49. Deutscher wird FIFA-19-Weltmeister: Mohammed "MoAuba" Harkous gewinnt Viertelmillion Dollar - Sportbuzzer.de, www.sportbuzzer.de [dostęp 2020-03-21] (niem.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • H.D. Baroth: Des deutschen Fußballs wilde Jahre 1860 - 1920. Essen: Klartext-Verlag, 1991. ISBN 978-3-88474-458-1. (niem.)
  • H. Grüne: Enzyklopädie des deutschen Ligafußballs. T. 1: Vom Kronprinzen bis zur Bundesliga. 1890 bis 1963. Deutsche Meisterschaft, Gauliga, Oberliga. Zahlen, Bilder, Geschichten. Kassel: AGON-Sportverlag, 1996. ISBN 3-928562-85-1. (niem.)
  • H. Grüne: Enzyklopädie des deutschen Ligafußballs. T. 7: Vereinslexikon. Kassel: AGON-Sportverlag, 2001. ISBN 3-89784-147-9. (niem.)
  • U. Hesse: Tor! Historia niemieckiej piłki nożnej. Otwock: Kopalnia, 2014. ISBN 978-83-937-2510-6.
  • Libero. Spezial deutsch. T. 6-7: Der deutsche Fußball (1900-1920). Teil 1. Wiesbaden: Federation of Football History & Statistics (IFFHS), 1993. (niem.)
  • Libero. Spezial deutsch. T. 9: Der deutsche Fußball (1900-1920). Teil 2. Wiesbaden: Federation of Football History & Statistics (IFFHS), 1994. (niem.)
  • Libero. Spezial deutsch. T. 11: Der deutsche Fußball (1900-1920). Teil 3. Wiesbaden: Federation of Football History & Statistics (IFFHS), 1995. (niem.)
  • Libero. Spezial deutsch. T. 14: Deutscher Vereinspokal...: die erste authentische Dokumentation des deutschen Vereinspokals. Teil 1935 - 1939. Wiesbaden: Federation of Football History & Statistics (IFFHS), 1996. (niem.)
  • Libero. Spezial deutsch. T. 16: Deutscher Vereinspokal...: die erste authentische Dokumentation des deutschen Vereinspokals. Teil 1940 - 1944. Wiesbaden: Federation of Football History & Statistics (IFFHS), 1998. (niem.)
  • Libero. Spezial deutsch. T. 17: Gau-Auswahl-Wettbewerbe (1933 - 1942). Wiesbaden: Federation of Football History & Statistics (IFFHS), 1998. (niem.)
  • U. Luy: Fußball in Ostpreußen, Danzig und Westpreußen von 1900 bis 1914. Kassel: AGON SportsWorld GmbH,, 2015. (niem.)
  • M. Wyskok. Instrumentalizacja piłki nożnej w państwie totalitarnym na przykładzie Trzeciej Rzeszy. „Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie”. XV (3), s. 11–23, 2016.