Więckowice (województwo podkarpackie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 49°55′5″N 22°34′43″E
- błąd 39 m
WD 49°57'N, 22°36'E
- błąd 19502 m
Odległość 130 m
Więckowice
wieś
Ilustracja
Państwo  Polska
Województwo  podkarpackie
Powiat jarosławski
Gmina Roźwienica
Liczba ludności (2011) 217[1][2]
Strefa numeracyjna 16
Kod pocztowy 37-565
Tablice rejestracyjne RJA
SIMC 0610780
Położenie na mapie gminy Roźwienica
Mapa lokalizacyjna gminy Roźwienica
Więckowice
Więckowice
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Więckowice
Więckowice
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Więckowice
Więckowice
Położenie na mapie powiatu jarosławskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu jarosławskiego
Więckowice
Więckowice
Ziemia49°55′05″N 22°34′43″E/49,918056 22,578611

Więckowicewieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie jarosławskim, w gminie Roźwienica[3][4].

Po II wojnie światowej Więckowice weszły w skład województwa rzeszowskiego (1946 rok). W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa przemyskiego.

W roku 1984 został wybudowany w Więckowicach kościół filialny parafii św. Mikołaja Biskupa w Tuligłowach pod wezwaniem Trójcy Przenajświętszej[5].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Tradycje osadnicze dotyczące wsi Więckowice sięgają XIV wieku. Początkowo Więckowice były niewielkim przysiółkiem wsi Bystrowice. Bystrowice wchodziły w skład dóbr należących do Mikołaja Mzurowskiego dziedzica Rudołowic, Tuligłów, Węgierki i Tyniowic.

W 1464 r. dobra po Janie Mzurowskim; Bystrowice i Więckowice zostały podzielone między synów: Jana i Mikołaja. Więckowice otrzymał Mikołaj i dla uniezależnienia się od brata i zdobycia nowych dochodów, zastrzegł sobie w umowie podziałowej prawo postawienia młyna na rzece Mleczce w Więckowicach. W 1450 r. król Kazimierz Jagiellończyk przeniósł Rudołowice, Bystrowice i Więckowice z prawa polskiego na prawo niemieckie. W 1507 roku we wsi wzmiankowana jest cerkiew. W 1508 r. właścicielami Więckowic byli Roźwienieccy i Wiączkowscy, w 1589 Jarosławscy. Według wykazu podatkowego z 1651 roku Więckowice miały zagospodarowane 3 łany, karczmę, a oprócz kmieci mieszkało jeszcze 7 rodzin zagrodników. Właściciele wsi zmieniali się często. Na przełomie XVII i XVIII w. wieś była własnością Katarzyny z Sienna. W 1713 roku w Więckowicach mieszkało 5 kmieci uprawiających po pół łanu, 10 zagrodników uprawiających ćwierć łanu oraz 3 chałupników.

Cmentarz Choleryczny w Więckowicach z XIX wieku

W XIX wieku Więckowice należały do Białobrzeskich, Jędrzyjowskich. W połowie XIX w został wybudowany dwór. Obszar dworski w Więckowicach miał 6 domów, mieszkało tam 76 osób. Jego przełożonym był Bolesław Jasiński. W 1893 r. wieś składała się z 31 domów i 190 mieszkańców. Przeważali mieszkańcy wyznania rzymskokatolickiego (57.4%), 35.2% stanowili prawosławni i 7.4% stanowili wyznawcy judaizmu.

Na skraju wsi znajduje się stary cmentarz zwany potocznie „cholernym”. Pochowani są tam ludzie, których dziesiątkowała panująca w latach 1831- 1873 choroba. Pochowani są tam zarówno mieszkańcy Więckowic wyznania katolickiego jak i greckokatolickiego. Cmentarz został w 2017 roku kapitalnie odnowiony przez miejscową OSP i wpisany w rejestr zabytków. Jest również w Więckowicach jedno miejsce, o którym mówi się, że to stare cmentarzysko . W miejscu tym do dziś można znaleźć ludzkie szczątki. W miejscu tym znajdowała się Cerkiew i mieszkał Pop. W 1888 roku wieś należała do Wacława Marynowskiego herbu Niezgoda , radnego powiatu jarosławskiego.

Na początku XX wieku Więckowice razem z większymi Bystrowicami liczyły 126 domów, a w obu wsiach mieszkało 709 osób. W 1902 roku według ksiąg parafialnych Cerkwi Greckokatolickiej w Pruchniku w Więckowicach mieszkało 24 osoby obrządku greckokatolickiego, które podlegały parafii w Pruchniku. W 1909 roku właścicielką Więckowic wraz z Bystrowicami była Maria Anlauf

Od 1919 roku Więckowice znajdowały się w województwie lwowskim, powiecie jarosławskim i gminie Roźwienica. Wieś dzieliła się na dwie części: domy skupione wokół drogi (czyli dawna ulicówka) i parcelacja. Na parcelacji mieszkali przybysze z różnych stron kraju, których domy znajdowały się w różnych punktach dawnego obszaru dworskiego. Dzięki staraniom Zofii Marynowskiej, matki Jana, w Więckowicach powstaje w 1925 roku pierwsza szkoła. Nauka odbywała się w czworaku dworskim. Jan Marynowski darował % morga gruntu pod budowę szkoły i 12 września 1925 roku we własnym drewnianym budynku dzieci rozpoczęły rok szkolny. W 1939 r posiadłości Jana Marynowskiego wynosiły 112 ha i 21 arów. Majątek był już zadłużony i kontrolę nad nim sprawował bank angielski.

Na początku września 1939 do Więckowic jak i innych okolic wkroczyły korpusy oddziałów Niemieckich , nie siejąc jednak spustoszenia we wsi. Od 26 października 1939 do 18 stycznia 1945 Więckowice wchodziły w skład Generalnego Gubernatorstwadystrykt krakowski. W 1944 roku do Więckowic weszły wojska radzieckie. Jakiś czas stacjonowały one we wsi. W Więckowicach słynna jest rodzina Kądziołków, która podczas wojny ukrywała 3 żydów w swoim gospodarstwie.W 2001r zostali odznaczeni tytułem ''Sprawiedliwi wśród narodów świata'' odznaczenie przyznawane przez instytut Jad Waszem w Jerozolimie.Ciekawostką jest również, że w 1923 r urodził się w Więckowicach Edward Galiński, gdzie 14 czerwca 1940 r przybył pierwszym transportem do KL Auschwitz .Został stracony wraz z Mala Zimetbaum 22 sierpnia 1944 po ucieczce z obozu. Ostatnim właścicielem Więckowic aż do roku 1947 był Jan Marynowski.

Zespół dworski[edytuj | edytuj kod]

We wsi zachował się murowany dwór z połowy XIX w. Obecnie jest odremontowany stanowi własność prywatną. Dwór jest pięknym przykładem architektury dawnych dworów szlacheckich. Zbudowano go na rzucie prostokąta z dwoma alkierzami, nadającymi budynkowi kształt litery U. Po wojnie budynek służył miejscowej młodzieży jako szkoła podstawowa, która została zlikwidowana w latach osiemdziesiątych. Dwór otoczony był parkiem. Dziś pozostały tylko niewielkie ogrody krajobrazowe, ze skupieniami dwustuletnich lip oraz nasadzeń grabowych z klonem i jesionem, modrzewiem, świerkiem i kasztanowcem. Na uwagę zasługuje również kilka drewnianych domów z początków XX wieku. w parku krajobrazowym znajduje się piękna figurka Matki Boskiej oraz zabytkowy krzyż przy skrzyżowaniu dawnych dróg. Z krzyżem związane są pewne historie a także legendy. W skład zespołu dworskiego wchodziła również gorzelnia. Według spisu gorzelni w Galicji z 1901 roku gorzelnia również znajdowała się w Więckowicach, a jej właścicielem był Mieczysław Marynowski.

Czasy współczesne[edytuj | edytuj kod]

W Więckowicach prężnie działa miejscowa OSP, która w ostatnich latach przyczyniła się do rozwoju kulturalnego miejscowości oraz integracji mieszkańców. Jednostka powstała prawdopodobnie na przełomie XIX i XX wieku, czego potwierdzeniem jest odnotowany fakt uczestnictwa strażaków z Więckowic na poświęceniu sztandaru OSP w Węgierce w 1910 roku. Jednostka posiada również egzemplarz motopompy „Leopolia” produkowanej przez firmę Steinhagen i Stransky w Warszawie. Pompa prawdopodobnie została wyprodukowana w latach 30 XX wieku i od tego czasu znajduje się również w jednostce OSP Więckowice. W latach 70 XX wieku została wybudowana nowa remiza strażacka, która służy strażakom do dziś. W Więckowicach bardzo dobrze działa również powstałe w latach 60 XX wieku Koło Gospodyń Wiejskich, które ma wiele sukcesów na swoim koncie w przeglądach regionalnych. W dniu 10.11.2018 miała miejsce uroczystość poświęcenia tablicy upamiętniającej 100 lecie odzyskania przez Polskę niepodległości. Na tablicy tej zostały wyszczególnione nazwiska 18 mieszkańców Więckowic walczących o niepodległość Polski.

Ciekawe obiekty to:

  • Murowany dwór szlachecki z XIX wieku oraz park krajobrazowy
  • Spichlerz dworski z XIX wieku
  • „Cholerny cmentarz” na krańcach wsi z lat 1831-1873 odrestaurowany w 2017r przez miejscową OSP.
  • Stare cmentarzysko w centrum wsi prawdopodobnie z XVI lub XVII wieku

Ludzie związani z Więckowicami[edytuj | edytuj kod]

  • Wacław Marynowski – właściciel Więckowic wraz z Tyniowicami i Chorzowem , radny powiatu jarosławskiego

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]