Wiarchouje

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wiarchouje
Вярхоўе
Państwo  Białoruś
Obwód witebski
Rejon bieszenkowicki
Sielsowiet Wiarchouje
Nr kierunkowy +375 2131
Kod pocztowy 211354
Tablice rejestracyjne 2
Położenie na mapie Białorusi
Mapa lokalizacyjna Białorusi
Wiarchouje
Wiarchouje
Ziemia54°57′22,4″N 29°23′29,5″E/54,956222 29,391528
Portal Portal Białoruś

Wiarchouje (błr. Вярхоўе; ros. Верховье, hist. Wierzchów, Kasperowo[1]) – agromiasteczko na Białorusi, w rejonie bieszenkowickim obwodu witebskiego, około 10 km na południe od Bieszenkowicz.

Wieś szlachecka położona była w końcu XVIII wieku w województwie połockim[2].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Dobra Kasperowo były dziedzictwem rodziny Stabrowskich. Wg Słownika geograficznego Królestwa Polskiego Onufry Stabrowski, łowczy orszański sprzedał je w 1763 roku Marcinowi Niemirowiczowi-Szczyttowi. Tymczasem już w 1749 dobra te należały do ojca Marcina - Adama Niemirowicza-Szczytta[3]. W rękach rodziny Niemirowiczów-Szczyttów majątek ten, z czasem nazwany Wierzchowem (Wierchowem), pozostawał do przełomu XIX i XX wieku, kiedy został sprzedany.

Po II rozbiorze Polski w 1793 roku Kasperowo, wcześniej należące do województwa połockiego Rzeczypospolitej, znalazło się na terenie powiatu lepelskiego guberni witebskiej Imperium Rosyjskiego.

W 1863 roku wzniesiono tu cerkiew św. Trójcy. Została zburzona po 1914 roku[4].

Po ustabilizowaniu się granicy polsko-radzieckiej w 1921 roku Wierzchów znalazł się na terenie ZSRR. Od 1991 roku – na terenie Republiki Białorusi[4].

Obecnie Wiarchouje jest siedzibą sielsowietu.

Dawny dwór[edytuj | edytuj kod]

Najprawdopodobniej Marcin Niemirowicz-Szczytt wzniósł tu murowany dwór, który zachował się wraz z bogatym wyposażeniem do I wojny światowej[3]. Był to parterowy budynek, zbudowany na wysokiej podmurówce, zaprojektowany na planie prostokąta. W centralnej części frontu miał portyk złożony z czterech doryckich kolumn. W XIX wieku dobudowano do dworu dwa prostopadłe skrzydła, tworzące literę „U”. Wszystkie pokoje były ogrzewane płaskimi piecami kaflowymi.

Po prawej stronie domu stał piętrowy lamus z gankiem oraz galeryjką na wysokości I piętra i zewnętrznymi schodami.

Na wprost portyku, przed wielkim gazonem znajdowała się brama wjazdowa.

Park miał ponad 17 ha, w XIX wieku był przeprojektowany przez Waleriana Kronenberga w stylu krajobrazowym. Park przechodził płynnie w las[5].

Dwór w Wierzchowie został zniszczony po 1914 roku[4], został opisany w 1. tomie Dziejów rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej Romana Aftanazego[5].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wierzchów w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. XV, cz. 2: Januszpol – Wola Justowska. Warszawa 1902.
  2. Вялікі гістарычны атлас Беларусі Т.2, Mińsk 2013, s. 83.
  3. a b A. Haratym, Marcin Szczytt Niemirowicz [w:] Polski Słownik Biograficzny. T. 47. Warszawa–Kraków: Polska Akademia Nauk i Polska Akademia Umiejętności – Instytut Historii PAN im. Tadeusza Manteuffla, 2011, s. 572–574
  4. a b c Wierchów na stronie Radzima.org. [dostęp 2015-05-02].
  5. a b Roman Aftanazy, Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej, wyd. drugie przejrzane i uzupełnione, t. 1: Województwa mińskie, mścisławskie, połockie, witebskie, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1991, s. 279–280, ISBN 83-04-03713-0, ​ISBN 83-04-03701-7​ (całość).
        Przejście do strony indeksu Słownika Geograficznego