Wielka Orla Turniczka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wielka Orla Turniczka
Ilustracja
Z lewej strony Orla Baszta, z prawej Wielka Orla Turniczka
Państwo  Polska
Pasmo Tatry, Karpaty
Wysokość 2162 m n.p.m.
Pierwsze wejście 13 sierpnia 1904
Zygmunt Klemensiewicz, Jerzy Maślanka
Położenie na mapie Tatr
Mapa lokalizacyjna Tatr
Wielka Orla Turniczka
Wielka Orla Turniczka
Ziemia49°13′37,3″N 20°02′05,9″E/49,227028 20,034972

Wielka Orla Turniczka (słow. Veľká Orlia vežička, Granátová štrbina, niem. Grosses Adlertürmchen , węg. Nagy-Sas-tornyocska)[1]) – wznosząca się na wysokość 2162 m n.p.m. turnia w długiej wschodniej grani Świnicy w polskich Tatrach Wysokich. Jest to wyższa, zachodnia z Orlich Turniczek[2]. Dokładniej znajduje się w zachodniej grani Orlej Baszty pomiędzy Skrajnym Granatem (2225 m), od którego oddziela ją Granacka Przełęcz (ok. 2145 m), a Małą Orlą Turniczką, od której oddziela ją mała, szeroka Orla Przełączka Wyżnia[3].

Wielka Orla Turniczka na południową stronę do Dolinki Buczynowej opada ostrym filarem oddzielającym żleb spadający z Granackiej Przełęczy od rynny z Orlej Przełączki Wyżniej. Na północną stronę, do drugiego żlebu Granackiej Przełęczy opada stromą ścianką. W połowie wysokości ściankę tę przecina system półek, którymi poprowadzono szlak turystyczny Orlej Perci[4]. Odcinek ten jest eksponowany i ubezpieczony łańcuchami i klamrami, w jednym miejscu prowadzi drabinką. Omija on wierzchołki Orlich Turniczek i wyprowadza na Orlą Przełączkę Niżnią, w której przechodzi na drugą, południową stronę grani. Do 2012 r. zdarzył się tutaj 1 wypadek śmiertelny[5].

Pierwsze odnotowane wejścia:

Taternictwo[edytuj | edytuj kod]

Na Wielkiej Orlej Turniczce dopuszczalna jest wspinaczka skalna, ale tylko od strony Dolinki Buczynowej[7]. Są tu dwie drogi wspinaczkowe:

  • południowym żebrem; V stopień trudności w skali tatrzańskiej, czas przejścia 30 min.
  • lewym skrajem południowej ściany; V, 1 godz.[4].

Szlaki turystyczne[edytuj | edytuj kod]

szlak turystyczny czerwony – czerwony (Orla Perć) przebiegający granią główną z Zawratu przez Kozi Wierch, Granaty i Buczynowe Turnie na Krzyżne.
  • Czas przejścia z Zawratu na Krzyżne: 6:40 h
  • Czas przejścia z Krzyżnego na Kozi Wierch (część Zawrat – Kozi Wierch jest jednokierunkowa!): 3:35 h[8]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Tatry Wysokie. Czterojęzyczny słownik nazw geograficznych. [dostęp 2018-09-02].
  2. Orla Perć. Mapa 1:5000. Wyd. III. Warszawa -Zielona Góra- Zakopane: Wyd. Kartograficzne Polkart Anna Siwicka, 2005/2006. ISBN 83-87873-42-X.
  3. Grzegorz Barczyk, Ryszard Jakubowski (red.), Adam Piechowski, Grażyna Żurawska: Bedeker tatrzański. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2000. ISBN 83-01-13184-5.
  4. a b Władysław Cywiński: Granaty. Tatry. Przewodnik szczegółowy, tom 18. Poronin: Wyd. Górskie, 2013. ISBN 978-83-7104-046-7.
  5. Dariusz Dyląg: Orla Perć. Pruszków: Oficyna Wydawnicza Rewasz, 2012. ISBN 978-83-62460-23-6.
  6. Witold Henryk Paryski: Tatry Wysokie. Przewodnik taternicki. Część III. Granacka Przełęcz – Wołoszyn. Warszawa: Sklep Podróżnika, 1992, s. 17.
  7. Dozwolone rejony wspinaczkowe w TPN. [dostęp 2019-01-04].
  8. Tatry. Zakopane i okolice. Mapa w skali 1:27 000. Warszawa: ExpressMap Polska, 2005. ISBN 83-88112-35-X.