Wiesław Witkowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wiesław Witkowski
Data i miejsce urodzenia 7 stycznia 1927
Warszawa
Zawód, zajęcie filolog, językoznawca, slawista
Miejsce zamieszkania Kraków
Narodowość polska
Tytuł naukowy profesor
Alma Mater Uniwersytet Jagielloński
Uczelnia UJ
Stanowisko dyr. Instytutu Filologii Wschodniosłowiańskiej (1984–1993)
kier. Zakładu Języka Rosyjskiego (1973–1993)
i Katedry Ukrainistyki (1994–1998)
Rodzice Czesław,
Barbara z d. Barcikowska

Wiesław Witkowski (ur. 7 stycznia 1927 w Warszawie) – polski filolog, językoznawca, rusycysta i ukrainista. Emerytowany profesor zwyczajny Uniwersytetu Jagiellońskiego[1].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w rodzinie kresowej; pochodząca z Wołynia matka, Barbara z d. Barcikowska, była nauczycielką, ojciec, Czesław, rodem z Podola – inżynierem[1]. Uczył się w Łodzi, Skierniewicach, a podczas okupacji na tajnych kompletach (mała matura) i w szkole handlowej; dużą maturę uzyskał w Liceum Ogólnokształcącym im. Bolesława Prusa w Skierniewicach[1]. W latach 1946–1952 studiował polonistykę ze specjalizacją slawistyczną na Uniwersytecie Jagiellońskim[1]. Jego nauczycielami byli m.in. Tadeusz Grabowski, Zenon Klemensiewicz, Tadeusz Lehr-Spławiński, Kazimierz Nitsch, Jan Safarewicz, Kazimierz Wyka, a przede wszystkim Jan Janów – kierownik Zakładu Języków Ruskich Studium Słowiańskiego[2][3]. Obecnie mieszka w Krakowie.

Kariera akademicka Wiesława Witkowskiego rozwijała się od posady asystenta-wolontariusza (1948) na III roku studiów, przez stanowiska: młodszego asystenta (1950), starszego asystenta (1954), adiunkta (1963), docenta (1969), profesora nadzwyczajnego (1978), aż do profesora zwyczajnego (1992). W 1963 roku obronił doktorat poświęcony językowi Leksykonu Pamby (Pamwy) Beryndy, habilitację otrzymał na podstawie rozprawy o języku Joannicjusza Galatowskiego[1]. W latach 1984–1993 był dyrektorem Instytutu Filologii Rosyjskiej (od 1989 – Wschodniosłowiańskiej) UJ[4]. W macierzystej jednostce kierował Zakładem Języka Rosyjskiego (1973–1993) i Katedrą Ukrainistyki (1994–1998); w latach 1981–1983 kierował Studium Doktoranckim Filologii Rosyjskiej i Słowiańskiej UJ[1].

Zajmuje się językoznawstwem diachronicznym, głównie ukrainistycznym oraz rusycystycznym. Obiektem jego badań były m.in.: ukraiński język literacki XVII–XVIII w., język starobiałoruski, leksyka i dialektologia języka białoruskiego, rozmaite zagadnienia gramatyki historycznej języka rosyjskiego, zapożyczenia polskie w językach wschodniosłowiańskich, szczególnie w ruszczyźnie, onomastyka wschodniosłowiańska, drukarstwo cyrylickie w Rzeczypospolitej, język Baczwańców[1].

Był promotorem ok. 200. prac magisterskich oraz kilkunastu rozpraw doktorskich[1].

Jest lub był członkiem takich gremiów naukowych, jak: Komisje Słowianoznawstwa oraz Językoznawstwa Oddziału PAN w Krakowie (członek honorowy)[5][6], Komisja Wschodnioeuropejska na Wydziale II Historyczno-Filozoficznym PAU[7], Komitet Słowianoznawstwa PAN, Międzynarodowa Asocjacja Ukrainistów, Międzynarodowa Asocjacja Białorutenistów, Polskie Towarzystwo Rusycystyczne, Polskie Towarzystwo Językoznawcze[8].

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

Spis publikacji za lata 1955–1996 zamieszczony jest w książce Słowianie Wschodni. Między językiem a kulturą. Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Wiesławowi Witkowskiemu w siedemdziesiątą rocznicę urodzin. Anna Bolek (red.), Adam Fałowski (red.), Bożena Zinkiewicz-Tomanek (red.). Kraków: Wydawnictwo Bogdan Grell i córka s.c., 1997, s. 13–24. ISBN 83-907348-1-8.

Książki

  • Fonetyka Leksykonu Pamby Beryndy (1964).
  • Wybór tekstów do historii języka rosykskiego (razem z Tadeuszem Lehrem-Spławińskim, 1965, wyd. 2 – 1981).
  • Język ukraiński (seria: „Nauka dla Wszystkich”, 1968).
  • Język utworów Joannicjusza Galatowskiego na tle języka piśmiennictwa ukraińskiego XVII wieku (1969).
  • Katalog starodruków cyrylickich Muzeum Zamku w Łańcucie (Dział Sztuki Cerkiewnej) (1994)
  • Słownik zapożyczeń polskich w języku rosyjskim (1999).
  • Nowy słownik zapożyczeń polskich w języku rosyjskim (2006).

Ocena[edytuj | edytuj kod]

Quote-alpha.png
Profesor Wiesław Witkowski jest uczonym dużego formatu. Jego ogromna erudycja – coraz rzadziej dziś spotykana – w zakresie zarówno filologii, jak i historii oraz historii kultury nie tylko Słowian wschodnich, ale i innych narodów europejskich stawia Go w rzędzie wybitnych polskich slawistów[1].

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

Jubileusze

Dedykowane książki

  • Słowianie Wschodni. Między językiem a kulturą. Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Wiesławowi Witkowskiemu w siedemdziesiątą rocznicę urodzin. Anna Bolek (red.), Adam Fałowski (red.), Bożena Zinkiewicz-Tomanek (red.). Kraków: Wydawnictwo Bogdan Grell i córka s.c., 1997.
  • Słowianie Wschodni. Duchowość – Kultura – Język. Księga referatów wygłoszonych na sesji jubileuszowej z okazji siedemdziesięciolecia urodzin Profesora Ryszarda Łużnego i Profesora Wiesława Witkowskiego. Kraków 18–19 kwietnia 1997. Anna Bolek (red.), Danuta Piwowarska (red.), Anna Raźny (red.). Kraków: Wydawnictwo UJ, 1998.
  • W świecie Słowian. Szkice z dziejów leksykologii i leksykografii. Księga dedykowana Profesorowi Wiesławowi Witkowskiemu w osiemdziesiątą piątą rocznicę urodzin. Halina Chodurska (red. nauk.), Anna Mażulis-Frydel (red. nauk.), Anna Radzik (red. nauk.). Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”, 2013.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i Adam Fałowski: Profesor Wiesław Witkowski. W: Słowianie Wschodni. Między językiem a kulturą. Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Wiesławowi Witkowskiemu w siedemdziesiątą rocznicę urodzin. Anna Bolek (red.), Adam Fałowski (red.), Bożena Zinkiewicz-Tomanek (red.). Kraków: Wydawnictwo Bogdan Grell i córka s.c., 1997, s. 7–12. ISBN 83-907348-1-8.
  2. Wiesław Witkowski. Jan Janów (w dwudziestą rocznicę śmierci). „Slavia Orientalis”. 1973, nr 1. s. 79–82. 
  3. Wiesław Witkowski. Uwagi o życiu i działalności naukowej profesora Jana Janowa. „Krakowskie Zeszyty Ukrainoznawcze”. 1993, t. 1–2. s. 287–289. 
  4. Historia Instytutu Filologii Wschodniosłowiańskiej UJ (pol.). http://www.ifw.filg.uj.edu.pl, oprac. Janusz Świeży. [dostęp 2013-03-11].
  5. Komisja Słowianoznawstwa PAN O/Kraków (pol.). krakow.pan.pl. [dostęp 2018-05-15].
  6. Komisja Językoznawstwa PAN O/Kraków (pol.). krakow.pan.pl. [dostęp 2012-02-12].
  7. Strona internetowa PAU (pol.). pau.krakow.pl. [dostęp 2012-01-14].
  8. Adam Fałowski: Bibliografia prac Wiesława Witkowskiego. W: Słowianie Wschodni. Między językiem a kulturą. Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Wiesławowi Witkowskiemu w siedemdziesiątą rocznicę urodzin. Anna Bolek (red.), Adam Fałowski (red.), Bożena Zinkiewicz-Tomanek (red.). Kraków: Wydawnictwo Bogdan Grell i córka s.c., 1997, s. 13–24. ISBN 83-907348-1-8.
  9. Od redakcji. W: Słowianie Wschodni. Duchowość – Kultura – Język. Anna Bolek (red.), Danuta Piwowarska (red.), Anna Raźny (red.). Kraków: Wydawnictwo UJ, 1998, s. 7.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Adam Fałowski: Profesor Wiesław Witkowski. W: Słowianie Wschodni. Między językiem a kulturą. Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Wiesławowi Witkowskiemu w siedemdziesiątą rocznicę urodzin. Anna Bolek (red.), Adam Fałowski (red.), Bożena Zinkiewicz-Tomanek (red.). Kraków: Wydawnictwo Bogdan Grell i córka s.c., 1997, s. 7–12. ISBN 83-907348-1-8.
  • Adam Fałowski: Bibliografia prac Wiesława Witkowskiego. W: Słowianie Wschodni. Między językiem a kulturą. Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Wiesławowi Witkowskiemu w siedemdziesiątą rocznicę urodzin. Anna Bolek (red.), Adam Fałowski (red.), Bożena Zinkiewicz-Tomanek (red.). Kraków: Wydawnictwo Bogdan Grell i córka s.c., 1997, s. 13–24. ISBN 83-907348-1-8.