Wersja ortograficzna: Wietlica samicza

Wietlica samicza

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wietlica samicza
Ilustracja
Systematyka[1][2]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo rośliny zielone
Nadgromada telomowe
Gromada naczyniowe
Klasa paprocie
Podklasa paprotkowe
Rząd paprotkowce
Rodzina wietlicowate
Rodzaj wietlica
Gatunek wietlica samicza
Nazwa systematyczna
Athyrium filix-femina (L.) Roth
Tent. Fl. Germ. 3(1): 65 (1799)[3]

Wietlica samicza (Athyrium filix-femina) – gatunek paproci z rodziny wietlicowatych (Athyriaceae). Występuje w Europie, umiarkowanej części Azji, północnej Afryce i Ameryce Północnej[4]. W Polsce gatunek jest pospolity niemal w całym kraju (lokalnie bywa rzadszy, np. w północnej części województwa mazowieckiego)[5]. Roślina uprawiana jest jako ozdobna w setkach odmian różniących się modyfikacjami blaszki liściowej[6].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Bylina z podziemnym, rozgałęzionym kłączem, z którego co roku wyrasta wiele pionowo rozwiniętych liści od 30 do 100 cm wysokości[7].
Liście
Jasnozielone liście wyrastają lejkowato zebrane w rozetki na poziomym kłączu. Ogonek liściowy krótki, żółtawy lub czerwonawy, z plewiastymi łuskami. Blaszki podwójnie lub potrójnie pierzaste, krótkoogonkowe, o zarysie długolancetowatym. Odcinki pierwszego rzędu przeważnie skrętoległe, po obu stronach mają do 30 do 60 równowąskich odcinków drugiego rzędu od pierzastodzielnych do piłkowanych. Nasada blaszki często niesymetryczna, najniższy średni odcinek większy i równoległy do osadki. Liście zarodnikowe nie różnią się od liści płonnych.
Zarodniki
Kupki zarodni podługowate pokryte delikatną zawijką trwałą, ułożone na dolnej stronie odcinków w dwóch rzędach wzdłuż nerwu głównego. Zarodniki dojrzewają między lipcem a wrześniem[7].
Gatunek podobny
W okresie dojrzewania zarodni jest łatwa do odróżnienia od wietlicy alpejskiej, która ma kupki zarodnikowe zaokrąglone z szybko opadającą, zredukowaną zawijką.

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Rośnie w wilgotnych i cienistych lasach. Wymaga gleb kwaśnych i wilgotnych, o małej zawartości wapnia.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2021-02-28] (ang.).
  2. The Pteridophyte Phylogeny Group. A community-derived classification for extant lycophytes and ferns. „Journal of Systematics and Evolution”. 54 (6), s. 563–603, 2016. DOI: 10.1111/jse.12229. 
  3. a b Athyrium filix-femina (L.) Roth. W: Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2021-01-02].
  4. Athyrium filix-femina na Germplasm Resources Information Network (GRIN) [dostęp 2014-01-25].
  5. Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce, Adam Zając, Maria Zając (red.), Kraków: Pracownia Chorologii Komputerowej Instytutu Botaniki Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2001, s. 81, ISBN 83-915161-1-3, OCLC 831024957.
  6. Elżbieta Zenkteler: Paprocie. Poznań: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1994, s. 138-139. ISBN 83-09-01604-2.
  7. a b F. Činčura, V. Feráková, J. Májovský, L. Šomšak, J. Záborský: Pospolite rośliny środkowej Europy. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1990, s. 64. ISBN 83-09-01473-2.