Wikipedystka:Offeliaa/brudnopis1

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Związek Pisarzy Polskich na Obczyźnie (ZPPnO)
Państwo  Wielka Brytania
Siedziba POSK
238-246 King Street
Londyn W6 0RF
Data założenia 15 sierpień 1946
Rodzaj stowarzyszenia stowarzyszenie
Profil działalności organizacja zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi
Zasięg międzynarodowy
Prezes Zarządu Regina Wasiak-Taylor[1]
Strona internetowa

Związek Pisarzy Polskich na Obczyźnie (ZPPnO) – organizacja założona w 1946 roku w Londynie zrzeszająca ludzi pióra mieszkających poza Polską, a także mieszkających w Polsce, którzy zajmują się problematyką emigracyjną.

Stowarzyszenie nosi nazwę: Związek Pisarzy Polskich na Obczyźnie. Zostało ono powołane do życia w Londynie w roku 1946 r., w imię tradycji XIX stulecia, nakazującej w okresie obcej przemocy w kraju, niepozwalającej na swobodny rozwój twórczości literackiej, na szczególne obowiązki polskich twórców mieszkających poza Krajem. W dobie III RP ZPPnO jest stowarzyszeniem pisarzy polskich mieszkających poza Krajem. W treści Statutu oprócz pełnej nazwy stowarzyszenia używana jest także nazwa: Związek lub skrót literowy: ZPPnO.

§1 Statutu ZPPnO[2]

ZPPnO[edytuj | edytuj kod]

Historia[edytuj | edytuj kod]

Budynek POSK, w którym znajduje się siedziba ZPPnO, Londyn, 1992
POSK, Londyn, 2009
Stanisław Baliński, współzałożyciel ZPPnO
Antoni Bogusławski, współzałożyciel ZPPnO
Tymon Terlecki, współzałożyciel ZPPnO

Po zakończeniu II wojny światowej poza Polską znajdowało się kilkudziesięciu pisarzy, wielu z nich o pokaźnym dorobku literackim którzy, głównie z powodów politycznych, zdecydowali się pozostać na obczyźnie. Tworzeniem nowego związku zrzeszającego ludzi pióra zajął się były minister informacji w rządzie emigracyjnym, znany publicysta, filolog prof. Stanisław Stroński.

Od roku 1945 funkcjonowało w Londynie Stowarzyszenie Pisarzy Polskich (SPP, Polish Writers’ Association), którego zarząd z Tymonem Terleckim na czele tworzyli: Stanisław Baliński, Antoni Bogusławski, Wacław Grubiński, Marian Hemar, Stefania Zahorska. Po zarejestrowaniu stowarzyszenia u władz brytyjskich prezesem został Grubiński.

Jesienią 1945 roku zarząd Międzynarodowego PEN‑Clubu poinformował Polski PEN Clubu na obczyźnie, działający w latach wojennych w Londynie, że cofnie mu uznanie. Pomimo zaproponowanej polskim pisarzom możliwości wstąpienia do angielskiego PEN‑Clubu, odczuwali oni potrzebę utworzenia niezależnej organizacji, skupiającej ludzi pióra.

Jesienią 1945 roku powstał Komitet Organizacyjny, złożony z członków Polskiego PEN-Clubu na Obczyźnie, do którego, obok Strońskiego, weszli: Stanisław Baliński, Antoni Bogusławski, Stefan Gacki, Józef Kisielewski, Tymon Terlecki, Stefania Zahorska. Jeszcze wiosną 1946 roku odbył się w Rzymie zjazd pisarzy polskich z terenu Włoch w celu utworzenia sekcji włoskiej PEN-Clubu Polskiego w Londynie. Zgromadzenie to stwierdziło m.in.: Dopóki Polska nie odzyska niepodległości jedynie pisarze na obczyźnie mają możność swobodnej wypowiedzi, władze naczelne PEN-Clubu polskiego nie mogą mieć siedziby w Kraju. Dlatego za prawną władzę PEN-Clubu uznajemy Zarząd Centralny w Londynie i jemu organizacyjnie podporządkowujemy Oddział we Włoszech. Mimo to 3 czerwca 1946 roku, podczas zebrania w Sztokholmie, doszło do likwidacji Polskiego PEN-Clubu na Obczyźnie. Po cofnięciu uznania dla Rządu RP na wychodźstwie Międzynarodowy PEN Club zalegalizował oddział Polskiego PEN Clubu w Warszawie.

Polski oddział w Londynie został rozwiązany oficjalnie 1 sierpnia 1946 roku, a w dwa tygodnie później, 15 sierpnia 1946 roku na zebraniu założycielskim powstał Związek Pisarzy Polskich na Obczyźnie i uchwalił swój statut[2]. W skład pierwszego zarządu Związku weszli także przedstawiciele władz Stowarzyszenia: Baliński, Terlecki, Zahorska, a samo SPP pełniło głównie rolę instytucji wydawniczej.

Pierwsze zebranie Zarządu w składzie: Przewodniczący St. Stroński, zast. przew. St. Baliński, sekr. S. Gacki, K. Wierzyński (St. Zj. Am.), G. Morcinek (Belgia), H. Naglerowa (Włochy), A. Bogusławski, J. Kisielewski, A. Piskor, T. Terlecki, S. Zahorska, odbyło się tydzień później. Nowy Związek zrzeszał blisko 80-ciu członków, głównie z byłego PEN-Clubu oraz pewnej liczby publicystów, którzy wstąpili do organizacji dopiero w 1946 roku lub później. Już w pierwszych tygodniach istnienia Związku wysłannicy z Polski próbowali podważyć jego istnienie. Jerzy Borejsza prowadził pertraktacje z niezdecydowanymi i namawiał do powrotu obietnicami karier i wielkich nakładów wydawniczych.

W dwa miesiące po założeniu, 30 października 1946 roku w Ognisku Polskim, Związek Pisarzy Polskich na Obczyźnie urządził swój pierwszy wieczór zbiorowy pt. „Myślą w Ojczyźnie". Kolejny wieczór pt. „Wspomnienia z wojny" odbył się tuż przed świętami do spółki ze Związkiem Dziennikarzy RP.


Stowarzyszenia, które prowadziło przez cały ten okres dość intensywną działalność. Ponieważ troje pisarzy (Baliński, Terlecki, Zahorska) było w Zarządzie obu organizacji, posiedzenia odbywały się co tydzień, w dzień przed czy po spotkaniach Związku. W siedzibie Stowarzyszenia przy 86 Avenue Road, N.W.3. dokonano 27 września 1946 otwarcia Czytelni Pism Polskich i Angielskich Założenie nowego Związku jako spadkobiercy PEN-Clubu bynajmniej nie zagrażało istnieniu Stowarzyszenia, które podówczas jeszcze prowadziło bogaty program imprez literacko-artystycznych.

Statut zmieniano kilkakrotnie. Najważniejszych zmian dokonano po 1989 roku zezwalając członkom ZPPnO do wstępowania do organizacji twórczych w Polsce, a także rozszerzając członkostwo na pisarzy mieszkających w Polsce oraz na pisarzy innych narodowości piszących w języku polskim. W 2011 roku na Walnym Zebraniu uchwalono nowy statut, zgodny z wymogami prawnymi Wielkiej Brytanii.

Najwcześniejsza lista członków ZPPnO nosi datę 3 grudnia 1947 roku, znajduje się na niej 102 nazwiska. Większość stanowili pisarze mieszkający w Wielkiej Brytanii, ale były także osoby mieszkające w Belgii, Francji, Meksyku, Palestynie, Stanach Zjednoczonych, Szwajcarii i we Włoszech.

Charakter polityczny[edytuj | edytuj kod]

Od początku działalności ZPPnO jest organizacją o charakterze związku twórczego, ale też polityczną. Taki charakter miały pierwsze spotkania publiczne organizowane przez związek np. „Myślą w Ojczyźnie”, podczas którego poeci czytali swoje wiersze, ale też odbywał się wystąpienia na temat sytuacji w Polsce, postawie moralnej pisarzy i zadaniach wobec emigracji i kraju.

W 1947 roku ZPPnO podjął uchwałę o charakterze politycznym, która wzywała pisarzy emigracyjnych, aby nie drukowali swoich utworów w wydawnictwach krajowych. Uchwała ta została przyjęta jednomyślnie. W 1956 roku uchwała ta została powtórnie przegłosowana, ale wówczas przeciwko niej głosowało kilkoro członków związku. Kilku członków wystąpiło z organizacji, chcąc drukować w wydawnictwach krajowych. W 1957 roku uchwała została zliberalizowana, stwierdzono w niej: „Walne Zebranie stoi na stanowisku, że o publikowaniu w Kraju decydować winno sumienie pisarza jako wolnego człowieka, dążącego do wyzwolenia Ojczyzny, gdy jest to w jego przekonaniu służba kulturze polskiej, niepodająca go w zależność od aparatu totalitarystycznego nadal działającego w Kraju”.

Działalność wydawnicza[edytuj | edytuj kod]

ZPPnO prowadził przez wiele lat ożywioną działalność wydawniczą. W pierwszych latach działalności drukowano książki poszukiwane przez emigrantów np. Poezje wybrane Adama Mickiewicza w wyborze Wiktora Weintrauba z przedmową Jana Lechonia oraz utwory napisane przez pisarzy emigracyjnych. W 1955 roku rozpoczęto wydawanie serii poświęconej najwybitniejszym polskim twórcom o wydania pracy zbiorowej Mickiewicz żywy. Okazją ku temu była setna rocznica śmierci Adama Mickiewicza[3]. Kolejno ukazały się tomy poświęcone Wyspiańskiemu, Conradowi, Krasińskiemu, Norwidowi, Sienkiewiczowi. Ostatni tom wyszedł w 1966 roku. W 1957 roku ukazało się pierwsze wydanie książkowe utworów Bogumiła Andrzejewskiego, Na wszelki wypadek, w formie arkusza poetyckiego[4][5]. Ponadto wydane zostały opracowania na temat literatury emigracyjnej: Tymona Terleckiego dwutomowa praca Literatura polska na obczyźnie (1964-65) i Marii Danilewicz-Zielińskiej Szkice o literaturze emigracyjnej (1978). Działalność wydawniczą w 2014 roku wznowiła Grupa Artystyczna KaMPe, wydając tomiki poezji.

Pamiętnik Literacki[edytuj | edytuj kod]

Od 1976 roku ZPPnO wydaje pismo Pamiętnik Literacki. Do 2006 r. pismo wychodziło raz na rok, obecnie dwa razy do roku.

Koło Młodych Poetów KaMPe[edytuj | edytuj kod]

W 2010 roku przy Związku Pisarzy Polskich na Obczyźnie powstało Koło Młodych Poetów KaMPe, które pod kierunkiem Aleksego Wróbla prowadzi ożywioną działalność, propagując twórczość młodych ludzi pióra, a także piosenkarzy i muzyków. W ramach KaMPe Maria Jastrzębska prowadziła warsztaty kreatywnego pisania, których plon został przedstawiony na spotkaniu z publicznością.

Salon Literacki[edytuj | edytuj kod]

Ognisko Polskie, Londyn, 2009
Zbigniew Rymarz, 20 Salon Literacki w Ognisku Polskim, Londyn, 2017

W grudnia 2012 roku ZPPnO zainaugurował Salon Literacki w Ognisku Polskim, na który zapraszani są wybitni twórcy, zarówno z Polski jak i mieszkający za granicą. Jest to powrót do tradycji salonu literackiego, w których mówi się o sprawach istotnych w kulturze, poznaje nowe utwory pisarzy, słucha muzyki, utalentowanych śpiewaków i piosenkarzy, a nade wszystko pięknej polszczyzny. Pomysłodawczynią Salonu była ówczesna sekretarz ZPPnO, Regina Wasiak-Taylor. Jest to cykliczny projekt z którego dochód przeznaczany jest na pomoc dla Ogniska Polskiego, w którym odbywają się spotkania.

Gościem pierwszego Salonu Literackiego, który odbył się 2 grudnia 2012 roku, był Jacek Moskwa, prezes warszawskiego oddziału Stowarzyszenia Pisarzy Polskich, który przedstawił pogadankę o Zakładzie dla Niewidomych w Laskach[6]. Krakowska śpiewaczka Magdalena Pilarz-Bobrowska, zaśpiewała światowe szlagiery operowe i operetkowe z akompaniamentem Pawła Ulmana. Malarka, mieszkająca na stałe w Wielkiej Brytanii, Barbara Kaczmarowska-Hamilton, podczas spotkania narysowała pastelami portret Jana Zylińskiego. Dla zgromadzonych tańczyła Lizzy Taylor tancerka baletowa o krapkowickich korzeniach, a kabaret literacki ZPPnO, w którym występują młodzi artyści i poeci z Londynu, zaprezentował program „Londyn w pigułce”. Z Walii przyjechał Adam Czerniawski z nowymi utworami, które sam odczytał. Basia Zarzycka, londyńska projektantka, przygotowała specjalną aranżację wnętrza na otwarcie Salonu.

Zapomniani pisarze emigracyjni[edytuj | edytuj kod]

Związek Pisarzy Polskich na Obczyźnie zorganizował już po raz trzeci doroczną sesję poświęconą pisarzom emigracyjnym. Dwie poprzednie odbyły się w Warszawie. Tym razem 31 maja gościliśmy w Krakowie w siedzibie dziennikarzy „Pod Gruszą”. Główne referaty wygłosili naukowcy z Uniwersytetu Rzeszowskiego, a moderatorem spotkania był Wojciech Ligenza z Uniwersytetu Jagiellońskiego. Po uczcie intelktualnej coś dla miłośników muzyki – w koncercie „Przede wszystkim Moniuszko” arie śpiewała Magdalena Pilarz-Bobrowska, przy fortepanie zasidła Dominika Szlezynger. Wprowadzenie – zarówno sesji naukowej jak i koncertu – prezes ZPPnO Regina Wasiak-Taylor.

Przewodniczący i członkowie ZPPnO[edytuj | edytuj kod]

Przewodniczący[edytuj | edytuj kod]

Stanisław Stroński, przed 1928. Pierwszy przewodniczący ZPPnO
Marian Kukiel, honorowy prezes ZPPnO
Jan Władysław Woś, członek ZPPnO
Dana Parys-White, członek ZPPnO
Aleksandra Ziółkowska, członek ZPPnO

Najwyższym organem władzy ZPPnO jest doroczne Walne Zebranie. Na czele ZPPnO stoi Zarząd, spośród którego wybierany jest prezes. Prezesi dotychczasowych kadencji[7]:

Prezesi ZPPnO Rok ur. i śm. Okres peł. funkcji prezesa Honorowi prezesi
Stroński, StanisławStanisław Stroński (1882-1955) prezes w latach 1945–1948 i 1950–1954
Bogusławski, AntoniAntoni Bogusławski (1889-1956) prezes w 1949
Terlecki, TymonTymon Terlecki (1905-2000) prezes w latach 1955–1957 i 1965
Wohnout, WiesławWiesław Wohnout (1902-1988) prezes w latach 1958–196)
Bohusz-Szyszko, ZygmuntZygmunt Bohusz-Szyszko (1893-1982) prezes w latach 1965–1966
Lisiewicz, TeodozjaTeodozja Lisiewicz (1903-1975) prezes w latach 1967–1973
Kukiel, MarianMarian Kukiel (1885-1973) - 1969-1973
Sowiński, KazimierzKazimierz Sowiński (1907-1982) prezes w latach 1974–1975
Garliński, JózefJózef Garliński (1913-2005) prezes w latach 1975–2003
Paszkiewicz, MieczysławMieczysław Paszkiewicz (1925-2004) prezes w latach 2003–2004
Bednarczyk, KrystynaKrystyna Bednarczyk (1923-2011) prezes w latach 2005–2010 2010-2011
Krzeczunowicz, AndrzejAndrzej Krzeczunowicz (1930-) prezes w latach 2010-2018
Wasiak-Taylor, ReginaRegina Wasiak-Taylor - prezes od 2018

Członkowie[edytuj | edytuj kod]

Lp. Członek ZPPnO Państwo Lp. Członek ZPPnO Państwo Lp. Członek ZPPnO Państwo
1 Ludwika Amber Australia 32 Krystyna Klapan W. Bryt. 63 Krzysztof Rowiński W. Bryt.
2 Aleksandra Baltissen Holandia 33 Joanna Kern Niemcy 64 Gitta Rutledge Polska
3 Bolesław Bieniasz Belgia 34 Wojciech Klas W. Bryt. 65 Ryszard Sawicki Polska
4 Włodzimierz Blatton Polska 35 Charles Kraszewski USA 66 Joanna Shigenobu Japonia
5 Andrzej M. Borkowski W. Bryt. 36 Eugeniusz S. Kruszewski Dania 67 Jan Wiktor Sienkiewicz Polska
6 Elżbieta Bortkiewicz Hiszpania 37 Andrzej Krzeczunowicz W. Bryt. 68 Henryk Siewierski Brazylia
7 Zygmunt Brzeziński Austria 38 Jolanta Lane W. Bryt. 69 Gabriel Piotr Skorupa Niemcy
8 Michał Bukowski Austria 39 Elżbieta Later-Chodylowa Polska 70 Joanna Sokołowska-Gwizdka USA
9 Krzysztof C. Buszman Polska 40 Krystyna Leonowicz-Babiak Polska 71 Grzegorz Spis W. Bryt.
10 Katarzyna Bzowska-Budd W. Bryt. 41 Ewa Lewandowska-Tarasiuk Polska 72 Krystyna Stevenson W. Bryt.
11 Agata Bziuk Irlandia 42 Tomasz Łychowski Brazylia 73 Irene Sturm USA
12 Stanisława Chobian-Cheron Francja 43 ks. Zdzisław Malczewski Brazylia 74 Piotr Surmaczyński W. Bryt.
13 Urszula Chowaniec W. Bryt. 44 Grażyna Maxwell W. Bryt. 75 Krystyna Szostak Austria
14 Renata Cygan W. Bryt. 45 Bożena H. Mazur-Nowak W. Bryt. 76 Marta Sztokfisz Polska
15 Magda Czajkowska W. Bryt. 46 Anna Maria Mickiewicz W. Bryt. 77 Nina Taylor-Terlecka W. Bryt.
16 Oskar Stanisław Czarnik Polska 47 Tomasz Mielcarek W. Bryt. 78 Barbara Tesse Francja
17 Maria Delaperriere Francja 48 Alicja Moskalowa W. Bryt. 79 Ewa Thompson USA
18 Irena Duchowska Litwa 49 Wiktor Moszczyński W. Bryt. 80 Gaya Troyanowska-Grusznic W. Bryt.
19 Joanna Duda-Murowski Niemcy 50 Krzysztof Mrowiec Niemcy 81 Stefan Tyczyna Niemcy
20 Edward Dusza USA 51 Mariusz Musa-Kot Polska 82 Regina Wasiak Taylor W. Bryt.
21 Łucja Fice Niemcy 52 Zuzanna Muszyńska W. Bryt. 83 Marian Wasilewski USA
22 Bożena Flak W. Bryt. 53 Mariusz Olbromski Polska 84 Mieczysława Wazacz W. Bryt.
23 Krzysztof Głuchowski Brazylia 54 Anna Grażyna Opdohl Norwegia 85 Jan Stanisław Witkiewicz Niemcy
24 Janusz Guttner W. Bryt. 55 Maria Owsianka W. Bryt. 86 Piotr Witt Francja
25 Jolanta Horodecka-Wieczorek Polska 56 Dariusz Paca Austria 87 Jan Władysław Woś Włochy
26 Irena Idzikowska W. Bryt. 57 Dana Parys-White W. Bryt. 88 Katarzyna Zechenter W. Bryt.
27 ks. Janusz Ihnatowicz USA 58 Maciej Patkowski USA 89 Stefan Zajonz Niemcy
28 Krzysztof Jagielski Polska 59 Bożena Pawłowska-Kilanowski Kanada 90 Aleksandra Ziółkowska USA
29 Maria Jastrzębska W. Bryt. 60 Wojciech Jerzy Podgórski - 91 Magdalena Żelasko Austria
30 Agata Kalinowska-Bouvy Francja 61 Joann Pyłat W. Bryt. 92 Bogumiła Żongołłowicz Australia
31 Danuta Kamieniecka W. Bryt. 62 Hanna Reszczyńska-Essigman Polska

Nagrody Literackie ZPPnO[edytuj | edytuj kod]

Herminia Naglerowa pierwsza laureatka nagrody literackiej ZPPnO

Nagroda Główna[edytuj | edytuj kod]

Nagroda Główna przyznawana jest w dwóch kategoriach:

  • za całokształt twórczości
  • za popularyzowanie literatury i kultury polskiej przez pisarza polskiego w kraju jego osiedlenia

Nagroda Włady Majewskiej[edytuj | edytuj kod]

Nagroda Włady Majewskiej przyznawana jest za najlepszą książkę roku, która ukazała się w poprzednim roku wydawniczym. Przyznawana jest w dwóch kategoriach:

  • za najlepszą książkę napisaną w języku polskim przez pisarza na stałe mieszkającego poza Polską;
  • za opracowanie naukowo-badawcze dotyczące literatury emigracyjnej bez względu na miejsce zamieszkania autora;

Laureaci nagród ZPPnO[edytuj | edytuj kod]

Nagrody literackie ZPPnO przyznawane są od 1951 roku. Laureatami byli[8][9]:

1951-1960[edytuj | edytuj kod]

Rok Laureat Rodzaj nagrody Uw.
1951 Herminia Naglerowa Nagroda za całokształt twórczości, ufundowana przez Komitet Obywatelski Pomocy Uchodźcom Polskim w Wielkiej Brytanii
1952 Jan Lechoń Nagroda za całokształt twórczości, ufundowana przez Komitet Obywatelski Pomocy Uchodźcom Polskim w Wielkiej Brytanii
1953 Tymon Terlecki Nagroda za całokształt twórczości, ufundowana przez Komitet Obywatelski Pomocy Uchodźcom Polskim w Wielkiej Brytanii
1954 Antoni Bogusławski Nagroda za całokształt twórczości, ufundowana przez Komitet Obywatelski Pomocy Uchodźcom Polskim w Wielkiej Brytanii
1954 Zdzisław Broncel Nagroda dla krytyka ufundowana przez Koło SPK 11
1954 Wojciech Gniatczyński Nagroda dla krytyka ufundowana przez Koło SPK 11
1954 Adam Czerniawski Nagroda „Młodych” ufundowana dla młodego poety przez Koło SPK 30
1955 Marian Czuchnowski Nagroda za całokształt twórczości, ufundowana przez Komitet Obywatelski Pomocy Uchodźcom Polskim w Wielkiej Brytanii [10]
1955 Jan Bielatowicz Nagroda ufundowana przez Fundację Domu Pisarza (FDP) dla krytyka
1956 Stefania Zahorska Nagroda za całokształt twórczości, ufundowana przez Komitet Obywatelski Pomocy Uchodźcom Polskim w Wielkiej Brytanii
1956 Zofia Romanowiczowa Nagroda „Młodych” im. Stanisława Strońskiego, ufundowana przez FDP za książkę Baśka i Barbara
1957 Józef Wittlin Nagroda za całokształt twórczości, ufundowana przez Komitet Obywatelski Pomocy Uchodźcom Polskim w Wielkiej Brytanii
1957 Czesław Miłosz Nagroda im. Herminii Naglerowej za wybitne dzieło
1957 Juliusz Sakowski Nagroda dla krytyka literackiego na emigracji za działalność od jesieni 1956 do jesieni 1957
1957 Mieczysław Paszkiewicz Nagroda „Młodych” im. Stanisława Strońskiego
1958 Marian Kukiel Nagroda za całokształt twórczości ufundowana przez Ognisko Polskie w Londynie
1958 Maria Danilewicz-Zielińska Nagroda im. Herminii Naglerowej
1958 Karol Zbyszewski Nagroda za felieton, ufundowana przez Tadeusza Zabłockiego
1958 Stanisław Vincenz Nagroda za twórczość eseistyczną i krytyczną, ufundowana przez Tadeusza Zabłockiego
1959 Marian Hemar Nagroda za całokształt twórczości ufundowana przez Ognisko Polskie w Londynie
1959 Ferdynand Goetel Nagroda im. Herminii Naglerowej za całokształt twórczości
1959 Wit Tarnawski Nagroda Zarządu ZPPnO dla krytyka i eseisty
1959 Florian Śmieja Nagroda „Młodych” im. Stanisława Strońskiego
1959 Bogdan Czaykowski Nagroda „Młodych” im. Stanisława Strońskiego
1960 - Nagród nie przyznano

1961-1970[edytuj | edytuj kod]

Rok Laureat Rodzaj nagrody Uw.
1961 Ignacy Wieniewski Nagroda im. Herminii Naglerowej za przekład Iliady, fundator: Mieczysław Chmielewski
1961 Bolesław Sulik Nagroda „Młodych” ufundowana przez Samopomoc Marynarki Wojennej
1962 - Nagród nie przyznano
1963 Aleksander Janta-Połczyński Nagroda Związku za całokształt twórczości ufundowana przez Fundację Domu Polskiego
1963 Władysław Günther-Schwarzburg Nagroda im Herminii Naglerowej ufundowana przez Mieczysława Chmielewskiego
1963 Marian Pankowski Nagroda Związku za całokształt twórczości ufundowana przez Ognisko Polskie w Londynie
1964 Edward Bernard Raczyński Nagroda im Herminii Naglerowej za książkę Rogalin i jego mieszkańcy ufundowana przez Dom Polski im. gen. Wł. Sikorskiego w Glasgow
1964 Mieczysław Lisiewicz Nagroda Domu Polskiego im. gen. Wł. Sikorskiego w Glasgow, ufundowana przez Towarzystwo Społeczno-Kulturalne w Glasgow
1965 Gustaw Herling-Grudziński Nagroda Związku za całokształt twórczości ufundowana przez Fundację Domu Pisarza
1965 Danuta Mostwin Nagroda im. Herminii Naglerowej za najwybitniejszą książkę poprzedniego roku za powieść „Olivia”, fundator: Mieczysław Chmielewski
1966 Michał Kryspin Pawlikowski Nagroda związku za całokształt twórczości ufundowana przez Fundację Domu Pisarza
1966 Zdzisław Czermański Nagroda im Herminii Naglerowej za książkę „Kolorowi ludzie”, fundator: Mieczysław Chmielewski
1967 Józef Łobodowski Nagroda Związku za całokształt twórczości ufundowana przez Fundację Domu Pisarza
1967 Teodozja Lisiewicz Nagroda za całokształt działalności literackiej ufundowana przez Ognisko Polskie w Londynie
1967 Adam Czerniawski Nagroda za całokształt działalności poetyckiej ufundowana przez Ognisko Polskie w Londynie
1967 Adam Pragier Nagroda im. Herminii Naglerowej za książkę ?Czas przeszły dokonany?, fundator: Mieczysław Chmielewski
1968 Jerzy Kossowski Nagroda Związku za całokształt twórczości, ufundowana przez Fundację Domu Pisarza
1968 Bronisław Przyłuski Nagroda im. Herminii Naglerowej za całokształt twórczości, ufundowana przez Mieczysława Chmielewskiego
1969 Janina Surynowa-Wyczółkowska Nagroda im. Herminii Naglerowej za powieść „Gringa”, fundator: Mieczysław Chmielewski
1970-1971 Mieczysław Lisiewicz Nagroda Związku przyznana za całokształt 50-letniej twórczości literackiej, ufundowana przez Mieczysława Chmielewskiego

1971-1980[edytuj | edytuj kod]

Rok Laureat Rodzaj nagrody Uw.
1971 - Nagród nie przyznano
1972 Bronisław Przyłuski Nagroda Związku za książkę „Wiersze”, ufundowana przez Fundację Domu Pisarza
1972 Karol Wędziagolski Nagroda Związku za książkę „Pamiętniki”, ufundowana przez Fundację Domu Pisarza
1972 Franciszek Wysłouch Nagroda Związku za książkę „Opowiadania poleskie” ufundowana przez Fundację Domu Pisarza
1972 Paweł Jan Moskwa Nagroda im. Herminii Naglerowej za książkę „Sekundy i wieki”, fundator: Mieczysław Chmielewski
1973 Ignacy Wieniewski Nagroda Związku za całokształt twórczości, ufundowana przez Fundację Domu Pisarza
1973 Włodzimierz Odojewski Nagroda im. Herminii Naglerowej za najwybitniejszą książkę roku „Zasypie nas, zawieje”, fundator: Mieczysław Chmielewski
1974 Jan Fryling Nagroda Związku za całokształt twórczości literackiej i publicystycznej, ufundowana przez FDP
1974 Józef Garliński Nagroda im. Herminii Naglerowej za książkę „Oświęcim walczący”, fundator: Mieczysław Chmielewski
1975 Maria Czapska Nagroda Związku za całokształt twórczości pisarskiej ufundowana przez FDP
1975 Andrzej Chciuk Nagroda im. Herminii Naglerowej za książkę za najlepszą książkę roku „Opowieść emigrancka”, fundator: Mieczysław Chmielewski
1976 Janina Surynowa-Wyczółkowska Nagroda Związku za całokształt twórczości, ufundowana przez FDP
1976 Stanisław Swianiewicz Nagroda im. Herminii Naglerowej za książkę „W cieniu Katynia”, fundator: Mieczysław Chmielewski
1977 Adam Ciołkosz Nagroda Związku za całokształt twórczości, ufundowana przez FDP
1977 Wacław Jędrzejewicz Nagroda im. Herminii Naglerowej za I tom „Kroniki życia Józefa Piłsudskiego”, fundator: Mieczysław Chmielewski
1978 Wacław Iwaniuk Nagroda Związku za całokształt twórczości, ufundowana przez FDP
1978 Maria Danilewicz-Zielińska Nagroda im. Herminii Naglerowej za książkę „Szkice o literaturze emigracyjnej”, fundator: Mieczysław Chmielewski
1979 Kazimierz Sowiński Nagroda Związku za całokształt twórczości, ufundowana przez FDP
1979 Tadeusz Piszczkowski Nagroda im. Herminii Naglerowej za książkę „Między Lizboną a Londynem. Z sekretów dyplomacji polskiej w czasie drugiej wojny światowej”, fundator: Mieczysław Chmielewski
1980 Jerzy Pietrkiewicz Nagroda Związku za całokształt twórczości, ufundowana przez FDP
1980 Zofia Romanowiczowa Nagroda im. Herminii Naglerowej za książkę „Skrytki”, fundatorzy: Mieczysław Chmielewski i FDP

1981-1990[edytuj | edytuj kod]

Rok Laureat Rodzaj nagrody Uw.
1981 Stanisław Baliński Nagroda Związku za całokształt twórczości, ufundowana przez FDP
1981 Stanisław Kirkor Nagroda im. Herminii Naglerowej za książkę „Legia Nadwiślańska 1808-1818”, fundator: Mieczysław Chmielewski
1982 Jerzy Kulczycki Jednorazowa nagroda im. śp. Wincentego Rapackiego (wnuka), ufundowana przez Władę Majewską, przyznana dla polskiego propagatora polskiej książki na obczyźnie
1982 Zbigniew Zaniewicki Nagroda Związku za całokształt twórczości, ufundowana przez FDP
1982 Alicja Iwańska Nagroda im. Herminii Naglerowej za książkę „Wojenne odcinki”, fundator: Antoni Motel
1983 Sławomir Mrożek Nagroda Związku za całokształt twórczości, ufundowana przez FDP
1983 Wojciech Karpiński Nagroda im. Herminii Naglerowej za książkę „Chusteczka Imperatora”, fundator: Antoni Motel
1984 Marta Reszczyńska-Stypińska Nagroda Związku za całokształt twórczości, ufundowana przez FDP
1984 Jan Erdman Nagroda im. Herminii Naglerowej za książkę „Droga do Ostrej Bramy”, fundator: Antoni Motel
1984 Edward Dusza Wyróżnienie dla młodych poetów ze Stanów Zjednoczonych
1984 Anna Frajlich Wyróżnienie dla młodych poetów ze Stanów Zjednoczonych
1984 Leszek Zieliński Wyróżnienie dla młodych poetów ze Stanów Zjednoczonych
1985 Jan Winczakiewicz Nagroda Związku za całokształt twórczości, ufundowana przez FDP
1985 Bogumił Andrzejewski Nagroda im. im. Herminii Naglerowej za książkę „Podróż do krajów legendarnych”, fundator: Antoni Motel
1985 Mieczysław Paszkiewicz Nagroda im. im. Herminii Naglerowej za książkę za książkę „Ziemia obiecana innym”, fundator: Antoni Motel
1986 Jerzy Mirewicz Nagroda Związku za całokształt twórczości, ufundowana przez FDP
1986 Kazimierz Kaz-Ostaszewicz Nagroda im. im. Herminii Naglerowej za książkę za książkę „Wielkie jabłko”, fundator: Antoni Motel
1987 Józef Bujnowski Nagroda Związku za całokształt twórczości, ufundowana przez FDP
1987 Koło Wychowanków Szkół Polskich Isfahan i Liban Nagroda im. im. Herminii Naglerowej za książkę roku Isfahan, miasto polskich dzieci [11]
1988 Edmund Banasikowski Nagroda im. im. Herminii Naglerowej za książkę „Na Ziemi Wileńskiej”, fundator: Tadeusz Walczak
1988 Zofia Romanowiczowa Nagroda Związku za całokształt twórczości, ufundowana przez FDP
1989 Zofia Kozarynowa Nagroda Związku za całokształt twórczości ufundowana przez Koło Wychowanków Szkół Polskich w Isfahanie i Libanie oraz anonimowego ofiarodawcę
1990 - Nagród nie przyznano

1991-2000[edytuj | edytuj kod]

Rok Laureat Rodzaj nagrody Uw.
1991 Florian Śmieja Nagroda Związku za całokształt twórczości ufundowana przez Tadeusza Walczaka
1992 Zbigniew Siemaszko Nagroda za książkę „W sowieckim otoczeniu”, uznaną za najlepszą polską publikację roku, wydaną poza krajem, fundator: Feliks Laski
1993 Tadeusz Wyrwa Nagroda Związku za całokształt twórczości im. Wiktora Jagody, ufundowana przez Wandę Jagodę
1993 Zdzisław Józef Szyłeyko Wyróżnienie ZPPnO za książkę „Lepsza strona czasu”
1994 Andrzej Pomian Nagroda Związku za całokształt twórczości im. Wiktora Jagody, ufundowana przez Wandę Jagodę
1995 Ryszard Lewański Nagrody za popularyzację polskich osiągnięć kulturalnych, ufundowane przez Fundację ppłk. Jana Sochackiego
1995 Andrzej Nils Uggla Nagrody za popularyzację polskich osiągnięć kulturalnych, ufundowane przez Fundację ppłk. Jana Sochackiego
1996 Bonifacy Miązek Nagroda za popularyzację polskich osiągnięć kulturalnych w Austrii, ufundowana przez Fundację ppłk. Jana Sochackiego
1997 Jerzy Roman Krzyżanowski Nagroda za popularyzację polskich osiągnięć kulturalnych w Stanach Zjednoczonych, ufundowana przez ppłk. Jana Sochackiego [12]
1997 Ludwika Amber Wyróżnienie za zbiór wierszy „Uśmiech do Boga” [13]
1998 Danuta Kamieniecka Nagroda za najlepszą książkę poprzedniego roku, wydaną poza Polską „Brześć, niezapomniane miasto”, fundator: Fundacja ppłk. Jana Sochackiego
1999 Wiesław Stanisław Kuniczak Nagroda Związku za szerzenie polskich osiągnięć w świecie, ufundowana przez Fundację Feliksa Laskiego
2000 ks. Jan Jaworski Nagroda Związku za szerzenie polskich osiągnięć kulturalnych w Republice Południowej Afryki, ufundowana przez Fundację Feliksa Laskiego

2001-2010[edytuj | edytuj kod]

Rok Laureat Rodzaj nagrody Uw.
2001 Eugeniusz S. Kruszewski Nagroda Związku za szerzenie polskich osiągnięć kulturalnych na terenie Danii
2002 Krzysztof Głuchowski Nagroda Związku za szerzenie polskich osiągnięć kulturalnych w Brazylii [14]
2003 Ludwika Amber Nagroda Związku za szerzenie polskich osiągnięć kulturalnych w Australii [13]
2004 - Nagród nie przyznano
2005 Irena Bączkowska Nagroda Związku za całokształt twórczości ufundowana przez Ognisko Polskie [15]
2006 Bolesław Taborski Nagroda Związku za całokształt twórczości ufundowana przez Irenę Michałowską [16]
2007 Aleksandra Ziółkowska Nagroda za najlepszą książkę poprzedniego roku, napisaną przez pisarza emigracyjnego Kaja od Radosława, czyli historia Hubalowego krzyża, fundator: Irena Michałowska [17]
2008 Hanna Maria Świderska Nagroda Związku za całokształt twórczości
2008 Nina Karsov Nagroda dla wydawcy i edytora spuścizny pisarskiej Józefa Mackiewicza, ufundowana przez Władę Majewską [18]
2008 Beata Dorosz Zarząd Związku przyznał również dwie równorzędne nagrody za wybitne opracowania naukowe dotyczące literatury emigracyjnej, fundatorzy: Krystyna Muraszko i Juliusz Englert [19]
2009 Mirosława Ołdakowska-Kuflowa Nagroda została przyznana za książkę Stanisław Vincenz. Pisarz, humanista, orędownik zbliżenia narodów (Lublin, 2006) [20]
2009 Krzysztof Muszkowski Nagroda Związku za całokształt twórczości ufundowana przez SPK [21]
2009 Violetta Wejs-Milewska Nagroda za opracowanie dotyczące emigracji Radio Wolna Europa na emigracyjnych szlakach pisarzy: Gustaw Herling-Grudziński, Tadeusza Nowakowski, Roman Palestra, Czesław Straszewicz, Tymon Terlecki, fundator: Włada Majewska [22]
2010 Tadeusz Chabrowski Nagroda Związku za książkę poprzedniego roku wydawniczego napisaną przez pisarza emigracyjnego, Poezje wybrane [23]

2011-2018[edytuj | edytuj kod]

Rok Laureat Rodzaj nagrody Uw.
2011 ks. Janusz Artur Ihnatowicz Nagroda główna za całokształt twórczości [24]
2011 Maria Delaperrière Nagrodą im. Włady Majewskiej w kategorii za najlepszą książkę 2011 napisaną w języku polskim przez pisarza na stałe mieszkającego poza Krajem Literatura polska w interakcjach. Szkice porównawcze z literatury i kultury [25]
2011 Edward Zyman Nagroda im. Włady Majewskiej w kategorii opracowanie naukowo-badawcze, dotyczące literatury emigracyjnej, za książkę Mosty z papieru. O życiu literackim, sytuacji pisarza i jego dzieła na obczyźnie na przykładzie Polskiego Funduszu Wydawniczego w Kanadzie w latach 1978-2008 (Toronto-Rzeszów, 2010). [26]
2012 Anna Cienciała Nagrodę Związku za całokształt twórczości [27]
2012 Wojciech Jerzy Podgorski Nagroda im. Włady Majewskiej w kategorii opracowanie naukowo-badawcze, dotyczącego literatury emigracyjnej za książkę Emigracja walczących. Wokół polsko-szkocko-angielskich powiązań kulturalnych wojennych i powojennych (Warszawa, 2011) [27]
2012 Koła Polaków z Indii z siedzibą w Londynie Specjalne wyróżnienie Zarządu ZPPnO za wartościowe i wciąż mało znane prace wydawnicze. Szczególnie za dzieło zbiorowe Polacy w Indiach 1942-1948 w świetle dokumentów i wspomnień (Antony Rowe Ltd, UK, Londyn 2000) [27]
2013 Jerzy Roman Krzyżanowski Nagroda Związku za całokształt twórczości, ufundowana przez Andrzeja Krzeczunowicza [12]
2013 Wojciech Karpiński Nagroda im. Włady Majewskiej za najlepszą książkę 2012 napisaną przez autora mieszkającego poza Polską Twarze [28]
2013 Charles S. Kraszewski Nagrodę dla obcokrajowca za upowszechnianie kultury i literatury polskiej, ufundowaną przez Ninę i Józefa Janczewskich [28]
2013 Oskar Stanisław Czarnik Nagroda za najlepsze opracowanie naukowe roku 2012 dotyczące kultury i literatury na emigracji za książkę W drodze do utraconej Itaki. Prasa, książki i czytelnictwo na szlaku Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich (1940-1942) oraz Armii Polskiej na Wschodzie i 2. Korpusu (1941-1946), fundator: Hanna Reszczyńska-Essigman [28]
2014 Maja Elżbieta Cybulska Nagroda Związku za całokształt twórczości
2014 Maciej Patkowski Nagroda im. Włady Majewskiej za najlepszą książkę 2013 napisaną przez pisarza polskiego mieszkającego poza krajem za Kryptonim Paderewski [29]
2015 Anna Frajlich Nagroda Związku za całokształt twórczości [30]
2015 Ewa Thompson Nagroda za upowszechnianie kultury i literatury polskiej przez pisarza mieszkającego poza Polską [30]
2016 Tadeusz Łychowskiu Nagroda za upowszechnianie kultury i literatury polskiej przez pisarzy mieszkających poza Polską [31]
2016 Zdzisław Malczewski Nagroda za upowszechnianie kultury i literatury polskiej przez pisarzy mieszkających poza Polską [31]
2016 Henryk Siewierski Nagroda za upowszechnianie kultury i literatury polskiej przez pisarzy mieszkających poza Polską [31]
2017 Elżbieta Bortkiewicz Nagroda za upowszechnianie kultury i literatury polskiej przez pisarza mieszkającego poza Polską [32]
2017 Katarzyna Bzowska-Budd Nagroda im. Włady Majewsskiej za najlepszą książkę roku 2016 napisaną przez pisarza mieszkającego poza Polską za Mieszkam na Wyspie [32]
2018 Libor Martinek Nagroda za upowszechnianie kultury i literatury polskiej przez pisarza mieszkającego poza Polską [33]
2018 Jacek Hajduk Nagroda im. Włady Majewskiej za najlepszą książkę roku 2017 dotyczącą literatury emigracyjnej przypadła zbiorowi esejów W rejony mroku (Wojnowice 2017) [33]

Kontrowersje[edytuj | edytuj kod]

W 2009 roku

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Obecne władze ZPPnO. Związek Pisarzy Polskich na Obczyźnie. [dostęp 2019-07-10].
  2. a b Statut ZPPnO. ZPPnO. [dostęp 2019-07-10].
  3. Tański 2003 ↓, s. 97.
  4. Tański 2006 ↓, s. 97.
  5. Cyfry - A Lista publikacji wydawnictw emigracyjnych. Biblioteka Polska - POSK w Londynie. [dostęp 2019-07-11].
  6. Otwarcie Salonu Literackiego. Londynek.net. [dostęp 2019-07-11].
  7. Prezesi poprzednich kadencji. ZPPnO. [dostęp 2019-07-17].
  8. Nagroda literacka ZPPnO – laureaci. Związek Pisarzy Polskich na Obczyźnie. [dostęp 2019-07-10].
  9. Lista laureatów – 1951-2011. Związek Pisarzy Polskich na Obczyźnie. [dostęp 2019-07-10].
  10. Tański 2003 ↓, s. 38.
  11. Małgorzata Kulisiewicz: „Isfahan, miasto polskich dzieci” powinna zostać wznowiona. wPolityce. [dostęp 2019-07-10].
  12. a b Jerzy Roman Krzyżanowski. Kultura Paryska. [dostęp 2019-07-10].
  13. a b Ludwika Amber. Leksykon Kultury Warmii i Mazur. [dostęp 2019-07-10].
  14. Krzysztof Głuchowski. Muzeum Powstania Warszawskiego. [dostęp 2019-07-10].
  15. Kresy zaklęte w książkach. Literackie Kresy. [dostęp 2019-07-10].
  16. Bolesław Taborski o twórczości literackiej Jana Pawła II. Culture Avenue. [dostęp 2019-07-10].
  17. Aleksandra Ziółkowska-Boehm nagrodzona przez Związek Pisarzy Polskich na Obczyźnie. Wp.pl. [dostęp 2019-07-10].
  18. Listy. Dom Spotkań z Historią. [dostęp 2019-07-10].
  19. Beata Dorosz. Towarzystwo „WIĘŹ”. [dostęp 2019-07-10].
  20. Prof. dr hab. Mirosława Ołdakowska-Kuflowa. Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II. [dostęp 2019-07-10].
  21. Krzysztof Muszkowski. Stowarzyszenie Pisarzy Polskich Oddział Warszawa. [dostęp 2019-07-10].
  22. Violetta Wejs-Milewska, dr hab., prof. UwB. Uniwersytet w Białymstoku. [dostęp 2019-07-10].
  23. Nagroda ZPPnO dla poety Tadeusza Chabrowskiego. Onet.pl. [dostęp 2019-07-10].
  24. Mirosława Kruszewska: Ks. Prof. Janusz Ihnatowicz laureatem nagrody literackiej ZPPnO. SALON24. [dostęp 2019-07-10].
  25. Maria Kotowska-Kachel: Maria Delaperrière. Polscy pisarze i badacze literatury przełomu XX i XXI wieku. [dostęp 2019-07-10].
  26. Beata Dorosz: Edward Zyman. Polscy pisarze i badacze literatury przełomu XX i XXI wieku. [dostęp 2019-07-10].
  27. a b c Zaproszenie na wręczenie Nagród Literackich za rok 2012. Związek Pisarzy Polskich na Obczyźnie. [dostęp 2019-07-10].
  28. a b c Piotr Gulbicki: 6. Salon Literacki. Związek Pisarzy Polskich na Obczyźnie. [dostęp 2019-07-10].
  29. Natalia Tkaczyk: Maciej Patkowski: Kołomyja – historycznie to podręcznikowy przykład uczenia się tolerancji. Kurier Galicyjski. [dostęp 2019-07-10].
  30. a b Nagrody Związku Pisarzy Polskich na Obczyźnie. Culture.pl. [dostęp 2019-07-10].
  31. a b c Trzej Polacy z Brazylii z Nagrodą Literacką. Culture.pl. [dostęp 2019-07-10].
  32. a b Wręczenie Nagrody Literackiej Związku Pisarzy Polskich na Obczyźnie. Instytut Książki. [dostęp 2019-07-10].
  33. a b Nagrody Literackie ZPPnO za rok 2018. Związek Pisarzy Polskich na Obczyźnie. [dostęp 2019-07-10].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b 70 lat działalności Związku Pisarzy Polskich na Obczyźnie. Biblioteki Narodowej w Warszawie, 2015. [dostęp 2019-07-10]. Błąd w przypisach: Nieprawidłowy znacznik <ref>; nazwę „bib” zdefiniowano więcej niż raz z różną zawartością