Wiktor Borowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wiktor Borowski
Aron Berman
Ilustracja
1928
porucznik porucznik
Data i miejsce urodzenia 9 listopada 1905
Warszawa, Królestwo Polskie
Data i miejsce śmierci 22 listopada 1976
Warszawa, Polska
Przebieg służby
Lata służby 1944–1945
Siły zbrojne Orzeł LWP.jpg LWP
Stanowiska oficer polityczny w 1 Armii Wojska Polskiego
Późniejsza praca redaktor naczelny „Życia Warszawy”, zast. redaktora naczelnego „Trybuny Ludu”
Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Order Sztandaru Pracy I klasy Order Sztandaru Pracy II klasy Medal za Warszawę 1939–1945

Wiktor Borowski (ur. 9 listopada 1905 w Warszawie jako Aron Berman[1], zm. 22 listopada 1976 w Warszawie) – polski działacz komunistyczny żydowskiego pochodzenia, członek Centralnego Wydziału Zawodowego Komunistycznej Partii Polski, oficer polityczny ludowego Wojska Polskiego w stopniu porucznika, redaktor naczelny Życia Warszawy (1944–1951), zastępca redaktora naczelnego Trybuny Ludu (1951–1967), dziennikarz.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Był synem Michała (Eliasza), urzędnika prywatnego, młodszym bratem Bronisława Bermana, działacza KPP, zamordowanego w ZSRR w czasie „wielkiego terroru”. Uczęszczał do Gimnazjum Zgromadzenia Kupców, skąd w 1921 wydalono go za działalność w kierowanym przez komunistów Klubie Młodzieży Robotniczej przy ul. Wolskiej. Od 1922 był członkiem Związku Młodzieży Komunistycznej w Polsce. W 1924 ukończył gimnazjum Związku Zawodowego Nauczycieli Polskich Szkół Średnich, a następnie podjął studia historyczne na Uniwersytecie Warszawskim. W 1927 został relegowany z uczelni za działalność komunistyczną. W latach 1925–1929 należał do Związku Niezależnej Młodzieży Socjalistycznej „Życie”. W latach 1925–1927 był redaktorem naczelnym „Głosu Robotniczego”.

Od 1926 należał do Komunistycznej Partii Polski, był członkiem Centralnego Wydziału Zawodowego. W 1928 został aresztowany w Łodzi, zwolniony pod koniec roku z braku dowodów. Objął wówczas funkcję sekretarza okręgu KPP polskiej części Górnego Śląska. W listopadzie 1929 ponownie aresztowany i, w kwietniu 1930, skazany na karę 6 lat więzienia. W 1931 został urlopowany ze względu na zły stan zdrowia, przechodząc natychmiast do nielegalnej pracy w KPP. W kwietniu 1932 przedostał się do ZSRR, gdzie pracował w przedstawicielstwie KPP w Moskwie. W maju 1933 nielegalnie powrócił do Polski, obejmując funkcję sekretarza okręgu radomskiego KPP.

W lipcu 1933 został aresztowany w Pionkach, w trakcie śledztwa podał „dwa fikcyjne pseudonimy nieistniejących członków partii, za co później sąd partyjny w więzieniu w Rawiczu ukarał go półrocznym zawieszeniem w prawach członka partii”[2]. W styczniu 1934 Sąd Okręgowy w Radomiu skazał go na 8 lat więzienia, a następnie dodatkowo w październiku 1934 na 3 miesiące więzienia za protest przeciw skuciu kajdankami.

Uwolniony z więzienia po agresji III Rzeszy na Polskę, uczestniczył w obronie Warszawy w oddziale przeciwpożarowym. Po kapitulacji miasta przedostał się na teren okupacji sowieckiej do Białegostoku, gdzie kierował biblioteką na kolei, a następnie w Stołpcach kierował szkołą dla dorosłych. Od 1941 był pracownikiem politycznym Państwowych Kursów Budowlanych w Wilnie. Po ataku Niemiec na ZSRR ewakuowany do Czuwaskiej ASRR.

W kwietniu 1944 zgłosił się do Ośrodka Uzupełnienia w Sumach. Był oficerem politycznym – zastępcą dowódcy 6 pułku artylerii lekkiej 4 Dywizji Piechoty 1 Armii Wojska Polskiego d.s politycznych, a od lipca 1944 lektorem dywizji. Na jesieni 1944 został odkomenderowany do działań na warszawskiej Pradze, gdzie redagował „Biuletyn Praski”. W sierpniu 1944 przyjęty do Polskiej Partii Robotniczej.

Był inicjatorem powołania „Życia Warszawy”. Od 1944 do 1951 pełnił funkcję redaktora naczelnego gazety, i według wspomnień współpracowników, udało mu się nadać jej „charakter w miarę bliski normalnemu człowiekowi”, mimo panującej wówczas w Polsce atmosfery terroru stalinowskiego[3]. Od 1951 do 1967 pracował jako zastępca redaktora naczelnego w „Trybunie Ludu”. W latach 1945–1964 należał do władz Związku Zawodowego Dziennikarzy, a następnie Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich. Był delegatem na II (1954) i III (1959) zjazd Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej.

Został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera D35, rząd 1, grób 11)[4].

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Jego żoną była dziennikarka Janina Piotrowska (1920–2018). Ich synem jest Marek Borowski (ur. 1946), były marszałek Sejmu, założyciel i były przewodniczący Socjaldemokracji Polskiej.

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Odznaczony m.in. Orderem Sztandaru Pracy I (1955)[5] i II klasy, Medalem za Warszawę 1939-1945[6], a także Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski[7].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Słownik Biograficzny Działaczy Polskiego Ruchu Robotniczego. T. 1. Warszawa: Książka i Wiedza, 1978, s. 293.
  2. Słownik Biograficzny Działaczy Polskiego Ruchu Robotniczego. T. 1. Warszawa: Książka i Wiedza, 1978, s. 294.
  3. "Wiktor Borowski był raczej nietypowym komunistą...był na pewno ideowym człowiekiem, przekonanym o słuszności obranej przez siebie drogi...ale sądzę, że był człowiekiem uczciwym, wolnym od dogmatów, słuchał innych. Borowski... brał ludzi chyba nawet z lasu, prosto z AK, a także z przedwojennej inteligencji, z arystokracji, z prasy przedwojennej, na przykład kapitana Maxa z "Polski Zbrojnej" czy Augusta Grodzickiego, co do których sympatii wobec komunizmu i Sowietów nie mógł mieć żadnych wątpliwości. Choć stalinowski pancerz "rewolucyjnej czujności" się zacieśniał i terror już się kładł cieniem na życie, starał się, aby wśród jego pracowników nie zapanował strach. Świństw nie lubił i do nich, na przykład do donosicielstwa, nie namawiał. Niełatwo jest dziś to ocenić, ale chyba w dużym stopniu dzięki Borowskiemu udało się nadać "Życiu Warszawy" charakter w miarę bliski normalnemu człowiekowi i stworzyć w redakcji atmosferę przyjazną, otwartą na świat i ludzi. W przystępach humoru Borowski miał zwyczaj mawiać:"Ja z was wszystkich zrobię porządnych komunistów". Byli tacy, którzy mówili, że jeżeli napotkają jeszcze kilku takich komunistów, jak Borowski, to się do partii zapiszą". Leopold Unger, Intruz (wspomnienia autobiograficzne; Prószyński i S-ka, 2001, ​​ISBN 83-7255-943-0​​).
  4. Wyszukiwarka cmentarna - Warszawskie cmentarze
  5. M.P. z 1955 r. nr 121, poz. 1590
  6. M.P. z 1946 r. nr 26, poz. 43
  7. Kurier Polski”, nr 256 z 26 listopada 1976, str. 2 (nekrolog)

Galeria[edytuj | edytuj kod]