Wiktor Krasin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wiktor Krasin
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 4 sierpnia 1929
Kijów
Data i miejsce śmierci 3 września 2017
Naharijja
Zawód, zajęcie dziennikarz
Stanowisko opozycjonista w ZSRR, obrońca praw człowieka

Wiktor Aleksandrowicz Krasin (ur. 4 sierpnia 1929 w Kijowie, zm. 3 września 2017 w Naharijji[1][2][3]) – rosyjski ekonomista, dysydent w ZSRR, obrońca praw człowieka, wielokrotnie więziony w Związku Radzieckim, dziennikarz Radia Swoboda.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Jego ojciec został aresztowany w 1937 i zmarł później w łagrze na Kołymie. W latach 1937–1941 mieszkał u rodziny ojca w Kijowie. W 1941 został ewakuowany z matką i młodszym bratem do Taszkentu. W 1944 znalazł się w Moskwie. W 1947 ukończył naukę w szkole średniej i rozpoczął studia psychologiczne na Wydziale Filozofii Uniwersytetu Moskiewskiego[1].

Po raz pierwszy został uwięziony przez władze ZSRR w 1949, gdy miał 19 lat z powodu głoszenia krytyki wobec marksizmu-leninizmu. Został skazany na 8 lat łagrów, faktycznie spędził pięć lat w kolonii karnej. W 1954 został zwolniony i zrehabilitowany. Ukończył studia ekonomiczne na Uniwersytecie Moskiewskim[4]. W 1969 był współzałożycielem tzw. Grupy Inicjatywnej, jednej z najważniejszych nielegalnych grup obrony praw człowieka w ZSRR. W tym samym roku został skazany za pasożytnictwo na 5 lat zsyłki do Kraju Krasnojarskiego. W 1971 powrócił do Moskwy. W 1972 został ponownie aresztowany. Złożył wówczas zeznania obciążające innych uczestników ruchu wolnościowego, do czego się później przyznał. W 1975 uzyskał wspólnie z żoną zgodę na emigrację do USA, których obywatelstwo otrzymał w 1981. W latach 1983–1991 był korespondentem Radia Swoboda. W latach 90. wrócił do Rosji, którą następnie na kilka lat opuścił[2][3].

Doświadczenia z zakresu działalności opozycyjnej opisał w 1983 podczas pobytu w USA w autobiograficznej książce pt. „Суд" (Красин В.A., Суд, New York: Chalidze Publications, 1983, 120 stron). Jej polskie tłumaczenie ukazało się w Polsce pt. „Sąd" w 1984 jako druk bezdebitowy w Wydawnictwie Krąg[3][5]. W 2012 opublikował drugą książkę autobiograficzną pt. Pojedynek. Zapiski antykomunisty (wydanie oryginalne: Красин В. Поединок. Записки антикоммуниста, предисл. и коммент. Роберта ван Ворена. [Surbiton]: Hodgson Press, 2012, 370 ss.)[1].

Zmarł w wieku 88 lat w klinice w izraelskim mieście Naharijja[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Красин Виктор Александрович (р. 1929) экономист, правозащитник (ros.). sakharov-center.ru. [dostęp 2017-09-05].
  2. a b c Obrońca praw człowieka w ZSRR, kilkakrotnie aresztowany. Nie żyje Wiktor Krasin. tvn24.pl, 4 września 2017. [dostęp 2017-09-05].
  3. a b c Rehabilitująca moc spowiedzi. fronda.pl. [dostęp 2017-09-05].
  4. В Израиле умер экономист и правозащитник Виктор Красин (ros.). svoboda.org, 4 września 2007. [dostęp 2017-09-05].
  5. Sąd - Wiktor Krasin. unikatantykwariat.pl. [dostęp 2017-09-05].