Wilanów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zobacz też: Wilanów w innych znaczeniach tej nazwy.
Wilanów
Dzielnica Warszawy
Ilustracja
Pałac w Wilanowie od strony ogrodu
Herb
Herb
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Miasto Warszawa
W granicach Warszawy 14 maja 1951[1]
Zarządzający Ludwik Rakowski
Powierzchnia 36,73 (1.01.2020)[2] km²
Populacja 
• liczba ludności

42 134 (1.01.2020)[2]
• gęstość 1147 (1.01.2020)[2] os./km²
Tablice rejestracyjne WW...F, WW...G, WW...H, WW...J, WW...W
Plan Wilanowa
Plan Wilanowa
Położenie na mapie Warszawy
Położenie na mapie
Strona internetowa
Portal Portal Polska
Siedziba Urzędu Dzielnicy Wilanów
Pomnik Jana III Sobieskiego przy ul. Oś Królewska

Wilanówdzielnica Warszawy położona w lewobrzeżnej części miasta. Jest jedną z 18 jednostek pomocniczych m.st. Warszawy[3].

Do 1951 miejscowość była siedzibą gminy wiejskiej Wilanów.

Informacje ogólne[edytuj | edytuj kod]

Podział według miejskiego systemu informacji

Według Systemu MSI Wilanów dzieli się na osiem obszarów:[4]

Wilanów graniczy:

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wilanów był jedną z najstarszych osad w okolicach Warszawy. Do drugiej połowy XVII w. używano nazwy Milanów. Wieś Milanowo do 1338 roku była własnością Opactwa Benedyktynów w Płocku[5][6]. W 1338 r. stał się własnością księcia czerskiego i sochaczewskiego Trojdena. Kolejni właściciele Milanowa to między innymi: Milanowscy, Leszczyńscy, Krzyccy.

Wieś szlachecka Milianowo w 1580 znajdowała się w powiecie warszawskim ziemi warszawskiej województwa mazowieckiego[7].

Pierwotnie nazwa brzmiała Milanowo lub Milanów. Pojawia się ona kilkukrotnie w średniowiecznych zapiskach jako: Mylynow (1350), Milonowo (1377), Milonów (1422), Milonowo (1426). Pochodzi ona od nazwy osobowej Milon lub Milan, wywodzącej się prawdopodobnie z imion złożonych typu Milosław, Milobrat. Obecna forma powstała najprawdopodobniej poprzez nawiązanie do nazwy pałacu Villa Nova[8], po jego powstaniu w XVII wieku[9].

W 1677 r. dwór w Milanowie został odkupiony przez Jana III Sobieskiego (za pośrednictwem Marka Matczyńskiego), jako Villa Nova (Wilanów). W 1720 r. teren wraz z dworem kupiła Elżbieta Helena Sieniawska. W latach 1730–1733 Wilanów dzierżawił August II Mocny. Następnie dobra wilanowskie przechodziły przez ręce rodów Czartoryskich, Lubomirskich oraz Potockich. W 1892 r., zgodnie z testamentem Aleksandry z Potockich dobra zostały przekazane hrabiemu Branickiemu. Wilanów pozostawał w posiadaniu Branickich do końca II wojny światowej.

Podczas okupacji niemieckiej na terenie Wilanowa Niemcy utworzyli dwa obozy pracy dla ludności żydowskiej oraz oddział roboczy jeńców radzieckich – filię obozu w Beniaminowie[10].

W 1945 r. cały zespół pałacowo-ogrodowy Wilanowa przeszedł na własność państwa, stając się oddziałem Muzeum Narodowego w Warszawie, który od 1995 jest samodzielną instytucją jako Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie (do września 2013 działające pod nazwą Muzeum Pałac w Wilanowie).

 Osobny artykuł: Pałac w Wilanowie.

Na terenie Wilanowa występowało także osadnictwo olęderskie[11].

W 2005[12] przy ul. Sytej uruchomiono Oczyszczalnię Ścieków „Południe“, do której przesyłane są ścieki z południowej części lewobrzeżnej Warszawy[13].

Rada Dzielnicy[edytuj | edytuj kod]

Ugrupowanie Kadencja 2002–2006[14] Kadencja 2006–2010[15] Kadencja 2010–2014[16] Kadencja 2014–2018[17] Kadencja 2018–2023[18]
Sojusz Lewicy Demokratycznej 2 1 (LiD)
Prawo i Sprawiedliwość 3 4 3 3 2
Nasz Wilanów 2
Jutro Wilanowa i Powsina 1
Platforma Obywatelska 4 8 7 11 13
Wilanów Zielony 1
Wilanów Niski 1
Nasze Osiedle 1
Wilanów Wysoki i Domki 1
Przyszłość Wilanowa 1
Niezależny Wilanów Wysoki i Niski 2
Stowarzyszenie Mieszkańców Miasteczka Wilanów 2 7 5
Warszawska Wspólnota Samorządowa 1
Pozytywny Wilanów 1

Ważniejsze obiekty[edytuj | edytuj kod]

 Z tym tematem związana jest kategoria: Wilanów.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 maja 1951 r. w sprawie zmiany granic miasta stołecznego Warszawy (Dz.U. z 1951 r. nr 27, poz. 199).
  2. a b c Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2019 roku. Tabl. 21 Powierzchnia, ludność oraz lokaty według gmin. W: Główny Urząd Statystyczny [on-line]. stat.gov.pl, 22 lipca 2020. [dostęp 2020-09-09].
  3. Art. 5 i 14 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz.U. z 2018 r. poz. 1817)
  4. Dzielnica Wilanów. W: Zarząd Dróg Miejskich [on-line]. zdm.waw.pl. [dostęp 2016-07-16].
  5. Kazimierz Pacuski, Początki benedyktyńskiego opactwa św. Wojciecha na grodzie płockim, w:Notatki Płockie, 40/4-165, 1995, s. 6.
  6. błąd Pacuskiego, wieś ta nazywała się Wilanowem od XVII wieku a nie do XVII wieku jak podaje
  7. Adolf Pawiński, Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. 5: Mazowsze, Warszawa 1895, s. 261.
  8. dosłownie nowy dom wiejski lub folwark, także jako nowa wieś
  9. Kazimierz Rymut: Nazwy miast Polski. Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1987, s. 263. ISBN 83-04-02436-5.
  10. Czesław Pilichowski: Obozy hitlerowskie na ziemiach polskich 1939–1945. Informator encyklopedyczny. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1979, s. 556. ISBN 83-01-00065-1.
  11. Grzegorz Lisicki: Co Warszawie zostało po Olendrach: Gouda, wierzby, Kępa. wyborcza.pl, 22 kwietnia 2012. [dostęp 31 sierpnia 2019].
  12. Oczyszczalnia Południe już startuje. W: Urząd m.st. Warszawy [on-line]. um.warszawa.pl, 20 czerwca 2005. [dostęp 2020-09-04].
  13. Zakład „Południe”. W: Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w m.st. Warszawie Spółka Akcyjna [on-line]. mpwik.com.pl. [dostęp 2020-09-04].
  14. Państwowa Komisja Wyborcza: Wybory samorządowe. wybory2002.pkw.gov.pl. [dostęp 2015-10-12].
  15. Geografia wyborcza - Wybory samorządowe - Państwowa Komisja Wyborcza. wybory2006.pkw.gov.pl. [dostęp 2015-10-12].
  16. Wybory Samorządowe 2010 - Geografia wyborcza - Województwo mazowieckie - miasto st. Warszawa - dz. Wilanów. wybory2010.pkw.gov.pl. [dostęp 2015-10-12].
  17. Wyniki wyborów do Rady Dzielnicy Wilanów. www.wilanow.pl. [dostęp 2015-10-12].
  18. Wybory samorządowe 2018, wybory2018.pkw.gov.pl [dostęp 2018-10-23].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]