Witalis Ugrechelidze-Ugorski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Witalis Ugrechelidze-Ugorski
Data i miejsce urodzenia 11 maja 1902
Kutaisi
Data i miejsce śmierci 8 stycznia 1983
Londyn
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari

Witalis Ugrechelidze-Ugorski ( ur. 11 maja 1902 w Kutaisi, zm. 8 stycznia 1983 w Londynie[1]) – gruziński oficer, major wojska polskiego, kawaler Virtuti Militari, przetłumaczył "Pana Tadeusza" na język gruziński.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Kutaisi[2]. Po ukończeniu Gruzińskiego Gimnazjum Szlacheckiego wstąpił do szkoły oficerskiej[2]. Walczył o niepodległość Gruzji, a po klęsce udał się na emigrację do Turcji[2]. Gdy w 1921 roku Józef Piłsudski zaprosił gruzińskich oficerów do Polski, przyjechał wraz z innymi oficerami. Służył w wojsku polskim. Ożenił się z Haliną Troicką[3]. Za udział w kampanii wrześniowej otrzymał order Virtuti Milliari[4]. Po zwolnieniu z obozu jenieckiego w Luckenwalde włączył się w działalność podziemną w Warszawie. Przed powstaniem warszawskim przedostał się do Włoch, gdzie dołączył do II Korpusu. Wraz z nim wyjechał do Wielkiej Brytanii. Mieszkał w Londynie utrzymując rodzinę z pracy fizycznej. Witalis Ugrechelidze-Ugorski zmarł w 1983 roku w Londynie. W 2014 jego prochy zostały złożone na cmentarzu zasłużonych w Tbilisi.

Tłumaczenie "Pana Tadeusza"[edytuj | edytuj kod]

W latach 50. XX wieku Ugrechelidze przetłumaczył na język gruziński "Pana Tadeusza"[2]. Po raz pierwszy przedstawił swoje tłumaczenie w 1955 roku podczas posiedzenia Sekcji Brytyjskiej Ogólnego Komitetu Mickiewiczowskiego[5], a publicznie w 1956 roku podczas obchodów 100 lecia śmieci Adama Mickiewicza w Instytucie Sikorskiego w Londynie na spotkaniu "Najnowsze tłumaczenia Mickiewicza"[2]. Niestety nie zostało ono wtedy wydane. Rękopis został odnaleziony po latach w Bibliotece Polskiej w Londynie[6].

Do druku przygotował go profesor Uniwersytetu Warszawskiego Dawid Kolbaia. Książka została wydana w 2011 roku przez Studium Europy Wschodniej UW i Ossolineum[6].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Tadeusz Łaszczewski Lubelszczyzna - 1939 r. Nazwiska osób na literę T - Ż
  2. a b c d e Taylor-Terlecka N. Mickiewicz na Kaukazie. Dzieje zagubionego rękopisu - Pan Tadeusz po gruzińsku W: Kolbaia D., Hlebowicz P., Warise P. Gruzja nieznana. Wspólne losy Gruzinów i Polaków 2011 s. 94-97
  3. Ostapczuk J. Z życia prawosławnej emigracji gruzińskiej w międzywojennej Polsce na przykładzie rodziny Bagrationich Rocznik Teologiczny 2016 z. 2 s. 275
  4. Janusz Stankiewicz, KAWALEROWIE ORDERU VIRTUTI MILITARI, www.stankiewicze.com [dostęp 2018-04-07].
  5. Polskie życie kulturalne. Pan Tadeusz po gruziński Orzeł Biały 1955 nr 28 z 9 lipca s. 3
  6. a b Czarny porucznik przełożył "Pana Tadeusza", „PolskieRadio.pl” [dostęp 2018-04-08].