Wojciech Giełżyński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wojciech Giełżyński
Ilustracja
Wojciech Giełżyński
Warszawa, 29 czerwca 2006
Data i miejsce urodzenia 9 maja 1930
Warszawa
Data i miejsce śmierci 3 marca 2015
Warszawa
Narodowość polska
Język polski
Dziedzina sztuki reportaż
Ważne dzieła
  • Medytacje o Świecie Trzecim
  • Rewolucja w imię Allacha
  • Byłem gościem Chomeiniego
  • Gdańsk. Sierpień 80
  • Budowanie Niepodległej
  • Edward Abramowski, zwiastun Solidarności
  • Ani Wschód ani Zachód
  • Prywatna historia XX wieku
  • Inne światy inne drogi
  • Pół świata – moje!
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi

Wojciech Stefan Giełżyński (ur. 9 maja 1930 w Warszawie, zm. 3 marca 2015 tamże) – polski dziennikarz i reportażysta.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Debiutował w wieku 16 lat, pod pseudonimem Wojciech Stefan[1], na łamach „Gazety Ludowej”, niezależnego dziennika, którego naczelnym był jego ojciec, Witold Giełżyński (korygował on teksty syna, m.in. pod kątem gramatycznym[1]). Ukończył Liceum im. Stefana Batorego, następnie studia ekonomiczne w Szkole Głównej Handlowej, po których został reporterem działu sportowego tygodnika „Dookoła Świata” (na studiach pracował w piśmie „Repatriant”, które namawiało ludzi starej emigracji do powrotów do Polski[1]). Sportowiec, dwukrotny mistrz Polski w wioślarstwie. Pracował w pismach: „Współczesność”, „Panorama”, „Kontynenty” (prowadził dział Azji), od 1972 współpracował blisko z „Polityką” (z której odszedł po strajku w Stoczni Gdańskiej w 1980). W stanie wojennym przeszedł do prasy drugiego obiegu, redagował miesięcznik „Vacat” (ps. Jan Lech, Pol.X., Weronika), współredagował „Przegląd Wiadomości Agencyjnych”. Ostatnim jego etatowym miejscem pracy w dziennikarstwie był „Tygodnik Solidarność” w latach 1989–1992.

W 1987 uczestniczył w reaktywacji PPS, a w 1988 – w majowym i sierpniowym strajku w Stoczni Gdańskiej. Był członkiem Rady Programowej Unii Pracy. Związany z masonerią (obecnie z Wielkim Wschodem Polski), której wybitnym przedstawicielem był także jego ojciec. Sam żartobliwie wywodził swój ród od siostry Mieszka I, Adelajdy (co do jej rzeczywistego istnienia historycy mają poważne wątpliwości) oraz jej hipotetycznego męża węgierskiego księcia Gejzy, założyciela dynastii Arpadów.

Od 1995 do 2006 rektor nieistniejącej już Wyższej Szkoły Komunikowania i Mediów Społecznych im. Jerzego Giedroycia w Warszawie.

Autor ok. pięciu tysięcy publikacji prasowych, komentarzy radiowych i telewizyjnych – oraz ponad 60 książek, głównie o Trzecim Świecie, jak i z zakresu problematyki społeczno-politycznej.

Odwiedził w wędrówkach reporterskich 85 krajów. Otrzymał za swą twórczość szereg nagród i wyróżnień m.in. nagrodę im. Juliana Bruna.

W latach 1960–1981 należał do PZPR[2]. Przyznał się do siedmiu lat współpracy z SB (TW ps. Jerzy Stefański), zakończonej w 1964.

Odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski i Złotym Krzyżem Zasługi[2].

Mieszkał w Warszawie przy ul. T. Sygietyńskiego.

Pochowany 10 marca 2015 w grobie rodzinnym na Cmentarzu Stare Powązki (kwatera 36-5-3,4)[3].

Twórczość (wybór)[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Nasz wywiad. Rozmowa z Wojciechem Giełżyńskim, w: Czas, nr 2-3(11-12)/1988, s. 39
  2. a b Kto jest kim w Polsce 1984. Wyd. 1. Warszawa: Wydawnictwo Interpress, 1984, s. 237. ISBN 83-223-2073-6.
  3. Cmentarz Stare Powązki: GIEŁŻYŃSCY, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [online] [dostęp 2019-07-26].