Wojciech Pszoniak

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wojciech Pszoniak
Ilustracja
Pszoniak (Pol’and’Rock Festival, 2019)
Data i miejsce urodzenia 2 maja 1942
Lwów
Zawód aktor teatralny i filmowy, pedagog
Lata aktywności od 1965
Zespół artystyczny
Stary Teatr w Krakowie
(1968–1972)
Teatr Powszechny w Warszawie
(1974–1979)
Teatr Ateneum w Warszawie
(2001–2006)
Teatr Współczesny w Warszawie
(2010–2012)
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kawaler Orderu Narodowego Zasługi (Francja)
podpis

Wojciech Zygmunt Pszoniak (ur. 2 maja 1942 we Lwowie) – polski aktor teatralny i filmowy, pedagog.

Przez Gustawa Holoubka, Tadeusza Łomnickiego i Zbigniewa Zapasiewicza został w 1990 uznany za jednego z trzech największych polskich aktorów dramatycznych po 1965 roku (obok Piotra Fronczewskiego i Andrzeja Seweryna).

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Wojciech Pszoniak pochodzi ze Lwowa, gdzie się urodził i spędził pierwsze dwa lata życia. Pod koniec II wojny światowej jego rodzina musiała wyjechać z tego miasta.

Dorastał w Gliwicach. W młodości grał na skrzypcach i klarnecie, w średniej szkole muzycznej w Bytomiu uczył się gry na oboju, udzielał się też w orkiestrze wojskowej. Występował w teatrach amatorskich i studenckich, a także w kabaretach (w 1961 założył kabaret „Czerwona Żyrafa”).

W 1968 ukończył studia na PWST w Krakowie. Występował na scenach Starego Teatru w Krakowie oraz Teatru Narodowego w Warszawie i Teatru Powszechnego w Warszawie. W latach 1974–1980 był wykładowcą w warszawskiej PWST. W latach 70. występował także w kabarecie Pod Egidą. Od końca lat 70. grał w teatrach francuskich. W latach 80. wyjechał na stałe do Paryża. Od lat 90. grywa zarówno w przedstawieniach francuskich, jak i w polskich.

Wystąpił m.in. w przedstawieniach: Klątwa Stanisława Wyspiańskiego (reż. Konrad Swinarski, 1970), Miłość i gniew Johna Osborne’a (reż. Zygmunt Hübner, 1973), Rewizor Nikołaja Gogola (reż. Jerzy Gruza, 1977), Siedem pięter Dino Buzattiego (reż. Andrzej Barański, 1995), Śmieszny staruszek Tadeusza Różewicza (reż. Stanisław Różewicz, 1997) oraz w wyreżyserowanym przez siebie Dożywociu (2001) Aleksandra Fredry.

Na ekranie debiutował w bułgarskim serialu Proizszestwia na Sljapata ulica (1965). W filmie polskim natomiast w 1970 – Twarz anioła (reż. Zbigniew Chmielewski). Wystąpił w kilkudziesięciu filmach polskich, francuskich i w produkcjach międzynarodowych. Zagrał m.in. tytułową rolę w Diable (reż. Andrzej Żuławski, 1972), rolę Mieszka I w Gnieździe (reż. Jan Rybkowski, 1974), doktora Marglewskiego w Szpitalu przemienienia (reż. Edward Żebrowski, 1978), postać Siedelmayera, dyrektora cyrku w Arii dla atlety (reż. Filip Bajon, 1979), zagrał Josełe w Austerii (reż. Jerzy Kawalerowicz, 1982) oraz Kamińskiego w Strajku (reż. Volker Schlöndorff, 2007).

Wystąpił także w filmach Andrzeja Wajdy: w roli dziennikarza i Stańczyka w Weselu (1972), Moryca w Ziemi obiecanej (1974), Robespierre’a w Dantonie (1983) i tytułowej roli w Korczaku (1990).

Został członkiem honorowego komitetu poparcia Bronisława Komorowskiego przed przyspieszonymi wyborami prezydenckimi 2010[1] oraz przed wyborami prezydenckimi w Polsce w 2015 roku[2].

Wojciech Pszoniak mieszka na stałe we Francji, jednak podkreśla swoje przywiązanie do Polski. W jednym z wywiadów mówił:

Mieszkając na Zachodzie, nigdy nie traciłem kontaktu z Polską. Tu ciągle mam mieszkanie, własny NIP i PIT. Tu mam przyjaciół. Rodzice wychowywali mnie w przekonaniu, że Polska jest najlepszym i najpiękniejszym krajem. Dzięki podróżom po świecie zrozumiałem, że to nie do końca prawda, że są kraje piękniejsze i zasobniejsze. Ale miłość do ojczyzny jest jak miłość do matki. Kochać ją trzeba i szanować za to, że jest. Im bardziej biedna i umęczona, tym większej wymaga miłości[3].

Wojciech Pszoniak,

Obecnie publikuje felietony na portalu Koduj24.pl[4][5].

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Wojciech Pszoniak jest żonaty z Barbarą Pszoniak. Miał starszego o 12 lata brata Jerzego i starszego o 11 lat brata Antoniego Pszoniaka, który również był aktorem[6].

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

Gwiazda Pszoniaka w łódzkiej Alei Gwiazd

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Nagrody[edytuj | edytuj kod]

Role teatralne
Role filmowe

Inne[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. W oryginale (bułg.) tytuł filmu brzmi Произшествие на сляпата улица.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Komitet poparcia Bronisława Komorowskiego, onet.pl, 16 maja 2010 [dostęp 2014-04-26] [zarchiwizowane z adresu 2013-12-05].
  2. Barbara Sowa, Kto wszedł do komitetu poparcia Komorowskiego, a kto z niego wypadł? Cała Lista, Dziennik.pl, 16 marca 2015 [dostęp 2015-03-21].
  3. Jan Bończa-Szabłowski, Marzena Podgórska, Wojciech Pszoniak (autor słów): Wszystkich kochać nie potrafię. e-teatr.pl (oryg. w „Rzeczpospolitej”), 2006-01-26. [dostęp 2020-05-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-05-05)].
  4. Ruszył serwis informacyjny koduj24.pl (pol.). kodmalopolska.pl. [dostęp 2020-07-24].
  5. O nas (pol.). koduj24.pl. [dostęp 2020-07-24].
  6. Arkadiusz Bartosiak, Łukasz Klinke, Marcin Meller. Wywiad z Wojciechem Pszoniakiem. „Playboy”, 2009. Wywiadowcy.pl. 
  7. Wiatr ze wschodu
  8. Si tu voyais son coeur. filmweb.pl. [dostęp 2018-04-06].
  9. M.P. z 2011 r. nr 107, poz. 1082
  10. Medale „Gloria Artis” dla Kabaretu Pod Egidą, teatry.art.pl, 17 kwietnia 2007 [dostęp 2010-05-10] [zarchiwizowane z adresu 2012-01-14].
  11. Znamy laureatów Wielkich Splendorów 2015, Polskie Radio, 7 grudnia 2015 [dostęp 2015-12-10].
  12. Teatr Polskiego Radia: Splendory 2015 rozdane, GazetaPrawna.pl, 7 grudnia 2015 [dostęp 2015-12-10].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]