Wersja ortograficzna: Województwo krakowskie (1945–1975)

Województwo krakowskie (1945–1975)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy województwa krakowskiego w latach 1945–1975. Zobacz też: województwo krakowskie.
Województwo krakowskie
województwo
Państwo  PRL
Siedziba wojewody i sejmiku Kraków
Powierzchnia 15 355 km²
Populacja (31 XII 1974)
• liczba ludności

2213 tys.
• gęstość 145 os./km²
Podział administracyjny
Liczba powiatów miejskich 4
Liczba powiatów 21
Położenie na mapie Polski
POL województwo krakowskie 1950.svg
Portal Polska
Województwo w latach 1946−1950

Województwo krakowskie – dawna jednostka podziału administracyjnego Polski, ze stolicą w Krakowie, powołana 28 czerwca 1946 roku[1], podzielona w 1975 na nowe, mniejsze województwa (krakowskie, nowosądeckie, tarnowskie, bielskie, katowickie i kieleckie). Województwo kilkukrotnie zmieniało swoje granice.

Województwo krakowskie objęło swoim obszarem teren obecnego województwa małopolskiego (bez powiatu gorlickiego) oraz Jaworzno, powiat żywiecki i bialski (zlikwidowany i podzielony w 1951).

W 1966 miasto Kraków i województwo krakowskie zostały odznaczone Orderem Budowniczych Polski Ludowej[2].

Podział na powiaty:

  • powiaty miejskie (grodzkie): Kraków (od 1957 jako miasto wydzielone z województwa), od 1951: Nowy Sącz, Tarnów, Zakopane, od 1956: Jaworzno
  • powiaty ziemskie: bialski (do 1951), bocheński, brzeski, chrzanowski, dąbrowski, krakowski, limanowski, miechowski, myślenicki, nowosądecki, nowotarski, olkuski, oświęcimski (od 1951), tarnowski, wadowicki, żywiecki

Zmiany administracyjne[edytuj | edytuj kod]

  • 1 kwietnia 1945 – powiat miechowski przeniesiono z województwa kieleckiego do województwa krakowskiego[3].
  • 18 sierpnia 1945 – 4 powiaty województwa krakowskiego (dębicki, gorlicki, jasielski i mielecki) przeniesiono do nowo utworzonego województwa rzeszowskiego.
  • 20 sierpnia 1945 – powiat olkuski przeniesiono z województwa kieleckiego do województwa krakowskiego
  • w 1951
  • w 1953 − wieś Jęzor koło Jaworzna włączono do Sosnowca w województwie katowickim (stalinogrodzkim).
  • w 1956 − z powiatu chrzanowskiego wydzielono powiat miejski Jaworzno.
  • w 1957 – podniesiono Kraków do rangi miasta wydzielonego.

Ludność[edytuj | edytuj kod]

Data Liczba mieszkańców
ogółem miejska (%) wiejska (%)
14 II 1946 (spis sumaryczny)[4] 2 133 389 579 848 (27,18%) 1 553 541 (72,82%)
3 XII 1950 (spis powszechny)[5] 2 113 498 655 270 (31%) 1 458 228 (69%)
31 XII 1956[6] 2417 tys. 936 tys. (38,7%) 1481 tys. (61,3%)
6 XII 1960 (spis powszechny)[7] 1 990 359 552 478 (27,76%) 1 437 881 (72,24%)
31 XII 1963[8] 2088 tys. 591 tys. (28,3%) 1497 tys. (71,7%)
31 XII 1965[9] 2127,6 tys. b.d. b.d.
8 XII 1970 (spis powszechny)[10] 2 182 271 662 741 (30,37%) 1 519 530 (69,63%)
31 XII 1971[11] 2195,6 tys. 672,4 tys. (30,6%) 1523,2 tys. (69,4%)
31 XII 1972[12] 2214,4 tys. 686,7 tys. (31%) 1527,7 tys. (69%)
31 XII 1973[13] 2194 tys. 719 tys. (32,8%) 1475 tys. (67,2%)
31 XII 1974[14] 2213 tys. 733 tys. (33,1%) 1480 tys. (66,9%)

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

1946[edytuj | edytuj kod]

Powiat Powierzchnia

(km²)[15]

Liczba ludności

14 II 1946[16]

ogółem na km²
bialski 635 127 610 201
bocheński 877 106 423 121
brzeski 849 105 245 124
chrzanowski 722 127 807 177
dąbrowski 650 65 650 101
krakowski 767 131 036 171
Kraków (miejski) 165 299 396 1815
limanowski 944 89 919 95
miechowski 1353 152 490 113
myślenicki 988 104 189 105
nowosądecki 1571 156 147 99
nowotarski 1893 133 912 71
olkuski 1361 140 734 103
tarnowski 881 135 563 154
wadowicki 1109 141 274 127
żywiecki 1153 115 994 101

1973[edytuj | edytuj kod]

Źródło:[17]

Powiat Powierzchnia

(km²)

Liczba ludności

31 XII 1972

Miasta Gminy Siedziba
ogółem (tys.) na km² ogółem w tym posiadające wspólną radę narodową z gminami
bocheński 865 106 123 2 0 11 Bochnia
brzeski 819 98 120 1 0 11 Brzesko
chrzanowski 648 165,1 255 6 2 12 Chrzanów
dąbrowski 652 67,2 103 2 1 10 Dąbrowa Tarnowska
Jaworzno (miejski) 75 65,7 880 1 nd. nd. Jaworzno
krakowski 870 192,6 221 2 0 14 Kraków
limanowski 952 94,9 100 2 0 10 Limanowa
miechowski 859 79,1 92 2 1 9 Miechów
myślenicki 741 94,6 128 3 2 10 Myślenice
nowosądecki 1554 159,6 103 5 2 15 Nowy Sącz
nowotarski 1808 164 91 3 1 16 Nowy Targ
Nowy Sącz (miejski) 19 43,1 2235 1 nd. nd. Nowy Sącz
olkuski 1119 138,9 124 4 0 11 Olkusz
oświęcimski 424 127,7 301 5 2 7 Oświęcim
proszowicki 426 46,7 110 1 0 8 Proszowice
suski 719 73,2 102 3 0 8 Sucha Beskidzka
tarnowski 886 109,6 124 1 1 11 Tarnów
Tarnów (miejski) 72 89 1230 1 nd. nd.
wadowicki 657 127 193 3 0 10 Wadowice
Zakopane (miejski) 85 27,8 328 1 nd. nd. Zakopane
żywiecki 1105 144,6 131 1 0 15 Żywiec

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Dz.U. z 1946 r. nr 28, poz. 177
  2. Order Budowniczych Polski Ludowej dla miasta i województwa. „Dziennik Bałtycki”, s. 1, Nr 108 z 8−9 maja 1966. 
  3. Dz.U. z 1945 r. nr 8, poz. 38
  4. Powszechny Sumaryczny Spis Ludności z dn. 14 II 1946 r., Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 1947, s. 20 (s. 36 dokumentu PDF).
  5. Narodowy Spis Powszechny z dnia 3 grudnia 1950 r. Struktura zawodowa i demograficzna ludności. Indywidualne gospodarstwa rolne. Polska, Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 1954, s. 3 (s. 8 dokumentu PDF).
  6. Rocznik statystyczny 1957, Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 1957, s. 12 (s. 51 dokumentu PDF).
  7. Spis Powszechny z dnia 6 grudnia 1960 r. Wyniki ostateczne. Ludność, gospodarstwa domowe. Polska, Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, grudzień 1965, s. 6 i 7 (strony 5 i 6 dokumentu PDF).
  8. Rocznik polityczny i gospodarczy 1964, Państwowe Wydawnictwo Ekonomiczne, s. 32.
  9. Wielka encyklopedia powszechna PWN, t. t. 9, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1967, s. 5.
  10. Narodowy Spis Powszechny 8 XII 1970. Struktura demograficzna i zawodowa ludności, gospodarstwa domowe. Polska. Wyniki ostateczne, Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, grudzień 1972, s. 3, 5 i 6 (strony 59, 61 i 62 dokumentu PDF).
  11. Rocznik statystyczny 1972, Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 1972, s. 73.
  12. Rocznik polityczny i gospodarczy 1973, Państwowe Wydawnictwo Ekonomiczne, s. 37.
  13. Rocznik polityczny i gospodarczy 1974, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Ekonomiczne, 1975, s. 85.
  14. Encyklopedia powszechna PWN, t. 3, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1975, s. 577.
  15. Rocznik Statystyczny 1947, Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 1947, s. 18 (s. 35 dokumentu PDF).
  16. Powszechny Sumaryczny Spis Ludności z dn. 14 II 1946 r., Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 1947, s. 60-62 (s. 76-78 dokumentu PDF).
  17. Polska. Zarys encyklopedyczny, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1974, s. 715.