Wpływ Leonarda da Vinci na twórczość innych artystów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Leonardo da Vinci poprzez swoją twórczość od wieków stanowił inspirację dla wielu artystów. Po jego śmierci wzrosła grupa jego naśladowców. Jego dzieła często kopiowane, ale stanowiły one również inspirację dla nowych dzieł najczęściej poprzez swoją kompozycję i formę.

Naśladowcy[edytuj | edytuj kod]

Już w 1490 r. liczni artyści naśladowali styl twórczości Leonarda. Jedynie Foppa i Civerchio unikali konfrontacji z jego sztuką. Naśladowcy przejmowali charakterystyczne dla niego środki artystyczne, m.in.: rozpylenie konturu w świetle, czy znane uśmiechy. Byli to głównie uczniowie Leonarda i leonardianie. Malowanym przez nich postaciom często brak jednak było witalności, bogactwa psychologicznego oraz połączenia nauki ze sztuką, stanowiącego podstawę artystycznych dokonań Leonarda.

Rafael Santi dzięki zetknięciu się z Leonardem i Michałem Aniołem porównującymi swe zdolności przy pracy nad tematem bitew, oraz zapoznaniu się z doświadczeniami tych artystów, dokonał ogromnego przekształcenia swojego stylu ukształtowanego pod wpływem Perugina. Znaczący wpływ na Rafaela wywarł Karton do obrazu święta Anna Samotrzecia, ukazujący artyście nowe środki wyrazu i organizacji formalnej. U Leonarda fascynowała go kompozycyjna wymowa, siła przedstawiania przeżyć wewnętrznych, dramatyczna i narracyjna jedność w splocie ruchów i spojrzeń malowanych postaci. Kontynuował i rozwijał piramidalną kompozycję grupy, zaproponowaną przez Leonarda. Michał Anioł, mimo niechęci, jaką pałał do Leonarda, przejął od niego organizowanie form w zwartą kompozycję, elementy porządku formalnego, nieokreśloną przestrzeń i atmosferyczne walory tła.

Wpływy Leonarda w Lombardii były bardzo silne w pierwszych dziesięcioleciach XVI w. Spadkobiercy jego twórczości różnili się między sobą kulturą i poziomem tworzonych dzieł. Wielu malarzy dostosowywało się do stylistycznych dokonań Leonarda. Niektórzy nie wykraczali poza krąg danego regionu, a inni wzbogacali styl o obce wpływy. Bernardino de Conti trzymał się archaicznych i sztywnych reguł quattrocenta. Bernardino Luini akcentował prostotę i w naiwny sposób oddawał psychologiczny wyraz postaci. Również Cesare da Sesto często naśladował Leonarda.

Piero di Cosimo dostrzegał w malarstwie Leonarda i artystów północnych nowe wzory naturalizmu. Unikał idealizacji nawet w klasycznych scenach. Yañez i Llanos, którzy współpracowali z Leonardem przy Bitwie pod Anghiari, tworzyli dwuznaczne obrazy. W swojej twórczości łączyli hiszpański styl z zamiłowaniem do perspektywy i włoskich nowatorskich środków wyrazu. W okresie manieryzmu naturalizm ustąpił miejsca "nowożytnej manierze". Wykonywano imitacje dzieł m.in.: Rafaela, Michała Anioła i Leonarda. Andrea del Sarto, Jacopo Pontormo i Fiorentino Rosso, którzy jako jedni z pierwszych uchwycili zachodzące historyczne przemiany w sztuce.

Leonardo wywarł głęboki wpływ na twórczość późniejszych epok, mimo iż często przy pierwszym zetknięciu wydaje się ona zaczerpnięta z dzieł Rafaela czy Michała Anioła. Formy Leonarda były podstawą dzieł Cesare Magniego, wpłynęły na styl i szkołę Gerolama, Giovanniego Figina i Giovanniego Lomazza. Gerolamo i Cesare da Sesto przetwarzali wzory Leonarda na zimny i sugestywny akademizm. Coreggio przejął od Leonarda ujmujące i naturalne gesty postaci oraz wyraźną kompozycję.

Różnorakie kopie i ryciny dzieł Leonarda z XVI i XVII w. świadczą o przejęciu form widocznych w kompozycjach i zasadach proporcji. U Hansa Holbeina wpływy Leonarda widoczne są w przedstawieniu półfigur kobiecych. Wydźwięk Leonarda u artystów takich jak Peter Paul Rubens i Rembrandt uważa się za następstwo teoretycznych osiągnięć artysty, zwłaszcza po upowszechnieniu jego pism w 1651 r. Traktat o malarstwie został zaakceptowany przez Le Bruna jako podstawa sztuki.

Dzieła zainspirowane twórczością Leonarda da Vinci[edytuj | edytuj kod]

Bitwa pod Anghiari[edytuj | edytuj kod]

Obraz zaginął uległ zniszczeniu, znany jest tylko z pozostałych szkiców przygotowawczych.

Emblemat szkoły Leonarda da Vinci[edytuj | edytuj kod]

Jan Chrzciciel[edytuj | edytuj kod]

Leda[edytuj | edytuj kod]

Obraz zaginął znany jest jedynie z pozostałych szkiców przygotowawczych.

Madonna z goździkiem[edytuj | edytuj kod]

Madonna z kądzielą[edytuj | edytuj kod]

Obraz zaginął, znany jest jedynie z kopii.

Mona Liza[edytuj | edytuj kod]

Ostatnia Wieczerza[edytuj | edytuj kod]

Pokłon Trzech Króli[edytuj | edytuj kod]

Portret Isabelli d'Este[edytuj | edytuj kod]

Salvator Mundi[edytuj | edytuj kod]

Obraz zaginął, znany jest jedynie z kopii.

Święta Anna Samotrzecia[edytuj | edytuj kod]

Święty Hieronim na pustyni[edytuj | edytuj kod]

Zwiastowanie[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Leonardo da Vinci, Artysta i dzieło, red.: D. Dzierżanowska, wyd. Arkady, Warszawa 2005, ​ISBN 83-213-4419-4
  • Klasycy sztuki, t.4: Da Vinci, p. red.: A. Gogut, wyd. Arkady, Warszawa 2006, ​ISBN 83-60529-03-5