Wyspy Republiki Kiribati

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Położenie Kiribati

Republika Kiribati jest państwem wyspiarskim składającym się z 33 wysp oraz 3 raf koralowych. Dzielą się one na trzy archipelagi: Wyspy Gilberta (16 wysp), Wyspy Feniks (8 wysp) i Wyspy Line (8 wysp). Ostatnią, oddzielnie położoną wyspą jest Banaba. Największą wyspą jest Kiritimati. Wraz z powierzchnią wodną laguny zajmuje ponad 600 km². Sama powierzchnia lądowa wyspy wynosi 321 km². Drugą pod względem powierzchni jest o wiele mniejsza, licząca nieco ponad 39km² Wyspa Malden. Większość wysp stanowią atole o powierzchni kilku czy kilkunastu km². Wybrzeże wszystkich wysp jest niskie i ma postać piaszczystych plaż. Wyspą posiadającą największą liczbę mieszkańców jest Tarawa, gdzie mieszka niemal połowa ludności państwa. 12 wysp nie jest natomiast w ogóle zamieszkanych.

Wyspy Gilberta[edytuj | edytuj kod]

Archipelag składa się z 16 wysp. Wszystkie wchodzą w skład Kiribati.

Lp. Nazwa / Dawna nazwa[1] Pow. lądowa (km²) Ludność (2005)[2] Współrzędne Zdjęcie
1. Abaiang 28,0 5502 1°51′00″N 172°58′00″E/1,850000 172,966667 Abaiang Kiribati.jpg
2. Abemama 23,0 3404 0°24′00″N 173°52′00″E/0,400000 173,866667 Abemama Kiribati.jpg
3. Aranuka 15,5 1158 0°11′00″N 173°36′00″E/0,183333 173,600000 Aranuka Kiribati.jpg
4. Arorae 26,0 1256 2°38′00″S 176°49′00″E/-2,633333 176,816667 Arorae Kiribati.jpg
5. Beru 21,0 2169 1°20′00″S 176°00′00″E/-1,333333 176,000000 Beru Kiribati.jpg
6. Butaritari / Makin 11,7 3280 3°10′04″N 172°49′33″E/3,167778 172,825833 Butaritari Kiribati.jpg
7. Kuria 12,7 1082 0°13′43″N 173°24′38″E/0,228611 173,410556 Kuria Kiribati.jpg
8. Maiana 27,0 1908 0°56′00″N 173°00′00″E/0,933333 173,000000 Maiana Kiribati2.jpg
9. Marakei 10,0 2741 2°01′00″N 173°17′00″E/2,016667 173,283333 Marakei Atoll.jpg
10. Makin 6,7 2385 3°23′00″N 173°00′00″E/3,383333 173,000000 Little Makin.jpg
11. Nikunau 18,0 1912 1°22′00″S 176°28′00″E/-1,366667 176,466667 Nikunau Kiribati.jpg
12. Nonouti 25,0 3179 0°40′00″S 174°21′00″E/-0,666667 174,350000 Nonouti Kiribati.jpg
13. Onotoa 13,5 1 644 1°52′00″S 175°34′00″E/-1,866667 175,566667 Onotoa.jpg
14. Tabiteuea 38,0 4898 1°20′00″S 174°50′00″E/-1,333333 174,833333 Tabiteuea Kiribati2.jpg
15. Tamana 5,2 875 2°30′00″S 175°59′00″E/-2,500000 175,983333 Tamana Island OLI.png
16. Tarawa 31,0 45989 1°25′00″N 173°02′00″E/1,416667 173,033333 Tarawa Kiribati2.jpg
312,3 83683

Wyspy Feniks[edytuj | edytuj kod]

Grupa wysp składa się z 8 wysp, z których wszystkie wchodzą w skład Kiribati. W 2010 roku wszystkie wyspy zostały wpisane na listę światowego dziedzictwa i kultury UNESCO. Jest to największy tego typu chroniony obszar na świecie i pierwszy obiekt w Kiribati na liście UNESCO[3].

Lp. Nazwa / Dawna nazwa[1] Pow. lądowa (km²) Ludność (2005)[2] Współrzędne Zdjęcie
1. Abariringa / Kanton 9,1 41 2°50′00″S 171°40′00″W/-2,833333 -171,666667 Canton Island.png
2. Birnie 0,2 0 3°35′00″S 171°33′00″W/-3,583333 -171,550000 Birnie Landsat OLI.png
3. Enderbury 5,1 0 3°08′00″S 171°05′00″W/-3,133333 -171,083333 Enderbury Island.jpg
4. Manra / Sydney 4,4 0 4°27′00″S 171°16′00″W/-4,450000 -171,266667 Manra.jpg
5. McKean 0,6 0 3°36′00″S 174°08′00″W/-3,600000 -174,133333 McKean Landsat OLI.png
6. Nikumaroro / Gardner 4,1 0 4°40′00″S 174°31′00″W/-4,666667 -174,516667 Nikumaroro Island.jpg
7. Orona / Hull 3,9 0 4°30′00″S 172°10′00″W/-4,500000 -172,166667 Orona Atoll.png
8. Rawaki / Phoenix 0,5 0 3°43′00″S 170°43′00″W/-3,716667 -170,716667 Rawaki.jpg
27,9 41

Wyspy Line[edytuj | edytuj kod]

Grupa składa się z 11 wysp, z których 8 wchodzi w skład Kiribati. 3 pozostałe (Jarvis, Kingman oraz Palmyra) podległe są Stanom Zjednoczonym jako Dalekie Wyspy Mniejsze Stanów Zjednoczonych i posiadają różny status prawny.

Lp. Nazwa / Dawna nazwa[1] Pow. lądowa (km²) Ludność (2005)[2] Współrzędne Zdjęcie
1. Caroline 3,8 0 9°56′13,13″S 150°12′00,00″W/-9,936981 -150,200000 NASA-CarolineAtoll.jpg
2. Flint 3,2 0 11°25′48″S 151°49′00″W/-11,430000 -151,816667 NASA-FlintIsland.jpg
3. Kiritimati / Bożego Narodzenia 321,0 5115 1°53′00″N 157°24′00″W/1,883333 -157,400000 Kiritimati-EO.jpg
4. Malden 39,3 0 4°03′00″S 154°59′00″W/-4,050000 -154,983333 NASA-MaldenIsland.jpg
5. Starbuck 16,2 0 5°37′00″S 155°56′00″W/-5,616667 -155,933333 NASA-StarbuckIsland.jpg
6. Tabuaeran / Fanning 33,7 2539 3°52′00″N 159°22′00″W/3,866667 -159,366667 Tabuaeran Kiribati.jpg
7. Teraina / Washington 7,4 1155 4°43′00″N 160°24′00″W/4,716667 -160,400000 Teraina Kiribati.jpg
8. Vostok 0,2 0 10°06′00″S 152°23′00″W/-10,100000 -152,383333
424,8 8809

Pozostałe wyspy[edytuj | edytuj kod]

Banaba jest jedyną osamotnioną wyspą Kiribati nie należącą do żadnego archipelagu. Jest to wyspa koralowa znajdująca się na zachód od wysp Gilberta. Najbliżej położoną od niej wyspą jest nie należąca do Kiribati wyspa Nauru, będąca osobnym państwem.

Lp. Nazwa / Dawna nazwa[1] Pow. lądowa (km²) Ludność (2005)[2] Współrzędne Zdjęcie
1. Banaba / Ocean 6,5 301 0°51′34″S 169°32′13″E/-0,859444 169,536944 Banaba.png
6,5 301

Mapy archipelagów[edytuj | edytuj kod]

Wyspy Gilberta Wyspy Feniks Wyspy Line

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d Nazwa wyspy sprzed uzyskania przez Kiribati niepodległości w 1979 roku.
  2. a b c d Kiribati 2005 Census of Population and Housing: Provisional Tables spc.int [dostęp 2012-07-20].
  3. Phoenix Islands Protected Area /whc.unesco.org [dostęp 2012-07-21].