Wzgórza Dębowe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wzgórza Dębowe
Ilustracja
Megaregion Pozaalpejska Europa Środkowa
Prowincja Masyw Czeski
Podprowincja Sudety z Przedgórzem Sudeckim
Makroregion Przedgórze Sudeckie
Mezoregion Wzgórza Niemczańsko-Strzelińskie
Mikroregion(y) Wzgórza Dębowe
Zajmowane
jednostki
administracyjne
województwo dolnośląskie
powiat strzeliński, powiat dzierżoniowski
Tylna Dębowa Góra widziana z okolic Strachowa

Wzgórza Dębowe – wzgórza w południowo-zachodniej Polsce, na Przedgórzu Sudeckim, stanowiące mikroregion Wzgórz Niemczańsko-Strzelińskich, w województwie dolnośląskim

Lokalizacja[edytuj | edytuj kod]

Pasmo wzgórz położone jest na wschód od doliny Ślęzy i miejscowości Niemcza, w zachodniej części Wzgórz Niemczańsko-Strzelińskich. Od zachodniej strony wzgórza od Wzgórz Gumińskich i Wzgórz Szklarskich oddziela Ślęza, od północy graniczą z Równiną Wrocławska, a od wschodu i południa z Wzgórzami Dobrzenieckimi. Obszar Wzgórz objęty jest obszarem chronionego krajobrazu.

Opis[edytuj | edytuj kod]

Wzgórza Dębowe są podjednostką Wzgórz Niemczańsko-Strzelińskich. Są to niewielkie wzniesienia, nieprzekraczające 400 m n.p.m. Pasmo ma kształt soczewki o długości około 10 kilometrów i rozciąga się na linii południe – północ od miejscowości Ruszkowice do miejscowości Sienice, w kierunku nieczynnej linii kolejowej KondratowiceŁagiewniki, największą szerokość osiąga w okolicy Niemczy. Najwyższym szczytem pasma jest Ostra Góra (362 m n.p.m.) położona na południowym krańcu, niedaleko od ogrodu dendrologicznego w Wojsławicach. Do większych atrakcyjnych wzniesień zaliczane są: Przednia Dębowa Góra (311 m n.p.m.), Tylna Dębowa Góra (334 m n.p.m.), Starzec (345 m n.p.m.), Wysoki Las (322 m n.p.m.).

Rzeźba[edytuj | edytuj kod]

Wzgórza charakteryzują się urozmaiconą rzeźbą terenu z ostrymi spadkami zboczy, w które wcinają się doliny potoków i głębokie wąwozy o nawianych na krystaliczny rdzeń lessach. Naturalne odsłonięcia skalne są stosunkowo rzadkie i ograniczają się jedynie do zboczy i wciętych dolin potoków.

Budowa[edytuj | edytuj kod]

Wzgórza zajmują północno-wschodni fragment na oderwanym i wypiętrzonym fragmencie formacji skalnej Masywu Czeskiego. Obszar ten powstał w czasie najstarszych ruchów górotwórczych i nie podlegał zmianom w czasie późniejszych fałdowań. Ostateczny wygląd wzgórza otrzymały w okresie epoki lodowcowej, kiedy to lądolód skandynawski naniósł w doliny i obniżenia grubą warstwę osadów. Wzgórza zbudowane są ze skał metamorficznych metamorfiku niemczańsko-kamienieckiego oraz występujących wśród nich wkładkach tzw. sjenitów niemczańskich. Są to łupki krystaliczne, głównie łupki dwułyszczykowe i gnejsy biotytowe z wkładkami gnejsów leptytowych, w których znajdują się wychodnie paleozoicznych granitów, granodiorytów i trzeciorzędowych bazaltów.

Krajobraz[edytuj | edytuj kod]

Krajobraz jest bardzo urozmaicony. Cały obszar pasma jest górzysty. Pasmo przedstawia krajobraz niskich gór i wysoczyzn z wyraźnie zaznaczonymi wzniesieniami, których strome zbocza ponacinane są dolinami potoków i głębokimi wąwozami. Szczyty są kopulaste, zalesione z wyraźnym podkreśleniem stromych zboczy. Większość obszaru zajmują lasy. Krajobraz częściowo przeobrażony. Pierwotny niskogórski charakter krajobrazu w większości został zachowany.

Klimat[edytuj | edytuj kod]

Klimat podgórski jest typowy dla większości obszaru Dolnego Śląska, gdzie mieszają się cechy klimatu oceanicznego kontynentalnego i górskiego. Jest to klimat ciepły, łagodny, o umiarkowanej wilgotności. Przeważają wiatry zachodnie i południowo-zachodnie. Średnia temperatura w skali roku wynosi 8 °C. Najniższe temperatury notuje się w styczniu, najwyższe w lipcu. Średnioroczne opady wynoszą około 700 mm, maksymalne opady notuje się w lipcu, minimalne w styczniu. Czas zalegania pokrywy śnieżnej wynosi zaledwie 60 dni. Wilgotność powietrza jest umiarkowana i sprzyja wegetacji roślin. Okres wegetacyjny wynosi około 220 dni i jest jednym z dłuższych w Polsce.

Roślinność i zwierzyna[edytuj | edytuj kod]

Najwyższe partie wzgórz są pokryte lasami, w dużej części o składzie naturalnym sztucznie odnawianym. W tych częściach składają się one z dębów, buków, brzóz i lip oraz sztucznie wprowadzanych monokultur świerkowych i sosnowych, które źle się tu utrzymują. W poszyciu występuje: bez czarny, jarzębina, leszczyna, wierzba siwa, a także chroniony wawrzynek wilczełyko. W runie występuje konwalia majowa, konwalijka dwulistna, marzanka wonna, gajowiec żółty, rogownica, borówka czernica. Północny kraniec wzgórz między Sienicami a Księginicami jest w dużej części pokryty roślinnością stepową z udziałem różnych gatunków traw, nad którymi wybijają się krzewy dzikich róż, bzu czarnego, jeżyny oraz kolcowoju szkarłatnego. Z ciekawych roślin zielnych występuje paprotka zwyczajna, rozchodnik wielki i kaukaski, goździk kartuzek, wrotycz pospolity, krwawnik pospolity, żmijowiec zwyczajny, dziurawiec, ślaz dziki, wierzbówka kiprzyca, lepnica rozdęta, dzwonki, starce. Faunę reprezentują ssaki: głównie są to sarny, jelenie, dziki z mniejszych ssaków występują zające, bobry, tchórze, łasice, kuny, wiewiórki. Płazy i gady występujące w tym rejonie to zaskrońce, padalce, traszki i żaby. Na nasłonecznionych stokach występuje żmija zygzakowata.

Wody[edytuj | edytuj kod]

Wzgórza Dębowe należą do zlewiska Morza Bałtyckiego, położone są w dorzeczu Odry Największą rzeką zbierającą wody z zachodnich zboczy wzgórz jest Ślęza, lewostronny dopływ Odry. Ze wschodnich zboczy wody odprowadzane są przez potoki stanowiące dopływy Żelowickiej Strugi.

Miejscowości[edytuj | edytuj kod]

U podnóża wzgórz, po ich zachodniej stronie położone jest miasto Niemcza i wsie Ruszkowice, Podlesie, Wojsławice, Chwalęcin. Po wschodniej stronie wzgórz leżą wsie Strachów, Sienice, Księginice Wielkie, Piotrówek.

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

drogi
szlaki kolejowe
  • wzdłuż zachodniego podnóża równolegle do wzgórz przechodzi nieczynna obecnie linia kolejowa z Łagiewnik do Piławy Górnej.

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Przez wzgórza prowadzą szlaki turystyczne:

Atrakcje turystyczne[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Walczak W.,1970, Dolny Śląsk Cz. 2 Obszar Przedsudecki, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.
  • Jerzy Kondracki: Geografia regionalna Polski. Warszawa: PWN, 2002. ISBN 83-01-13897-1.