Xhevat Korça

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Xhevat Korça
Data i miejsce urodzenia 10 stycznia 1893
Korcza
Data i miejsce śmierci 27 lipca 1959
Burrel
Minister edukacji
Okres od 3 grudnia 1941
do 4 stycznia 1943
Poprzednik Ernest Koliqi
Następca Eqrem Libohova

Xhevat Korça (ur. 10 stycznia 1893 w Korczy, zm. 27 lipca 1959 w Burrel[1]) – albański polityk, historyk i językoznawca.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Uczył się w greckojęzycznym liceum Zosimea w Janinie, gdzie związał się z albańskim ruchem narodowym. W latach 1910–1911 wziął udział w powstaniu antyosmańskim, walcząc w oddziale dowodzonym przez Themistokli Gërmenjego. Naukę kontynuował na Uniwersytecie Wiedeńskim. Studia ukończył doktoratem z historii, poświęconym postaci Skanderbega. W 1922 powrócił do Albanii. W Szkodrze założył szkołę średnią, której był dyrektorem i w której uczył do 1924[1]. W 1924 poparł przewrót Fana Nolego, a po jego upadku wraz z całą rodziną musiał uciekać z kraju. W latach 1925–1928 prowadził zajęcia z języka albańskiego na Uniwersytecie Belgradzkim, współpracując z językoznawcą Henrikiem Bariciem. W 1928 wyjechał do Wiednia, a stamtąd do Grazu, w 1936 przeniósł się do Rijeki. W czasie pobytu w Wiedniu zajmował się kwerendą i tłumaczeniem dokumentów austriackich związanych z historią Albanii.

W sierpniu 1939, już po inwazji włoskiej, powrócił do Tirany. W 1940 został deputowanym do pro-włoskiej Rady Państwa, w której zajmował się opracowaniem aktów legislacyjnych[2]. W grudniu 1941 objął stanowisko ministra edukacji w rządzie Mustafy Kruji, które sprawował do 1943. Należał do grona założycieli Instytutu Studiów Albańskich (Instituti të Studimeve Shqiptare), działającego w Tiranie. W październiku 1943 został wybrany deputowanym z okręgu Korcza do nowego parlamentu pro-niemieckiego, ale nigdy nie objął mandatu.

16 listopada 1944 został aresztowany przez partyzantów komunistycznych, wraz z synem Gencim. W kwietniu 1945 stanął przed sądem wojskowym i został skazany na karę śmierci jako wróg ludu[2]. Karę zamieniono później na dożywotnie więzienie, a Korcę osadzono w Burrelu[2]. Zmarł w czasie odbywania strajku głodowego, pochowano go w masowym grobie przeznaczonym dla zmarłych więźniów.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Kastriot Dervishi: Kryeministrat dhe ministrat e shtetit shqiptar në 100 vjet. Anëtarët e Këshillit të Ministrave në vitet 1912-2012, jetëshkrimet e tyre dhe veprimtaria e ekzekutivit shqiptar. Tirana: Shtepia Botuese 55, 2012, s. 160.
  2. a b c Azem Qazimi: Fjalor Enciklopedik i Viktimave te Terrorit Komunist, tom IV. Tirana: 2015, s. 319–320. ISBN 978-9928-168-01-6. (alb.)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]