Zębalowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zębalowa
Ilustracja
Widok z Lubonia Małego
Państwo  Polska
Pasmo Beskid Wyspowy, Karpaty
Wysokość 854 m n.p.m.
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Zębalowa
Zębalowa
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Zębalowa
Zębalowa
Ziemia49°42′34,5″N 19°54′29,5″E/49,709583 19,908194
Jedna ze stacji Kalwarii Tokarskiej

Zębalowa – rozległy szczyt (854 m) oraz masyw górski w Beskidzie Wyspowym[1].

Nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Mapa Geoportalu podaje nazwę Zębalowa i wysokość 854,2 m[1], mapa Compassu nazwę Zębolowa i wysokość 858 m[2]. W nazewnictwie miejscowej ludności góra ma wiele nazw. Mieszkańcy Łętowni nazywają ją Zębolową, mieszkańcy Tokarni – Golcem, zaś mieszkańcy Krzczonowa, Lubnia, Krzeczowa i Tenczyna – Klimasem. Nazwa Zębolowa pochodzi od roli Zębolowej, Golec – od wylesionych niegdyś stoków, a Klimas – prawdopodobnie od dość częstego w Lubniu nazwiska Klimas[3]. Nazwę zniekształcili kartografowie austriaccy, nazywając główny wierzchołek Zembalową, a jeden z krótkich grzbietów – Cymbałową. Nazwę Klimas przenieśli na zakończenie głównego grzbietu, a Golec na północno-zachodni grzbiet[4].

Topografia[edytuj | edytuj kod]

Zębalowa otoczona jest niemal całkowicie dolinami trzech rzek: Krzczonówki, Raby i Smugawki[5]. Jedynie od południowego wschodu opada do płaskowyżu Naprawy. Masyw Zębalowej w większości porasta las, jedynie podnóża zajęte są pod pola uprawne i zabudowania. Zębalowa wznosi się nad miejscowościami: Krzczonów, Lubień, Krzeczów, Łętownia i Tokarnia.

W skład masywu Zębalowej wchodzą również m.in: Leśniakówka (702 m), Cymbałowa (823 m), Urbania Góra (674 m), Pawlikowa (596 m), Cyrla (666 m), Surgowa (562 m), Chobocia Góra (579 m), Hola (666 m)[5].

W północno-zachodnich stokach Urbaniej Góry znajduje się Kalwaria Tokarska[3].

Historia[edytuj | edytuj kod]

W okresie międzywojennym miejscowość Lubień była dość popularnym ośrodkiem wypoczynkowym i turystycznym. Turyści zwiedzający Zębalową znajdywali na kamieniach wyryte tajemnicze znaki. Uważano, że są to znaki dawnych poszukiwaczy skarbów. Naukowe badania przeprowadzone w latach 1930 przez Stanisława Leszczyckiego wykazały, że są to tylko znaki graniczne właścicieli gruntów. Znalazł 17 takich kamieni granicznych z wykutymi krzyżami, gwiazdkami, inicjałami i datami[3].

Piesze szlaki turystyczne[edytuj | edytuj kod]

szlak turystyczny żółty Lubień – Klimas – Zębalowa – Krzeczów. Czas przejścia: 3.40 h, ↓ 3.30 h
szlak turystyczny czarny Tokarnia – Kalwaria Tokarska – Zębalowa. Czas przejścia: 1.45 h, ↓ 1.30 h

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Geoportal. Mapa topograficzna i satelitarna. [dostęp 2017-04-08].
  2. Jerzy Kondracki: Geografia regionalna Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 1998. ISBN 83-01-12479-2.
  3. a b c Dariusz Dyląg, Piotr Sadowski: Beskid Myślenicki. Pruszków: Oficyna Wydawnicza „Rewasz”, 2005. ISBN 83-89188-41-4.
  4. Dariusz Dyląg, Piotr Sadowski: Beskid Myślenicki. Pruszków: Oficyna Wydawnicza „Rewasz”, 2005. ISBN 83-89188-41-4.
  5. a b Beskid Wyspowy 1:50 000. Mapa turystyczna. Kraków: Wyd. Compass, 2006. ISBN 83-89165-86-4.
Widok z grzbietu Koskowej Góry m.in. na Zambalową
Widok z grzbietu Koskowej Góry m.in. na Zambalową