Złoty Lampart

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Złoty Lampart (wł. Pardo d'oro) – główna nagroda przyznawana przez jury Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Locarno dla najlepszego filmu w konkursie głównym.

Nagroda nosiła różne nazwy od początku istnienia imprezy. W czasie pierwszych dwóch edycji festiwalu nazywała się po prostu Najlepszy film, później przez kilka lat była Wielką Nagrodą, a następnie Złotym Żaglem. Nazwa Złoty Lampart funkcjonuje od 1968.

Najwięcej filmów nagrodzonych Złotym Lampartem pochodziło jak dotychczas ze Stanów Zjednoczonych (11), Włoch (10) i Francji (9). Dziewięciokrotnie reżyserami filmów wyróżnionych główną nagrodą były kobiety: Swietłana Proskurina, Clara Law, Claire Denis, Hélène Angel, Sabiha Sumar, Andrea Staka, Xiaolu Guo, Milagros Mumenthaler i Ralitza Petrova.

Polscy twórcy filmowi trzykrotnie sięgali w Locarno po Złotego Lamparta. Byli to: Andrzej Jerzy Piotrowski za film Znaki na drodze, Krzysztof Zanussi za Iluminację i Janusz Zaorski za Jezioro Bodeńskie.

Laureaci Złotego Lamparta[1][edytuj | edytuj kod]

Rok Film Reżyser Państwo
1946 A potem nie było już nikogo (And Then There Were None) René Clair  Stany Zjednoczone*
1947 Milczenie jest złotem (Le silence est d'or) René Clair  Francja*
1948 Niemcy – rok zerowy (Germania, anno zero) Roberto Rossellini  Włochy*
1949 Farma siedmiu grzechów (La ferme des sept péchés) Jean Devaivre  Francja
1950 When Willie Comes Marching Home John Ford  Stany Zjednoczone
1951
Festiwal nie odbył się.
1952 Hunted Charles Crichton  Wielka Brytania*
1953 Juliusz Cezar (Julius Caesar)
Czarodziej Glinka (Композитор Глинка / Kompozitor Glinka)
Szklany mur (The Glass Wall)
David Bradley
Grigorij Aleksandrow
Maxwell Shane
 Stany Zjednoczone
 ZSRR*
 Stany Zjednoczone
1954 Dzikie owoce (Les fruits sauvages)
Bajaja
Wrota piekieł (地獄門 / Jigokumon)
Brunatna pajęczyna (Rotation)
Pięcioraczki (Le mouton à cinq pattes)
Hervé Bromberger
Jiří Trnka
Teinosuke Kinugasa
Wolfgang Staudte
Henri Verneuil
 Francja
 Czechosłowacja*
 Japonia*
 NRD*
 Francja
1955 Czarna Carmen (Carmen Jones)
Dobry wojak Szwejk (Dobrý voják Švejk)
Otto Preminger
Jiří Trnka
 Stany Zjednoczone
 Czechosłowacja
1956
Festiwal nie odbył się.
1957 Krzyk (Il grido) Michelangelo Antonioni  Włochy
1958 Człowiek, którego już nie ma (Ten North Frederick) Philip Dunne  Stany Zjednoczone
1959 Pocałunek mordercy (Killer's Kiss) Stanley Kubrick  Stany Zjednoczone
1960 Piękny Antonio (Il bell'Antonio) Mauro Bolognini  Włochy
1961 Ognie polne (野火 / Nobi) Kon Ichikawa  Japonia
1962 Un cœur gros comme ça François Reichenbach  Francja
1963 Transport z raju (Transport z ráje) Zbyněk Brynych  Czechosłowacja
1964 Czarny Piotruś (Černý Petr) Miloš Forman  Czechosłowacja
1965 Czwarta nad ranem (Four in the Morning) Anthony Simmons  Wielka Brytania
1966 Odwaga na co dzień (Každý den odvahu) Evald Schorm  Czechosłowacja
1967 Ziemia w transie (Terra em Transe) Glauber Rocha  Brazylia*
1968 Wizjonerzy (I visionari) Maurizio Ponzi  Włochy
1969 Charles, martwy lub żywy (Charles mort ou vif)
Trzeba przejść i przez ogień (В огне брода нет / W ognie broda niet)
Trzy smutne tygrysy (Tres tristes tigres)
Okularnicy (Szemüvegesek)
Alain Tanner
Gleb Panfiłow
Raúl Ruiz
Sándor Simó
 Szwajcaria*
 ZSRR
 Chile*
 Węgry*
1970 Koniec drogi (End of the Road)
Lilika (Лилика)
Przemijanie (無常 / Mujô)
Soleil Ô
Aram Avakian
Branko Pleša
Akio Jissôji
Med Hondo
 Stany Zjednoczone
 Jugosławia*
 Japonia
 Mauretania*
1971 Zmiana oblicza (Hanno cambiato faccia)
In punto di morte
Przyjaciele (Les amis)
Private Road
Znaki na drodze
Corrado Farina
Mario Garriba
Gérard Blain
Barney Platts-Mills
Andrzej Jerzy Piotrowski
 Włochy
 Włochy
 Francja
 Wielka Brytania
 Polska*
1972 Ponure chwile (Bleak Moments) Mike Leigh  Wielka Brytania
1973 Iluminacja Krzysztof Zanussi  Polska
1974 Ulica Strażacka 25 (Tüzoltó utca 25.) István Szabó  Węgry
1975 Syn Amira nie żyje (Le fils d'Amr est mort) Jean-Jacques Andrien  Belgia*
1976 Le grand soir Francis Reusser  Szwajcaria
1977 Antonio Gramsci: Dni więzienia (Antonio Gramsci: i giorni del carcere) Lino Del Fra  Włochy
1978 Leniuchy z żyznej doliny (Οι Τεμπέληδες της εύφορης κοιλάδας /
Oi tembelides tis eforis koiladas)
Nikos Panayotopoulos  Grecja*
1979 Stado (Sürü) Zeki Ökten  Turcja*
1980 Maledetti vi amerò Marco Tullio Giordana  Włochy
1981 Chakra (चक्र) Rabindra Dharmaraj  Indie*
1982
Nagrody nie przyznano.
1983 Księżniczka (Adj király katonát!) Pál Erdöss  Węgry
1984 Inaczej niż w raju (Stranger Than Paradise) Jim Jarmusch  Stany Zjednoczone
1985 Alpejski ogień (Höhenfeuer) Fredi M. Murer  Szwajcaria
1986 Jezioro Bodeńskie Janusz Zaorski  Polska
1987 O Bobo José Álvaro Morais  Portugalia*
1988 Dalekie głosy, spokojne życie (Distant Voices, Still Lives)
Motyle (Schmetterlinge)
Terence Davies
Wolfgang Becker
 Wielka Brytania
 RFN*
1989 Dlaczego Bodhi-Dharma wyruszył na wschód? (달마가 동쪽으로 간 까닭은? /
Dharmaga tongjoguro kan kkadalgun)
Bae Yong-kyun  Korea Południowa*
1990 Przypadkowy walc (Случайный вальс / Słuczajnyj wals) Swietłana Proskurina  ZSRR
1991 Johnny Suede Tom DiCillo  Stany Zjednoczone
1992 Jesienny księżyc (秋月 / Qiu yue) Clara Law  Hongkong*
1993 Azghyin ushtykzyn'azaby Yermek Shinarbayev  Kazachstan*
1994 Słój (خمره / Khomreh) Ebrahim Forouzesh  Iran*
1995 Raï Thomas Gilou  Francja
1996 Nenette i Boni (Nénette et Boni) Claire Denis  Francja
1997 Lustro (آینه / Ayneh) Dżafar Panahi  Iran
1998 Pan Zhao (赵先生 / Zhao xiansheng) Lü Yue  Chiny*
1999 Skóra człowieka, krew bestii (Peau d’homme, cœur de bête) Hélène Angel  Francja
2000 Ojciec (冤家父子 / Baba) Wang Shuo  Chiny
2001 Alla rivoluzione sulla due cavalli Maurizio Sciarra  Włochy
2002 Das Verlangen Iain Dilthey  Niemcy*
2003 Cicha woda (خاموش پانی‬ / Khamosh Pani: Silent Waters) Sabiha Sumar  Pakistan*
2004 Private Saverio Costanzo  Włochy
2005 Dziewięć kobiet (Nine Lives) Rodrigo García  Stany Zjednoczone
2006 Dziewczyna (Das Fräulein) Andrea Staka  Szwajcaria
2007 Odrodzenie (愛の予感 / Ai no yokan) Masahiro Kobayashi  Japonia
2008 Parque vía Enrique Rivero  Meksyk*
2009 Chinka (She, a Chinese) Xiaolu Guo  Wielka Brytania
2010 Ferie zimowe (寒假 / Han jia) Hongqi Li  Chiny
2011 Powrót do domu (Abrir puertas y ventanas) Milagros Mumenthaler  Argentyna*
2012 Dziewczyna znikąd (La fille de nulle part) Jean-Claude Brisseau  Francja
2013 Historia mojej śmierci (Història de la meva mort) Albert Serra  Hiszpania*
2014 Z tego, co było, po tym, co było (Mula sa kung ano ang noon) Lav Diaz  Filipiny*
2015 Teraz dobrze, wtedy źle (지금은맞고그때는틀리다 /
Jigeumeun matgo geuttaeneun teullida)
Hong Sang-soo  Korea Południowa
2016 Bez Boga (Безбог / Bezbog) Ralitza Petrova  Bułgaria*
2017 Pani Fang (方绣英 / Mrs. Fang) Bing Wang  Chiny
2018 Wyśniona kraina (A Land Imagined) Yeo Siew Hua  Singapur*

*Pierwsza wygrana dla danego państwa.

Wielokrotni zwycięzcy[edytuj | edytuj kod]

Reżyserzy[edytuj | edytuj kod]

Jak dotychczas dwóch reżyserów uhonorowano Złotym Lampartem dwukrotnie. Byli to:

Kinematografie[edytuj | edytuj kod]

Zestawienie państw, których filmy zdobywały Złotego Lamparta (od 1968) lub analogiczną najważniejszą nagrodę na festiwalu (do 1967), przedstawia się następująco:

Państwo Złoty Lampart
 Stany Zjednoczone 11
 Włochy 10
 Francja 9
 Wielka Brytania 6
 Czechosłowacja 5
 Chiny 4
 Japonia 4
 Szwajcaria 4
 Polska 3
 Węgry 3
 ZSRR 3
 Iran 2
 Korea Południowa 2
 Argentyna 1
 Belgia 1
 Brazylia 1
 Bułgaria 1
 Chile 1
 Filipiny 1
 Grecja 1
 Hiszpania 1
 Hongkong 1
 Indie 1
 Jugosławia 1
 Kazachstan 1
 Mauretania 1
 Meksyk 1
 Niemcy 1
 NRD 1
 Pakistan 1
 Portugalia 1
 RFN 1
 Singapur 1
 Turcja 1

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Palmarès (ang.). Locarno Festival. [dostęp 2018-03-29].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]