Zabytki Sanoka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Zabytki Sanoka

Tablica informacyjna o obiekcie zabytkowym na kamienicy przy ul. 3 Maja 7

Stan aktualny[edytuj | edytuj kod]

Rejestr zabytków[edytuj | edytuj kod]

Lista zabytków nieruchomych z terenu miasta Sanoka wpisanych do rejestru przez Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków[1][2]:

Gminna ewidencja zabytków[edytuj | edytuj kod]

Do gminnej ewidencji zabytków w Sanoku zostały wpisane obiekty nieruchome[3]. Spis obiektów określiło zarządzenie Burmistrza Miasta Sanoka nr 42/2015 z 9 marca 2015, zmieniające założenie w sprawie założenia gminnej ewidencji zabytków miasta Sanoka nr 79/2014 z 16 maja 2014[4].

Lista obiektów wpisanych do gminnej ewidencji zabytków miasta Sanoka, opublikowana w 2015[5] (obiekty w poniższym spisie zostały uszeregowany wedle alfabetycznej kolejności nazwy ulicy; osobno ujęto cmentarze).

Budynki
Cmentarze

Cmentarz Centralny[edytuj | edytuj kod]

Na obszarze Cmentarza Centralnego w Sanoku znajdują się nagrobki podlegające ochronie prawnej[6]. Pierwotnie, wobec braku miejscowego konserwatora zabytków, w 1978 grupa miejska w składzie Edward Zając (dyrektor Muzeum Historycznego w Sanoku), Barbara Bandurka (plastyk miejski) i Krystyna Kilar (przewodnik muzealny) po inwentaryzacji wskazała łącznie 43 nagrobki (5 w części „Matejki Stary” i 38 w części „Rymanowski Stary”) uznając je za posiadające wartość historyczną i zaproponowała ich zachowanie[7]. Ustalono łączną liczbę 64 obiektów zabytków, w tym w części „Rymanowski Stary” 16 oraz w części „Matejki Stary” i w jej bezpośrednim obrębie 48[8].

Część przy ulicy Jana Matejki
  • Grobowiec Mateusza (1814-1886) i Karoliny (1830-1901) Beksińskich
  • Nagrobek Grzegorza Chanulaka (1807-1886)
  • Nagrobek Balbiny Germak (1880-1949)[9]
  • Nagrobek Jana (zm. 1926) i Marii (zm. 1930) Germaków[10]
  • Nagrobek Feliksa Gieli (1859-1936)
  • Nagrobek Heinrichów: Józefa Drozd z domu Heinrich (1838-1889)[11][12][13], bracia Juliusz Heinrich (1836-1884), Kornel Heinrich (1833-1888)
  • Grobowiec rodziny Kawskich: Marian (1876-1932), Czesława, z d. Nemetz (1880-1976), Jadwiga Rudy (1910-1994); symbolicznie wymieniona Alojza „Lolusia” Kawska (1907-1908)
  • Nagrobek rodziny Konieczków: Wincenty (1852-1888), Teodozja (1861-1943), Seweryna Keller z d. Konieczko (1883-1951), Stanisława (1881-1971), Maria Keller (1909-2003), Apolonia Ostoja Świerczyńska (1829-1917)
  • Grobowiec rodziny Löwy: Anna (1847-1912), Józef (1841-1917), Franciszek (1890-1968), Halina
  • Nagrobek Władysława Niedźwieckiego (1848-1857)[14]
  • Grobowiec rodziny Pollaków: Karol (1818-1880)
  • Grobowiec rodziny Suszków: Michał Nuncjusz (1916-1939), Cyprian (1922-1945), Stanisława (1887-1954), Michał (1860-1960)
  • Nagrobek Amalii Celestyny Świtalskiej (1840-1882)
  • Nagrobek Maryana Truszkowskiego (1879-1890)[15]
  • oraz dwa niezidentyfikowane, z XIX wieku (w tym jeden autorstwa Stanisława Piątkiewicza[16])
Część przy ulicy Rymanowskiej
  • Nagrobek Anny (zm. 1918) i Franciszka Baranów (zm. 1915)
  • Nagrobek rodziny Marii Anny Baranowicz (1888-1911)[17]; Jakub (1911-1912)[18], Kazimierz (1915-2002), Krzysztof (1951-2015), Barbara (zm. 2020)
  • Nagrobek Józefa (ur. i zm. 1904) i Stanisława Borczyków (ur. 1904, zm. 1907)[19]
  • Nagrobek Wasyla Czemarnyka (1833-1896)
  • Nagrobek Maniusi Doboszówny[20]
  • Grobowiec Adama Dembickiego von Wrocień (1849-1933)
  • Nagrobek ks. Józefa Drozda (1857-1923)
  • Nagrobek Katarzyny Drwięgi z Wolańskich (1877-1950)[21]
  • Nagrobek Kazimiery Prus-Głowackiej (1845-1906)[22]
  • Nagrobek Marii Górczyńskiej (1907-1920)[23]
  • Nagrobek Jana (1851-1918)[24] i Honoraty (1845-1931)[25] Guzików; Janina Keller (1924-1988), Zygmunt Hipolit Keller (1916-2008)
  • Nagrobek Petroneli Hoffman (zm. 1906)[26] i Leona Zaleskiego (zm. 1909)
  • Nagrobek Marii Iwanowicz (1867-1930)
  • Nagrobek Mariana Bonawentury Jayko (1900-1918)[27][28]
  • Nagrobek Józefy Józefowicz (1887-1906)[29]
  • Nagrobek Tadeusza (1913-1914)[30] i Zofii (1920-1924)[31] Kellerów[32]
  • Nagrobek Marii Kern z Truskolaskich (1818-1900)[33]
  • Nagrobek Alfreda (1865-1897) i Leontyny Konratowicz[34]
  • Nagrobek Olgi Krawczyńskiej z domu z Nawratil (1855-1898)[35]
  • Nagrobek Władysława Laurosiewicza (1864-1913)[36]
  • Nagrobek Tytusa Lemera (1852-1899)
  • Nagrobek Marii Leszczyńskiej z Truskolaskich (1830-1899)[37][38]
  • Nagrobek Stanisława Leszczyńskiego (zm. 1906)[39]
  • Nagrobek Feliksa Wilhelma Limbacha (zm. 1908)[40]
  • Grobowiec rodziny Lipińskich: m.in. Aleksander (1849-1897), Walenty (1813-1897), Kazimierz (1857-1911), Alfred Pohor Janowski (1883-1956), Anna Janowska (1889-1964), Walentyna Filipczak (1886-1955), Bronisław Filipczak (1877-1973)
  • Nagrobek Cyryla de Jaksa Ładyżyńskiego (1830-1897); dr Michał Ładyżyński (1867-1931)[41]
  • Grobowiec rodziny Mozołowskich: Stefan (1826-1908), Maria (1830-1919), Jan (1856-1898), Józef (1858-1904), Antonina (1872-1900), Stanisław (1894-1900)
  • Nagrobek Leona Norasa (1834-1902)
  • Nagrobek Floriana Nowaka (1832-1899)[42]
  • Nagrobek Karola Petschachera
  • Nagrobek rodziny Pleszowskich: Jasieńko-Zefircio (ur., zm. 1885), Jan Bogorya (zm. 1909)
  • Nagrobek Jana Porajewskiego (1872-1929)
  • Nagrobek Zbigniewa Praczyńskiego (1920-1921)[43]
  • Nagrobek Anny Radomskiej (1825-1907)[44]
  • Nagrobek Józefa Salamona (1848-1929)
  • Nagrobek Zofii Siekierzyńskiej (1897-1900)[45]
  • Grobowiec rodziny Słuszkiewiczów 1[46]
  • Grobowiec rodziny Słuszkiewiczów 2
  • Sarkofag ks. Bronisława Stasickiego (1836-1908)
  • Nagrobek Marii (1883-1921) i Kazimierza (1857-1914) Sulimierskich
  • Nagrobek Zbyszko Schwarza (zm. 1922)[47]
  • Nagrobek Augusta Ścibora-Rylskiego (zm. 1902)
  • Nagrobek Olgi Ścibor-Rylskiej (1873-1898)[48]
  • Nagrobek Bronisławy Ślączki (1856-1903)
  • Nagrobek Wojciecha Ślączki (1851-1925)
  • Nagrobek Ludwika Święcha (zm. 1911, lat 38)[49]
  • Nagrobek Magdaleny Truskolaskiej (zm. 1898)[50]
  • Pomnik-Krzyż Bohaterów Powstań Polskich z 1831 i 1863

Stan przeszły[edytuj | edytuj kod]

W połowie 1895 konserwatorami na obwód sanocki zostali mianowani książę dr Andrzej Lubomirski we Lwowie (w sekcji I dla przedmiotów z czasów przedhistorycznych i starożytnej sztuki klasycznej), hr. Jan Szeptycki w Przyłbicach (w sekcji II dla zabytków sztuki średniowiecznej), prof. dr Bolesław Ulanowski w Krakowie (w sekcji III dla archiwaliów)[51].

W okresie PRL zostało utworzone stanowisko Powiatowego Konserwatora Zabytków w Sanoku w 1966, po czym ujęto w spisie zabytków 166 obiektów na obszarze powiatu sanockiego i 70 w powiecie leskim, a przed 1970 liczba obiektów w obu powiatach łącznie wynosiła ok. 400[52][53].

Stan od 1972 roku[edytuj | edytuj kod]

W wyniku weryfikacji rejestru zabytków architektury na obszarze regionu i wprowadzeniu do spisu obiektów dotychczas pominiętych, został uaktualniony rejestr zabytków dla Sanoka w jego nowych granicach administracyjnych (obejmujący także dzielnice/osiedla: Dąbrówka, Olchowce, Zahutyń, Dolina, Zagórz[54]), ważny od maja 1972[55]. Tenże wykaz zabytków Sanoka obejmował 61 obiekty, nie licząc Parku Etnograficznego Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku (potraktowany jako zwarty zespół wyjątkowej wartości)[56]:

Wynikiem działań Komisji Opieki nad Zabytkami, powstałej przy oddziale PTTK w Sanoku, w 1978 umieszczono na fasadzie kilku budynków tablice informujące o zabytkowym charakterze tychże obiektów: dom mansjonarski, kościół farny, kościół franciszkanów, cerkiew Świętej Trójcy, przy zajazd przy ul. R. Traugutta, budynek przy ul. T. Lenartowicza, kamienica przy ul. K. Wielkiego 6, kamienica przy ul. 3 Maja 7, Rynek (zbiorowa informacja o zabudowie kamieniczek), Willa Zaleskich – na ostatnim budynku tablica nie zachowała się (inicjatorką akcji była Mieczysława Czopor, a za treść tablic odpowiadali Wojciech Salwa i Stefan Stefański)[57].

Obiekty nieistniejące[edytuj | edytuj kod]

Niektóre z obiektów wpisanych do wojewódzkiego rejestru zabytków uległy likwidacji:

Obiekty przeniesione[edytuj | edytuj kod]

Na terenie Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku znajdują się obiekty zabytkowe przeniesione z innych miejsc[63]:

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Rejestr zabytków nieruchomych – województwo podkarpackie. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 139-140. [dostęp 2015-07-18].
  2. Informacje udostępnione przez Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Przemyślu, Delegatura w Krośnie: Zabytki architektury miasta Sanoka wpisane do rejestru zabytków.
  3. Burmistrz miasta Sanok. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego terenu położonego w dzielnicy Śródmieście m. Sanoka o nazwie „Śródmieście – II”. Edycja do wyłożenia do publicznego wglądu. bip.um.sanok.pl, Luty 2014. s. 8. [dostęp 2015-07-18].
  4. Zarządzenie Burmistrza Miasta Sanoka nr 42/2015 z 9 marca 2015. bip.um.sanok.pl, 2015-03-09. [dostęp 2016-10-20].
  5. Zarządzenie Burmistrza Miasta Sanoka nr 42/2015 z 9 marca 2015. bip.um.sanok.pl, 2015-03-09. s. 1-4. [dostęp 2016-10-20].
  6. Informacje udostępnione przez Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Przemyślu, Delegatura w Krośnie: Cmentarze zabytkowe miasta Sanoka wpisane do rejestru zabytków.
  7. ces. Kto pokocha bezskrzydłe anioły?. „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 3, Nr 26 (155) z 10-20 września 1979. Sanocka Fabryka Autobusów. 
  8. Zabytkowe nagrobki (pol.). starecmentarze.sanok.pl. [dostęp 2015-07-18].
  9. Księga Zmarłych 1946–1958 Sanok. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 301 (poz. 79).
  10. Maria Germak z domu Burnatowicz, zm. 17 sierpnia 1930. Księga Zmarłych 1904–1934 Sanok. T. J. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 354 (poz. 123). Oboje mieli córkę Joannę (zm. 1879 w wieku 5 lat). Księga aktów zejść rzym.-kat. Sanok 1878–1904. T. H. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 12 (poz. 82).
  11. Józefa Drozd z domu Heinrich była żoną Józefa Drozda, urzędnika w Sanoku zm. 1896. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1890. Lwów: 1890, s. 32, 201.
  12. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1895. Lwów: 1895, s. 202.
  13. Księga aktów zejść rzym.-kat. Sanok 1878–1904. T. H. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 255 (poz. 176). Księga aktów zejść rzym.-kat. Sanok 1878–1904. T. H. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 163 (poz. 122). Ewa Filip: Józefa z Heinrichów Drozdowa. starecmentarze.sanok.pl. [dostęp 2019-03-09].
  14. Syna właściciela Górek Aleksandra Niedźwieckiego. Por. Jan Bigo: Najnowszy skorowidz wszystkich miejscowości z przysiółkami w Królestwie Galicyi, Wielk. Księstwie Krakowskiem i Księs. Bukowińskiem z uwzględnieniem wszystkich dotąd zaszłych zmian terytoryalnych kraju. Złoczów: 1886, s. 58.
  15. Uczeń II klasy C. K. Gimnazjum w Sanoku do 1890. Por. Sprawozdanie Dyrektora C.K. Gimnazyum w Sanoku za rok szkolny 1890. Sanok: 1890, s. 75. Sprawozdanie Dyrektora C.K. Gimnazyum w Sanoku za rok szkolny 1891. Sanok: 1891, s. 44.
  16. Nestorowicz. Boża rola 2005 ↓, s. 22.
  17. Maria Anna Baranowicz była żoną Karola Baranowicza, właściciela warsztatu ślusarskiego i młyna w Sanoku. Edward Zając: VI. Okres autonomii. Rzemiosło i handel w powiecie sanockim / VII. Między wojnami. Przemysł. W: Życie gospodarcze ziemi sanockiej od XVI do XX w.. Sanok: Stowarzyszenie Inicjowania Przedsiębiorczości w Sanoku, 2004, s. 151, 183, 185. ISBN 83-914224-9-6. Kronika. Zmarli. „Tygodnik Ziemi Sanockiej”. Nr 45, s. 3, 29 października 1911.  Podziękowanie. „Tygodnik Ziemi Sanockiej”. Nr 46, s. 3, 5 listopada 1911.  Wykaz firm handlowych, przemysłowych, rzemieślniczych i wolnych zawodów miasta Sanoka, Zagórza, Rymanowa, Mrzygłoda, Bukowska 1937/8 : Informator Chrześcijański. Sanok: Krakowska Kongregacja Kupiecka Oddział Sanok, 1938, s. 14, 18. Księga Zmarłych 1904–1934 Sanok. T. J. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 122 (poz. 148). Księga Zmarłych 1946–1958 Sanok. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 340 (poz. 33).
  18. Księga Zmarłych 1904–1934 Sanok. T. J. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 127 (poz. 35).
  19. Księga aktów zejść rzym.-kat. Sanok 1878–1904. T. H. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. (poz. ).
  20. W ewidencji zabytków mylnie podany jako „nagrobek Maniusi Dabożówny”.
  21. Księga Zmarłych 1946–1958 Sanok. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 311 (poz. 79).
  22. Kazimiera Prus Głowacka z domu Bernatowicz, ur. ok. 1845 w Borowej, wdowa po urzędniku prywatnym Mieczysławie Głowackim, matka Heleny (1870–1957, zamężnej z Adamem Pytlem), zm. 7 grudnia 1906 w wieku 61 lat. Zob. Księga Zmarłych 1904–1934 Sanok. T. J. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 37 (poz. 159). Kronika. „Gazeta Sanocka”. Nr 154, s. 4, 9 grudnia 1906.  Księga Zmarłych 1946–1958 Sanok. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 380 (poz. 20).
  23. Maria Górczyńska, córka Kazimierza i Stefanii, zm. 11 września 1920. Księga Zmarłych 1904–1934 Sanok. T. J. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 252 (poz. 149).
  24. Księga Zmarłych 1904–1934 Sanok. T. J. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 217 (poz. 20).
  25. Księga Zmarłych 1904–1934 Sanok. T. J. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 364 (poz. 77).
  26. Petronela Hofman z domu Zaleska, żona Piotra, zmarła 6 sierpnia 1906 w wieku 30 lat wskutek wybuchu (...). Księga Zmarłych 1904–1934 Sanok. T. J. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 33 (poz. 107).
  27. Na tabliczce nagrobnej podano „Bonawentura Marian Jayko” i rok śmierci „1918”.
  28. XXXV. Sprawozdanie Dyrekcji Państwowego Gimnazjum w Sanoku za rok szkolny 1920/1921 wraz z dodatkiem za lata: 1917, 1918, 1919 i 1920. Sanok: Fundusz Naukowy, 1921, s. 33.
  29. Józefa Józefowicz, ur. 7 lipca 1887 w Długiem, córka Jana i Marcianny z domu Bieleń, stanu wolnego, zmarła 9 maja 1906 w Posadzie Sanockiej na zapalenie opłucnej (pleuritis). Księga Zmarłych 1904–1934 Sanok. T. J. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 29 (poz. 65).
  30. Księga Zmarłych 1904–1934 Sanok. T. J. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 157 (poz. 54).
  31. Księga Zmarłych 1904–1934 Sanok. T. J. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 292 (poz. 111).
  32. Tadeusz i Zofia Kellerowie byli dziećmi Jana Kellera (1876-1945) i Seweryny Henryki Keller (1883-1951, córka Wincentego Konieczki i Teodozji z domu Chinalskiej). Księga Zmarłych 1946–1958 Sanok. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 318 (poz. 49).
  33. Maria Kern, z domu Truskolaska, była wdową po Adolfie (właściciel ziemski w Radoszycach, zm. 26 kwietnia 1895 w Sanoku w wieku 89 lat), z którym przeżyła 48 lat w małżeństwie, zm. 26 kwietnia 1900 w Posadzie Sanockiej. Księga aktów zejść rzym.-kat. Sanok 1878–1904. T. H. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 230 (poz. 65). Księga aktów zejść rzym.-kat. Sanok 1878–1904. T. H. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 317 (poz. 62).
  34. Alfred Konratowicz, ur. 1865, wnuk Jerzego Rapfa, syn urzędnika skarbowego Jana Konratowicza i Leontyny z domu Rapf, brat Karoliny – żony Włodzimierza Bańkowskiego, c.k. nadporucznik 16 pułku piechoty z Bjelovar, zmarł w wieku 31 lat w Tyrnavie na Węgrzech, został pochowany w Sanoku 9 maja 1897. Schematismus für das k. u. k. Heer und für die k. u. k. Kriegs-Marine 1897. Wiedeń: 1896, s. 251, 396. Księga aktów zejść rzym.-kat. Sanok 1878–1904. T. H. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 262 (poz. 73). Kronika. „Gazeta Sanocka”. Nr 110, s. 4, 9 maja 1897. 
  35. Olga Krawczyńska z domu Nawratil, zm. 22 stycznia 1898 w Sanoku wskutek mięsaka. była żoną Kazimierza i matką Wiesława. Księga aktów zejść rzym.-kat. Sanok 1878–1904. T. H. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 274 (poz. 21).
  36. Władysław Laurosiewicz, ur. 1864, żonaty z Aleksandrą z domu Domańską, pracował jako starszy oficjał sądowy w Sanoku, zm. 10 marca 1913 na gruźlicę w wieku 49 lat. Księga Zmarłych 1904–1934 Sanok. T. J. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 143 (poz. 35). Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1911. Lwów: 1911, s. 140.
  37. Stefański. Cmentarze 1991 ↓, s. 13.
  38. Maria Leszczyńska pod koniec XIX wieku figurowała jako właścicielka tabularna Łobozewa, zob. Jan Bigo: Najnowszy skorowidz wszystkich miejscowości z przysiółkami w Królestwie Galicyi, Wielk. Księstwie Krakowskiem i Księs. Bukowińskiem z uwzględnieniem wszystkich dotąd zaszłych zmian terytoryalnych kraju. Złoczów: 1886, s. 108. Zmarła 30 grudnia 1899 w Posadzie Sanockiej. Księga aktów zejść rzym.-kat. Sanok 1878–1904. T. H. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 312 (poz. 207). Obok niej został pochowany jej mąż, Emil Leszczyński (zm. 1903) i syn Stanisław (zm. 1906).
  39. Stanisław de Leszno Leszczyński, syn Emila i Marii, był kierownikiem powiatowego biura pracy w Sanoku, a ponadto pomocnikiem sekretarza Rady i Wydziału Powiatowego w Sanoku, Franciszka Bema, żonaty z Heleną z domu Janowską, zmarł w wieku 38 lat w wyniku zaczadzenia 17 lutego 1906 w Płonnej, gdzie przebywał w związku z pogrzebem Włodzimierza Truskolaskiego. Zob. Lezczyńscy. gryglaszewski.pl. [dostęp 2019-06-22]. Księga Zmarłych 1904–1934 Sanok. T. J. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 26 (poz. 27). Kronika. Tragiczny wypadek. „Gazeta Sanocka”. Nr 112, s. 3, 18 lutego 1906.  W sprawie wyboru marszałka powiatowego. „Gazeta Sanocka”. Nr 116, s. 1, 1 marca 1906. 
  40. Feliks Wilhelm Limbach, ur. w Stryju, był stanu wolnego, zm. 19 stycznia 1908 w Posadzie Sanockiej. Księga aktów zejść rzym.-kat. Sanok 1878–1904. T. H. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 52 (poz. 8).
  41. Księga zmarłych i pochowanych w Sanoku na cmentarzu przy ul. Rymanowskiej i Matejki od 1895 do 1952 r.. Sanok. s. poz. 3357.
  42. Florian Nowak był emerytowanym adiunktem podatkowym, był żonaty z Malwiną z domu Pszorn, zmarł 28 sierpnia 1899. Księga aktów zejść rzym.-kat. Sanok 1878–1904. T. H. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 305 (poz. 146). Jego synem był dr Zygmunt Nowak, lekarz. Kronika krajowa. Zmarli. „Słowo Polskie”. Nr 205, s. 5, 30 sierpnia 1899. 
  43. Zbigniew Praczyński, ur. 25 sierpnia 1920, syn Jana i Stanisławy, zm. 18 stycznia 1921. Księga Zmarłych 1904–1934 Sanok. T. J. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 256 (poz. 10).
  44. Anna Radomska, z domu Terlecka, żona Antoniego, zmarła 7 kwietnia 1907. Księga Zmarłych 1904–1934 Sanok. T. J. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 42 (poz. 48).
  45. Była córką Karola starszego (1858-1907) i siostrą m.in. Karola młodszego (1907-1979). Księga aktów zejść rzym.-kat. Sanok 1878–1904. T. H. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 318 (poz. 69).
  46. Brak pewności identyfikacji konkretnej nagrobków rodzin Słuszkiewiczów, jako że na terenie cmentarza jest kilka potencjalnych grobowców rodzin o tym nazwisku.
  47. W ewidencji zabytków mylnie podany jako „nagrobek Zbyszko Szywarza”.
  48. Olga Ścibor-Rylska, ur. 1873, córka Ludmiły i Augusta Ścibora-Rylskiego, zm. 19 lipca 1898 w wieku 25 lat na czerniakomięsaka. Księga aktów zejść rzym.-kat. Sanok 1878–1904. T. H. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 282 (poz. 113).
  49. Kronika. „Tygodnik Ziemi Sanockiej”. Nr 41, s. 3, 1 października 1911.  Księga Zmarłych 1904–1934 Sanok. T. J. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 121 (poz. 132).
  50. Magdalena Truskolaska zmarła 19 lipca 1898 w wieku 67 lat. Księga aktów zejść rzym.-kat. Sanok 1878–1904. T. H. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 282 (poz. 114).
  51. Kronika. Wiadomości osobiste. „Gazeta Sanocka”, s. 2, Nr 12 z 9 czerwca 1895. 
  52. Artur Bata. Sprawozdanie z działalności Powiatowego Konserwatora Zabytków w Sanoku za lata 1969–1970. „Materiały Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku”. 13, s. 51, 1971. 
  53. Artur Bata. Sprawozdanie z działalności Powiatowego Konserwatora Zabytków w Sanoku za rok 1971. „Materiały Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku”. 15, s. 64-65, 1972. 
  54. Dz.U. 1972 nr 43 poz. 274. Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 6 października 1972 r. w sprawie zmiany granic miasta Sanoka w województwie rzeszowskim.. isap.sejm.gov.pl. [dostęp 2016-10-19].
  55. Artur Bata. Działalność Powiatowego Konserwatora Zabytków w Sanoku w 1972 r.. „Materiały Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku”. 17-18, s. 90-91, 1973. 
  56. Artur Bata. Działalność Powiatowego Konserwatora Zabytków w Sanoku w 1972 r.. „Materiały Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku”. 17-18, s. 91-92, 1973. 
  57. Krzysztof Prajzner. Pamiątkowa tablica znów na fasadzie budynku. „Tygodnik Sanocki”. Nr 12 (1315), s. 4, 24 marca 2017. 
  58. Stanisław Kawski: Rola polskich aptek w działalności ruchu oporu 1939-1945. W: Andrzej Brygidyn, Magdalena Brygidyn-Paszkiewicz: Wspomnienia i relacje żołnierzy Sanockiego Obwodu Związku Walki Zbrojnej – Armii Krajowej 1939-1944. Sanok: 2012, s. 131. ISBN 978-83-903080-5-0.
  59. Andrzej Romaniak: Sanok. Fotografie archiwalne – Tom I. Sanok: Muzeum Historyczne w Sanoku, 2009, s. 384-285. ISBN 978-83-60380-26-0.
  60. Artur Bata. Działalność Powiatowego Konserwatora Zabytków w Sanoku w 1972 r.. „Materiały Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku”. 17-18, s. 90, 1973. 
  61. Adam Bielański. Rozwalić zabytki?. „Nowiny”, s. 4, Nr 248 z 30-31 października 1976. 
  62. Wiesław Koszela. Ranga zabytku przeciw randze potrzeb. „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 3, Nr 21-22 (66-67) z 15-30 listopada 1976. Sanocka Fabryka Autobusów. 
  63. Rejestr zabytków nieruchomych – województwo podkarpackie. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 1, 2, 6, 9, 10, 33, 50, 51, 54, 136, 140, 143. [dostęp 2015-07-18].
  64. Inga Sapetowa. Ochrona zabytków budownictwa ludowego w województwie rzeszowskim w XXV-leciu PRL. „Materiały Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku”. 10, s. 52, 1969. Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku.