Zajączków (województwo świętokrzyskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zobacz też: Zajączków w innych znaczeniach tego słowa.
Zajączków
Zajączków (1997)
Zajączków (1997)
Państwo  Polska
Województwo świętokrzyskie
Powiat kielecki
Gmina Piekoszów
Liczba ludności 900
Strefa numeracyjna 41
Kod pocztowy 26-065[1]
Tablice rejestracyjne TKI
SIMC 0261953
Położenie na mapie gminy Piekoszów
Mapa lokalizacyjna gminy Piekoszów
Zajączków
Zajączków
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Zajączków
Zajączków
Położenie na mapie województwa świętokrzyskiego
Mapa lokalizacyjna województwa świętokrzyskiego
Zajączków
Zajączków
Położenie na mapie powiatu kieleckiego
Mapa lokalizacyjna powiatu kieleckiego
Zajączków
Zajączków
Ziemia50°51′22″N 20°20′59″E/50,856111 20,349722

Zajączkówwieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Piekoszów[2].

Do 1954 roku siedziba gminy Zajączków. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa kieleckiego.

Przez wieś przechodzi żółty szlak turystyczny z Wiernej Rzeki do Chęcin oraz niebieska ścieżka rowerowa do Piekoszowa.

Części wsi[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Zajączków[3][4]
SIMC Nazwa Rodzaj
0261960 Międzygórze część wsi
0261976 Obory część wsi
0261982 Ostra Górka część wsi

Historia[edytuj | edytuj kod]

Zajączków to miejscowość o najstarszym rodowodzie w Gminie Piekoszów[5]. Już w roku 1306 późniejszy król Władysław Łokietek obdarował biskupa krakowskiego Jana Muskatę zamkiem chęcińskim i 11 wsiami – m.in. Zajączkowem. W 1554 r. król Zygmunt August wydzielił Zajączków (królewską wieś) ze starostwa Chęcińskiego, a także Wesołą, Miedziankę i Gałęzice, i utworzył z nich dzierżawę, przekazując ją Hieronimowi Szafrańcowi, a potem jego synom Piotrowi i Janowi. W XVIII wieku dzierżawa Zajączków była w rękach Marianny Ewy Męcińskiej Małachowskiej, żony Mikołaja, a od roku 1789 następcą został książę Stanisław Poniatowski, podskarbi wielki Wielkiego Księstwa Litewskiego – ojciec króla Stanisława Augusta Poniatowskiego.

W Zajączkowie, w drodze z Chęcin do Małogoszcza, stacjonował oddział Czengierego, przed pamiętną bitwą. Zwłoka ta umożliwiła wymknięcie oddziałów Langiewicza z okrążenia. W roku 1914 po rzece Łośnej przebiegał front, w Zajączkowie zaś stacjonowały wojska rosyjskie. Po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku Zajączków był aż do 1972 roku siedzibą gminy, do której należały również wsie: Wesoła, Lesica i Gałęzice.

W szkole podstawowej w Zajączkowie i we wsi w 1956 r. kręcono film Tajemnica dzikiego szybu z braćmi Damięckimi w rolach głównych[5]. W filmie tym nazwa wsi Zajączków została zmieniona na Wilczków.

W Zajączkowie mieści się siedziba Ochotniczej Straży Pożarnej[6] powstałej w 1943 roku, biblioteka gminna i Szkoła Podstawowa im. Bohaterów Powstania Styczniowego[7].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • Drewniany dom nr 36 z końca XIX wieku.
  • Młyn na Wiernej Rzece koło Rudy i Zajączkowa. Wybudowano go na spiętrzeniu usypanym z żużla. W XV wieku pracowała tu dymarka o wytopie ciągłym, gdzie miechy poruszało koło wodne, a w piecu przetapiano okoliczną rudę darniową. Sprowadzeni kopacze, czyli rudnicy wybudowali istniejącą dotąd wioskę Kopaniny. Historyk Jan Długosz odnotował pod rokiem 1440, że zajączkowska „fabrica ferrari” uposażona była w grunt orny. Dymarka pracowała 150 lat do wyczerpania wystąpień rudy. Na likwidację zakładu wyraził zgodę król Zygmunt August i miało to miejsce w 1554 roku. Stąd nazwa wymienionej miejscowości Ruda.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  2. Główny Urząd Statystyczny: Rejestr TERYT. [dostęp 2013-04-15].
  3. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  4. GUS. Rejestr TERYT
  5. a b Historia. portal gminy Piekoszów [dostęp 2018-10-14]
  6. Agnieszka Olech: Nowy sprzęt trafił do jednostek z Rykoszyna i Zajączkowa. ckinfo.pl, 2018-02-14. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-10-14)].
  7. Szkoła Podstawowa im. Bohaterów Powstania Styczniowego w Zajączkowie. oficjalna strona [dostęp 2018-10-14]