Zakłady Naprawcze Taboru Kolejowego Pruszków

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Budynek Dyrekcji na terenie ZNTK Pruszków
Napis upamiętniający obóz przejściowy Dulag 121 na terenie ZNTK Pruszków
Hala napraw wagonów towarowych

Zakłady Naprawcze Taboru Kolejowego Pruszków – zakłady powstałe w 1897 z inicjatywy Towarzystwa Drogi Żelaznej Warszawsko-Wiedeńskiej w pobliżu osady fabrycznej Pruszków na terenie ówczesnej wsi Żbików, jako Warsztaty Naprawy Wagonów Towarowych.

Początkowo dokonywano napraw wagonów towarowych oraz małych napraw wagonów osobowych. W 1913 w warsztatach zatrudnionych było ok. 500 robotników. W czasie I wojny światowej większość z pracowników była ewakuowana w głąb Rosji. W dwudziestoleciu międzywojennym zakład został przejęty przez PKP oraz był systematycznie modernizowany i rozbudowywany. W 1939 warsztaty zajmowały obszar 53 ha, a załoga liczyła ok. 1300 osób.

We wrześniu 1939 Niemcy zorganizowali tu obóz przejściowy dla żołnierzy Wojska Polskiego. W październiku 1939 przejęła je niemiecka Kolej Wschodnia (Ostbahn) i ulokowały Warsztaty Naprawcze Wagonów (Ostbahnausbesserungswerke). W czasie II wojny światowej na terenie warsztatów kolejowych został zlokalizowany obóz przejściowy "Dulag 121"[1]. Obóz istniał od 6 sierpnia 1944 do 17 stycznia 1945. Kierowano tu cywilną ludność stolicy (w czasie i po upadku powstania warszawskiego) a następnie wywożono głównie do obozów pracy w Rzeszy.

Po 1945 Zakłady Naprawcze Taboru Kolejowego były największym zakładem pracy w Pruszkowie. Po śmierci wietnamskiego polityka Hồ Chí Minha w 1969 Zakłady Naprawcze Taboru Kolejowego w Pruszkowie zostały zakładami jego imienia.

Zakłady zostały zlikwidowane w 1997 i obecnie na ich terenie znajduje się Millennium Logistic Park.

W 2010 na terenie dawnego zakładu otwarto Muzeum Dulag 121.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Obóz w Pruszkowie, tvp.pl, 29 lipca 2004 [zarchiwizowane z adresu 2009-06-24].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Ludwik Hass, Marian Lech: Dzieje Zakładów Naprawczych Taboru Kolejowego w Pruszkowie, PWN Warszawa 1969, 233 s.
  • Anna Żarnowska: Dzieje Pruszkowa, wyd. Książka i Wiedza Warszawa 1983, 432 s.
  • Marian Skwara: Historia Pruszkowa w zarysie, wyd. PiMBPwP Pruszków 2005, 122 s., ​ISBN 83-922347-0-7