Zamach na Chruszczowa i Gomułkę

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zamach na Chruszczowa i Gomułkę
Państwo  PRL
Miejsce Zagórze
Data 15 lipca 1959
Liczba zabitych 0
Liczba rannych 0
Sprawca Stanisław Jaros
Położenie na mapie Sosnowca
Mapa lokalizacyjna Sosnowca
miejsce zdarzenia
miejsce zdarzenia
Położenie na mapie Polski w latach 1951–1975
Mapa lokalizacyjna Polski w latach 1951–1975
miejsce zdarzenia
miejsce zdarzenia
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
miejsce zdarzenia
miejsce zdarzenia
Ziemia50°18′10″N 19°11′15″E/50,302778 19,187500

Zamach na Chruszczowa i Gomułkę − nieudany zamach na I sekretarza KC KPZR Nikitę Chruszczowa i I sekretarza KC PZPR Władysława Gomułkę przeprowadzony 15 lipca 1959 roku[1]. Miejscem zamachu było miasto Zagórze w Zagłębiu Dąbrowskim (obecnie dzielnica Sosnowca).

Przygotowania do wizyty[edytuj | edytuj kod]

Służby specjalne dokładnie przygotowywały wizytę Chruszczowa, w ramach operacji „Przyjaźń” objęto inwigilacją potencjalnych przeciwników politycznych i opozycjonistów, a także posiadaczy nielegalnej broni oraz mieszkańców ulic, po których miała przejeżdżać kolumna aut. Ulice obstawiono milicjantami, a mosty sprawdziły patrole saperskie[1].

Zamach został zaplanowany przez Stanisława Jarosa. Jaros zaczął przygotowania, gdy 6 lipca 1959 roku gazety w Polsce poinformowały o planowanej na 15 lipca wizycie Chruszczowa. Dzień przed wizytą podano jej harmonogram oraz trasy przejazdu. Sprawca zamocował wówczas w Zagórzu, na drzewie przy ul. Armii Czerwonej, bombę, która miała wybuchnąć w chwili przejazdu samochodu z oficjelami[1].

Zamach[edytuj | edytuj kod]

Zamach nie udał się, ponieważ ładunek wybuchowy eksplodował dwie godziny przed przejazdem polityków. Wybuch nastąpił przed czasem, ponieważ podany w prasie harmonogram wizyty był niemożliwy do zrealizowania z powodów czasowych – wszystkie zaplanowane przejazdy trwały dłużej niż w harmonogramie[1].

Zabezpieczający trasę przejazdu funkcjonariusze rozpoczęli natychmiast poszukiwania przy użyciu psów, jednocześnie rozpoczęto szybkie usuwanie śladów zamachu. W czasie przejazdu delegacji ulica była już sprzątnięta, a jedynym śladem po zamachu było uszkodzone drzewo[1].

Śledztwo[edytuj | edytuj kod]

Śledztwo podjęto natychmiast po eksplozji, ale pomimo użycia psów sprawcy nie złapano. W całym śledztwie popełniono także wiele błędów, m.in. pozwolono na zatarcie licznych śladów, ograniczono je także do osób zamieszkałych w pobliżu miejsca zamachu. Pierwszych podejrzanych szybko zwolniono z braku dowodów, potem zaczęto podejrzewać zegarmistrzów, którzy według teorii śledczych mogli skonstruować zapalnik czasowy, oraz pracowników radiowęzła jako mających dostęp do innych elementów potrzebnych do zbudowania bomby. W kręgu podejrzeń znalazły się też osoby w przeszłości karane z jakiegokolwiek powodu. Łącznie śledztwem objęto 6380 osób[1].

Po pół roku bezowocnego śledztwa, większość funkcjonariuszy oddelegowano do innych prac, a samo śledztwo zamarło, choć nie zostało oficjalnie zakończone. 27 lutego 1961 roku postępowanie umorzono, a część funkcjonariuszy zdegradowano bądź przeniesiono na mało istotne stanowiska[1].

Sprawcę udało się wykryć dopiero po kolejnym zamachu w Zagórzu[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h Józef Krzyk. Bomba dla Chruszczowa i Gomułki. „Ale historia”. 46/2012 (46), s. 3-5. Agora S.A. (pol.).