Zdziarzec

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zdziarzec
Zdziarzec – kościół pod wezwaniem Nawiedzenia NMP
Zdziarzec – kościół pod wezwaniem Nawiedzenia NMP
Państwo  Polska
Województwo podkarpackie
Powiat mielecki
Gmina Radomyśl Wielki
Liczba ludności (2012-09-30) 963[1]
Strefa numeracyjna 14
Kod pocztowy 39-311[2]
Tablice rejestracyjne RMI
SIMC 0828638
Położenie na mapie gminy Radomyśl Wielki
Mapa lokalizacyjna gminy Radomyśl Wielki
Zdziarzec
Zdziarzec
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Zdziarzec
Zdziarzec
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Zdziarzec
Zdziarzec
Położenie na mapie powiatu mieleckiego
Mapa lokalizacyjna powiatu mieleckiego
Zdziarzec
Zdziarzec
50°10′00,1200″N 21°16′00,1200″E/50,166700 21,266700

Zdziarzecwieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie mieleckim, w gminie Radomyśl Wielki[3]. Nazwa Zdziarzec pochodzi od słowa Ździar, ale że dla mieszkańców było zbyt trudno wymawiać to słowo, przekształciło się na Zdziarzec.

Integralne części wsi Zdziarzec[3][4]
SIMC Nazwa Rodzaj
0828644 Podkościele część wsi
0828650 Pole część wsi

Miejscowość jest siedzibą rzymskokatolickiej parafii Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny należącej do dekanatu Radomyśl Wielki[5][6].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnowskiego.

Parafia w Zdziarcu[edytuj | edytuj kod]

Parafia Zdziarzec ma bogatą historię. Jej powstanie datuje się na I połowę XIV wieku. W archiwum diecezjalnym w Tarnowie znajduje się dokument erekcyjny tej parafii z 1320. Jednak został on uznany za falsyfikat. Od 1325 Zdziarzec należał do rektoratu parafii Książnice. Nieznany z nazwiska rycerz maltański miał wybudować w wiosce drewniany kościół pw. św. Marcina i hojnie go wyposażyć. Źródła kościelne podają, że samoistna parafia powstała w 1350. Kilkakrotnie była ona przyłączana jako kościół filialny do parafii w Rzochowie i Zasowie. W 1776 do parafii w Zdziarcu należały wioski Dulcza Wlk. i Żarówka; liczyła wówczas 1609 wiernych. W 1872 za probostwa ks. Tomasza Turza rozpoczęto budowę nowej świątyni, którą w 1886 konsekrował ks. bp Ignacy Łobos. Nowy kościół poświęcono pw. Nawiedzenia NMP. W 1938 od parafii odłączyła się Dulcza Wlk., pozostawiając tylko kilkanaście domów przysiółka Świerże. W 1944 w wyniku działań wojennych kościół został zrujnowany: wysadzono wieżę, wnętrze spalono, wyposażenie zrabowano – łącznie ze słynącym łaski obrazem Matki Bożej, który później w częściach odzyskano od żołnierzy radzieckich. Jego rekonstrukcji w 1951 dokonał ks. Adam Stachoń. 4 kwietnia 1945 w najtrudniejszym dla kościoła i parafii okresie probostwo objął ks. kanonik Zygmunt Zając, który sprawował tę funkcję do 1988, a zmarł w 1989 i spoczął w kaplicy cmentarnej. Za jego pobytu odnowiono zniszczony kościół, który uroczyście poświęcił 9 lipca 1951 ks. bp dr Jan Stepa. W latach 1970–1985 zbudowano nową plebanię i odbudowano wieżę kościoła. W latach 1983–1988 zbudowano i konsekrowano kościół w Janowcu oraz kaplicę w Żarówce, która jest kościołem filialnym z pełną opieką duszpasterską tutejszej wspólnoty. W 1991 zbudowano kaplicę cmentarną, a w latach 1992–1994 zmieniono pokrycie dachowe kościoła, odnowiono elewację i rozpoczęto budowę nowego ogrodzenia. Kościół pw. Nawiedzenia NMP w Zdziarcu jest kościołem bez wyraźnych cech stylowych, jednonawowy, z wydłużonym prezbiterium zamkniętym trójbocznie, przebudowanym w 1925, do którego dobudowano zakrystię. Wnętrze zostało nakryte stropem płaskim. Polichromia wnętrza, ornamentalna i figuralna w tradycji secesyjnej, namalowana została w 1950. Wyposażenie wnętrza stanowią 4 ołtarze tradycyjne i jeden soborowy oraz chrzcielnica z końca XIX wieku. W ołtarzu głównym znajduje się obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem oparty na niderlandzkim pierwowzorze z XV-XVI w. Obraz ten zwany obrazem Matki Bożej Zdziarzeckiej ma do dziś ogromny kult i wielu uważa go za łaskami słynący. W roku 2005 rozpoczęto remont generalny wnętrza świątyni – wymieniono instalacje elektryczne, oświetlenie i nagłośnienie. Gruntownej renowacji poddano główny ołtarz, odnowiono malowidła ścienne oraz sufit.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Postanowienie nr 47/2012 Komisarza Wyborczego w Tarnobrzegu z dnia 27 listopada 2012 roku w sprawie podziału Gminy Radomyśl Wielki na okręgi wyborcze oraz ustalenia liczby radnych wybieranych w poszczególnych okręgach. BIP gminy Radomyśl Wielki. [dostęp 2014-03-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-03-21)].
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. s. według wyboru. [dostęp 2014-03-09].
  3. a b TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2015-11-18].
  4. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200).
  5. Parafia na stronie diecezji.
  6. Parafia Zdziarzec. [dostęp 2014-03-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-02-09)].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]