Zdzisław Luszowicz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zdzisław Rudolf Luszowicz
Szakal, Pamflet
Ilustracja
Zdzisław Luszowicz (ze zbiorów NAC)
kapitan kapitan
Data i miejsce urodzenia 26 czerwca 1914
Kraków
Data i miejsce śmierci 28 lutego 2010
Waterbeck (Szkocja)
Przebieg służby
Lata służby 1939–1947
Siły zbrojne Wojsko Polskie II RP, Polskie Siły Zbrojne w ZSRR (1941–1942), Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie, Armia Krajowa
Jednostki 20 Pułk Piechoty Ziemi Krakowskiej, batalion „Stadion”, 6 Pułk Artylerii Lekkiej (PSZ)
Stanowiska zastępca dowódcy plutonu specjalnego zwiadowców pieszych, dowódca plutonu zwiadowców konnych
Główne wojny i bitwy II wojna światowa
kampania wrześniowa
Późniejsza praca nauczyciel
Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (1920-1941, czterokrotnie) Złoty Krzyż Zasługi Srebrny Krzyż Zasługi King's Medal for Courage in the Cause of Freedom (Wielka Brytania)

Zdzisław Rudolf Luszowicz pseud.: „Szakal”, „Pamflet” (ur. 26 czerwca 1914 w Krakowie, zm. 28 lutego[a] 2010 w Waterbeck (Szkocja)) – polski nauczyciel, kapitan piechoty Wojska Polskiego, cichociemny.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Zdzisław Luszowicz ukończył w 1932 roku III Państwowe Gimnazjum im. Jana III Sobieskiego w Krakowie uzyskując maturę. W 1936 roku ukończył z dyplomem magistra filologię klasyczną na Uniwersytecie Jagiellońskim. We wrześniu 1937 roku przeszedł kurs podchorążych rezerwy piechoty przy 20 pułku piechoty Ziemi Krakowskiej. Po ukończeniu kursu pracował jako nauczyciel w prywatnym Gimnazjum Żeńskim Heleny Kaplińskiej w Krakowie.

Od 6 września 1939 roku walczył w 20 pułku piechoty 6 Dywizji Piechoty, następnie do 19 września w obronie Lublina w batalionie „Stadion”. 29 września został internowany przez Armię Czerwoną i wywieziony w głąb ZSRR. W sierpniu 1941 roku dołączył do Armii Andersa, w której dostał przydział do 6 pułku artylerii lekkiej 6 Lwowskiej Dywizji Piechoty[b][1].

Zgłosił się do słuzby w kraju. W maju 1943 roku został przewieziony do Wielkiej Brytanii.

Zgłosił się do służby w kraju. Przeszedł przeszkolenie w dywersji, został zaprzysiężony 15 grudnia 1943 roku w Oddziale VI Sztabu Naczelnego Wodza i został przerzucony do Głównej Bazy Przerzutowej w Brindisi we Włoszech. Zrzutu dokonano w nocy z 4 na 5 maja 1944 roku w ramach operacji dowodzonej przez kpt. naw. Edwarda Bohdanowicza.

Luszowicz pozostawał w rejonie zrzutu do 9 czerwca. W lipcu 1944 roku dostał przydział do 27 Wołyńskiej Dywizji Piechoty. 17 lipca wyjechał do Lublina, jednak nie został tam podjęty przez AK. Samodzielnie zaangażował się więc w walki o miasto.

Został aresztowany przez UB (por. Józefa Światłę i chor. Józefa Czereśnię) w grudniu 1944 roku w Warszawie i zesłany do łagru w Stalinogorsku, pod fałszywym nazwiskiem. Zwolniony we wrześniu 1945 roku przedostał się do Czechosłowacji, a następnie do ośrodka dla polskich oficerów w Murnau am Staffelsee. Został przydzielony do 2 Korpusu PSZ, początkowo do ośrodka wypoczynkowego w Porto San Giorgio, a następnie do Wydziału Oświaty Korpusu, gdzie uczył łaciny w Gimnazjum i Liceum Pomocniczej Wojskowej Służby Kobiet w Porto San Giorgio. Od 1947 roku uczył na terenie Wielkiej Brytanii w Szkole Młodszych Ochotniczek (obóz wojskowy Foxley koło Herefordu). Po demobilizacji w 1947 roku uczył języka angielskiego w polskich szkołach na Wyspach, oraz historii w szkołach angielskich.

Zamieszkał z rodziną w Codsall. Był aktywnym działaczem społecznym i polonijnym. W latach 1983–1988 pełnił funkcję członka Rady Narodowej Rzeczypospolitej Polskiej.

Awanse[edytuj | edytuj kod]

  • podporucznik – ze starszeństwem od 10 października 1943 roku
  • porucznik – 5 maja 1944 roku
  • kapitan – zarządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej na uchodźstwie z 10 listopada 1990 roku.

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Życie rodzinne[edytuj | edytuj kod]

Był synem Józefa, mistrza tapicerskiego, i Marii z domu Kędzierskiej. Mieszkając w Wielkiej Brytanii ożenił się w 1947 roku z Zofią Zaborowską, z domu Bednarek (1914–1993). Mieli czworo dzieci: Marię (ur. w 1947 roku) zamężną Turner, Leszka (ur. w 1949 roku), Weronikę (ur. w 1954 roku) zamężną Carse i Urszulę (ur. w 1957 roku) zamężną Haines.

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Według nekrologu (patrz Przypisy) zmarł 27 lutego.
  2. Według nekrologu (patrz Przypisy) służył również w 18 Pułku Piechoty, gdzie był zastępcą dowódcy plutonu specjalnego zwiadowców pieszych i dowodził plutonem zwiadowców konnych.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]